Sau các vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001, Mỹ đã xây dựng mạng lưới khổng lồ gồm căn cứ quân sự và tiền đồn tình báo trong khu vực Trung Đông nhằm tiến hành các cuộc tấn công, ngăn chặn hoạt động của phần tử khủng bố.
Tuy nhiên, cuộc xung đột đang diễn ra với Iran cho thấy mức độ dễ bị tổn thương của hạ tầng quân sự Mỹ tại vùng Vịnh, khi nhiều căn cứ trong số này đã hứng chịu thiệt hại nặng nề do các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái và tên lửa của Iran.
Đây đã trở thành yếu tố then chốt trong các cuộc thảo luận không chính thức về việc cắt giảm sự hiện diện quân sự của Mỹ tại “chảo lửa” Trung Đông. Đây là những cuộc thảo luận vốn đã bắt đầu từ trước khi Tổng thống Trump phát động các cuộc tấn công nhắm vào Iran.
Theo nhiều nguồn thạo tin, quyết định cuối cùng về việc rút quân Mỹ khỏi Trung Đông sẽ phụ thuộc vào kết cục của cuộc xung đột với Iran.
Bà Allison Minor, cựu Giám đốc phụ trách các vấn đề về Bán đảo Arab thuộc Hội đồng An ninh Quốc gia trong nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Trump, cho biết các luồng quan điểm trong chính quyền coi việc giảm bớt sự hiện diện quân sự là bước "điều chỉnh cần thiết", bất kể tình hình xung đột với Iran và các lực lượng ủy nhiệm của nước này diễn biến ra sao.
Tuy nhiên, theo bà Jennifer Kavanagh tại tổ chức Defense Priorities, thiệt hại đối với các căn cứ của Mỹ ở Trung Đông đã khiến việc cắt giảm lực lượng trở thành điều gần như không thể tránh khỏi.
Trong một báo cáo công bố cuối tháng 4, Viện Doanh nghiệp Mỹ (AEI) cho biết khoảng 70 công trình tại 11 căn cứ quân sự của Mỹ ở Trung Đông đã chịu thiệt hại với tổng trị giá 5 tỷ USD. Một báo cáo của cơ quan giám sát thuộc Lầu Năm Góc công bố hôm 14/9 cho biết các cuộc tấn công của Iran đã gây hư hại và phá hủy "hàng trăm tòa nhà cùng công trình" tại các căn cứ quân sự của Mỹ ở Kuwait, Jordan, Oman, Qatar, Bahrain, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Saudi Arabia.
Khi được đề nghị bình luận, một quan chức Mỹ thuộc Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết: “Vì lý do an ninh tác chiến, chúng tôi sẽ không suy đoán về việc bố trí lực lượng trong tương lai”.
Trong khi đó, Nhà Trắng cho biết quân đội Mỹ “duy trì thế bố trí lực lượng cần thiết để đạt được mục tiêu nào mà Tổng thống Trump đề ra”.
Một quan chức Lầu Năm Góc chia sẻ với tờ The Hill vào tháng trước rằng cơ quan này "thường xuyên thực hiện công tác giám sát và đánh giá kỹ lưỡng" về thế bố trí lực lượng của Mỹ trên toàn cầu, đồng thời Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth đã đề xuất tiến hành rà soát chính thức về sự hiện diện quân sự của Mỹ tại Trung Đông.
Theo các cựu quan chức an ninh quốc gia, quá trình phân tích này cần xem xét những quyền tiếp cận mà quân đội Mỹ nên duy trì, yêu cầu của Washington về thu thập thông tin tình báo, mối quan hệ với các đồng minh trong khu vực, phương hướng phát triển quan hệ an ninh với các quốc gia đó, cũng như cách thức hiệu quả nhất để đối phó với đe dọa từ Iran.
Số lượng binh sĩ Mỹ tại khu vực thuộc phạm vi quản lý của CENTCOM đã gia tăng trong những năm trước vụ tấn công ngày 11/9 và tăng mạnh khi Lầu Năm Góc mở rộng sự hiện diện trong các cuộc chiến tại Afghanistan và Iraq.
Những người ủng hộ việc duy trì sự hiện diện quân sự quy mô lớn tại Trung Đông cho rằng điều đó giúp Mỹ tiếp cận các căn cứ và quyền bay qua không phận, duy trì ưu thế trên không trước các đối thủ, cũng như giữ vững khả năng thu thập thông tin tình báo giá trị.
Tuy nhiên, trong những năm gần đây, ngày càng có nhiều ý kiến kêu gọi cắt giảm sự hiện diện quân sự của Mỹ tại Trung Đông. Một số người lập luận rằng binh sĩ Mỹ là mục tiêu dễ bị tổn thương và việc duy trì các căn cứ này không mang lại hiệu quả tương xứng với chi phí bỏ ra.
Hiện nay, Mỹ có hơn 50.000 quân nhân tại khu vực thuộc quyền quản lý của CENTCOM, đóng quân khắp Trung Đông từ Jordan đến Oman. Các căn cứ này của Mỹ đã trở thành mục tiêu tấn công kể từ khi xung đột liên quan đến Iran bùng phát vào cuối tháng 2, trong đó có Căn cứ Hỗ trợ Hải quân Bahrain (NASB) – nơi đặt sở chỉ huy của Bộ Tư lệnh Hải quân Trung ương Mỹ và Hạm đội 5.
Năm ngoái, đã xuất hiện đề xuất đóng cửa căn cứ của Mỹ tại Kuwait và bố trí quân nhân Mỹ tại Jordan, UAE cùng Bahrain, sử dụng những cơ sở như Căn cứ Không quân Prince Sultan gần Riyadh, Saudi Arabia.
Những người có quan điểm cứng rắn hơn đối với Iran lại đề xuất chuyển lực lượng Mỹ đến Căn cứ Không quân Ovda ở Israel.
Một số cuộc thảo luận khác lại xoay quanh việc tăng cường khả năng phòng thủ cho các vị trí của Mỹ tại Trung Đông, bao gồm phương án đưa một số cơ sở xuống lòng đất nhằm gia tăng năng lực răn đe. Đây là ý tưởng từng được đề xuất tại Lầu Năm Góc trong những năm trước đây.
