Giáo sư Eyal Leshem, chuyên gia bệnh truyền nhiễm tại Trung tâm Y tế Sheba (Israel), cho biết virus Nipah lây truyền từ động vật sang người, chủ yếu từ dơi ăn quả và lợn, song cũng có thể lây từ người sang người qua tiếp xúc gần hoặc qua thực phẩm bị nhiễm bẩn. Ông nhấn mạnh: “Đây là loại virus gây bệnh cấp tính với các biểu hiện như sốt cao, đau đầu, nôn mửa, đau cơ, viêm phổi và trong nhiều trường hợp có thể dẫn tới viêm não. Tỷ lệ tử vong đặc biệt cao, có thể lên tới khoảng 75%”.
Theo vị chuyên gia Israel, do khả năng gây bùng phát dịch nghiêm trọng, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xếp virus Nipah vào nhóm mầm bệnh có nguy cơ cao đối với sức khỏe cộng đồng toàn cầu. Ông cho biết hiện nay chưa có thuốc kháng virus đặc hiệu cũng như vaccine phòng ngừa nên việc phát hiện sớm, truy vết tiếp xúc và cách ly kịp thời đóng vai trò then chốt trong kiểm soát dịch.
Cùng quan điểm, Giáo sư Yasmin Maor - Trưởng đơn vị bệnh truyền nhiễm tại Trung tâm Y tế Wolfson và Chủ tịch Hiệp hội Bệnh truyền nhiễm Israel - cho biết virus Nipah đã được biết đến từ lâu và từng gây bùng phát dịch định kỳ tại một số nước, trong đó có Ấn Độ. Bà Maor nhận định: “Mặc dù tỷ lệ tử vong cao, các ổ dịch trước đây chủ yếu chỉ mang tính cục bộ và nhanh chóng lắng xuống. Ở thời điểm hiện tại, chưa có cơ sở để cho rằng ổ dịch ở Ấn Độ sẽ lan rộng, nhưng việc phòng ngừa sớm là rất cần thiết”.
Trước diễn biến dịch bệnh, Thái Lan đã bắt đầu sàng lọc hành khách đến từ bang Tây Bengal, theo dõi thân nhiệt và các triệu chứng nghi nhiễm, nếu có. Nepal cũng nâng mức cảnh báo và tăng cường kiểm tra y tế tại sân bay quốc tế Tribhuvan và các cửa khẩu giáp Ấn Độ.
Hiện tại, WHO tiếp tục xếp virus Nipah vào danh sách các mầm bệnh ưu tiên theo dõi, do nguy cơ gây đại dịch. Thống kê cho thấy các đợt bùng phát trước đây có tỷ lệ tử vong từ 40% - 75%.
Bangladesh là quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất trong những năm gần đây, với hơn 100 ca tử vong kể từ năm 2001. Tại Ấn Độ, dịch từng xuất hiện ở bang Tây Bengal (2001, 2007) và bang Kerala (2018, 2023). Gần đây, Ấn Độ xác nhận có các ca nhiễm virus Nipah tại một bệnh viện gần thành phố Kolkata. Khoảng 100 người có liên quan đã được đưa vào diện cách ly để theo dõi.
Các chuyên gia Israel khuyến cáo người dân khi tới các khu vực có dịch cần tránh tiếp xúc với động vật hoang dã, không sử dụng thực phẩm có nguy cơ nhiễm bẩn và tuân thủ chặt chẽ các hướng dẫn y tế nhằm hạn chế nguy cơ lây nhiễm.
