Sống sót qua những lệnh trừng phạt và các cuộc chiến có ý nghĩa hệ trọng đối với Iran, tân Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) là một trong số ít người hiểu tường tận về chính quyền, cũng như những kẻ thù của Tehran.
Ông Ahmad Vahidi. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN (Ảnh không cho phép bên thứ ba khai thác, chia sẻ lại)
Tân Hoa xã đưa tin, trong các sắc lệnh riêng biệt công bố ngày 10/8, Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã bổ nhiệm ông Ahmad Vahidi làm Tổng tư lệnh IRGC. Ông Vahidi chính thức được bổ nhiệm làm Tổng tư lệnh IRGC ngay giữa cuộc chiến mang tính sống còn giữa Iran với Mỹ và Israel.
Theo truyền thông Ấn Độ, chàng thanh niên Ahmad Shahcheraghi đã gia nhập IRGC khi lực lượng này mới thành lập vào năm 1979. Sau đó, Shahcheraghi đổi họ thành "Vahidi", có nghĩa là "người duy nhất" hoặc "người tiên phong".
Trong khoảng thời gian từ năm 1979 đến 2026, ông Vahidi đã ghi dấu ấn với nhiều cột mốc tiên phong. Giữa môi trường cạnh tranh gay gắt dành cho các chỉ huy quân sự đầy tham vọng, ông Vahidi được bổ nhiệm làm Phó Tư lệnh phụ trách Tình báo dưới quyền lãnh đạo IRGC Mohsen Rezaee vào năm 1981, chỉ hai năm sau khi gia nhập lực lượng này.
Đến năm 1988, ông trở thành Tư lệnh đầu tiên của Lực lượng Quds thuộc IRGC. Lực lượng Quds đã trở thành mũi nhọn trong việc hỗ trợ các nhóm "kháng chiến" vũ trang ở nước ngoài. Mặc dù lực lượng này đạt đến đỉnh cao dưới thời người kế nhiệm ông Vahidi là Tướng Qassem Soleimani quá cố (giai đoạn 1998–2020) nhưng chính ông Vahidi là người đã đặt nền móng cho các hoạt động và tầm nhìn ban đầu của lực lượng này. Ông đặc biệt chú trọng đến Liban, nơi mối quan hệ giữa Iran và Hezbollah vẫn đang trong giai đoạn hình thành.
Sau đó, ông trở thành Bộ trưởng đầu tiên được bổ nhiệm khi đang phải chịu Lệnh Truy nã Đỏ của Tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế (Interpol), cụ thể là khi Tổng thống khi đó Mahmoud Ahmadinejad bổ nhiệm ông làm Bộ trưởng Quốc phòng và Hậu cần Lực lượng Vũ trang vào năm 2009.
Ông Vahidi từng là Thứ trưởng Quốc phòng trong nhiệm kỳ đầu của cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad và sau đó giữ chức Bộ trưởng Nội vụ từ năm 2021 dưới thời Tổng thống Ebrahim Raisi.
Ngoài Lệnh Truy nã Đỏ của Interpol, ông Vahidi còn nằm trong danh sách chịu lệnh trừng phạt của Liên minh châu Âu (EU) áp đặt từ năm 2008, cũng như các lệnh trừng phạt của Mỹ liên quan đến vấn đề phổ biến vũ khí từ năm 2010 trở đi.
Trong thời gian công tác tại Bộ Quốc phòng, các phát biểu công khai của Vahidi cho thấy ông luôn tin tưởng vào vai trò của tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) như những công cụ chủ chốt trong chiến tranh "kháng chiến".
Năm 2012, ông Vahidi đã chỉ đạo chương trình nâng cấp tên lửa Fateh-110 - một trong những loại tên lửa sử dụng nhiên liệu rắn đầu tiên của Iran - để đạt tầm bắn 300 km.
Những bước tiến của Iran trong lĩnh vực tên lửa khi đó cũng làm dấy lên lo ngại về nguy cơ Israel sắp tấn công các hệ thống của Iran. Thực tế này đã được ghi nhận trong nhiều bản tin của truyền thông Israel vào thời điểm đó. Bản thân ông Vahidi cũng thường xuyên gắn liền sự phát triển tên lửa của Iran với nhu cầu phòng thủ cụ thể nhằm chống lại Israel.
Đến năm 2013, ông Vahidi đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy phát triển năng lực phòng không nội địa của Iran, tạo nền tảng cho hệ thống tên lửa đất đối không Bavar-373 sau này.
Điều quan trọng là trọng tâm công việc của ông Vahidi không chỉ giới hạn ở lĩnh vực tên lửa. Ông còn chịu trách nhiệm bảo vệ chương trình hạt nhân của Iran thông qua các hoạt động phản gián. Là một cựu quan chức tình báo kỳ cựu của IRGC, ông được cho là đã tiếp quản Oghab-2 vào năm 2007 - cơ quan được thành lập nhằm ngăn chặn các âm mưu ám sát của Israel nhắm vào giới khoa học Iran.
Trong quá trình thăng tiến, ông Vahidi đã chứng tỏ được khả năng kết hợp giữa lòng trung thành tuyệt đối và nhu cầu thực hiện các điều chỉnh mang tính chiến thuật cũng như tư duy thực dụng. Chính đặc điểm này đã giúp ông được bổ nhiệm làm Phó Tư lệnh IRGC sau cuộc chiến kéo dài 12 ngày vào năm 2025 dưới thời Đại giáo chủ Ali Khamenei và hiện giữ chức Tư lệnh IRGC với quân hàm Thiếu tướng dưới quyền Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei.