Hiện nay, hầu hết các doanh nghiệp đã ứng dụng máy móc hiện đại, số hóa vào quy trình nuôi trồng, chế biến sâu, giúp tăng giá trị cho nông sản địa phương và góp phần định vị thương hiệu nông sản Lâm Đồng trên thị trường quốc tế.
Có đầu ra, yên tâm làm nghề
Đặt nhà máy tại vùng nguyên liệu cà phê thuộc Phường 2 Bảo Lộc, Công ty TNHH Cà phê Triều Nguyên đã liên kết với những hộ làm cà phê trên địa bàn để cung ứng nguồn nguyên liệu chất lượng cao cho nhà máy.
Bà Trần Thị Thảo, Phó Giám đốc Công ty TNHH Cà phê Triều Nguyên, cho biết công ty yêu cầu nguyên liệu có tỷ lệ quả chín cao để bảo đảm chất lượng ly cà phê. Thu hái quả chín cũng giúp nông dân cải thiện chất lượng sơ chế và cà phê nhân, góp phần nâng uy tín cà phê Việt Nam trên thị trường thế giới.
Khu vực phía Nam tỉnh Lâm Đồng được ví như thủ phủ của cây dâu tằm, trà và cà phê. Việc hình thành chuỗi liên kết giúp giải quyết điểm nghẽn của các ngành hàng nông sản chủ lực như: vùng nguyên liệu, vấn đề truy xuất nguồn gốc, hay xây dựng thương hiệu và đặc biệt là sinh kế của người nông dân.
Thôn 18, xã Bảo Lâm 1 có 55 hộ trồng dâu với diện tích khoảng 12 ha. Đây là một trong những vùng trồng dâu, nuôi tằm có truyền thống lâu năm và quy mô tại địa phương, tạo việc làm ổn định, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống cho nhiều hộ gia đình.
Gia đình bà Hoàng Thị Mai, dân tộc Tày xã Bảo Lâm 1 có 2.500 mét vuông đất trồng dâu, mỗi năm nuôi 5 đợt tằm, thu hoạch khoảng 300 kg kén. Giá kén hiện đã tăng cao và đầu ra ổn định, giúp gia đình có thu nhập ổn định. Theo bà Mai, mỗi lứa tằm nuôi 18 ngày là cho thu hoạch. Hiện tại, giá kén khoảng 220.000 đồng/kg, mỗi hộp thu được khoảng 60 kg. Kén thu xong có đơn vị đến tận nhà thu mua bao tiêu sản phẩm về nhà máy. Công việc trồng dâu, nuôi tằm tạo việc làm thường xuyên và cho thu nhập ổn định.
Với mục tiêu tăng năng suất kén tằm bình quân đạt từ 50 kg/hộp trứng, nâng giá trị thu nhập bình quân cho người nuôi tằm tăng từ 10% đến 15%, Hội Nông dân xã Bảo Lâm 1 đã thành lập Chi hội Nông dân nghề nghiệp Trồng dâu nuôi tằm tại Thôn 18. Chi hội đang phấn đấu mở rộng diện tích trồng; sử dụng giống dâu năng suất cao; thiết lập liên kết ổn định với doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm kén tằm.
Chị Lê Thị Kim Thoa, Chi hội Nông dân Dâu - Tằm thôn 18, xã Bảo Lâm 1, cho hay, mô hình trồng dâu nuôi tằm mang lại hiệu quả rất nhiều cho bà con. Ngoài việc mỗi nhà sở hữu từ 2 đến 3 ha cà phê thì mọi người vẫn trồng khoảng 2 đến 5 sào cây dâu tằm để canh tác. Sản phẩm kén tằm được các đơn vị thu mua với giá khá cao, đầu ra được bao tiêu tại chỗ nên mang lại hiệu quả kinh tế rất cao.
Nghề trồng dâu, nuôi tằm có vốn đầu tư thấp nhưng mang lại hiệu quả kinh tế cao, giúp nhiều hộ vươn lên làm giàu. Hiện tỉnh Lâm Đồng đã hình thành 12 chuỗi liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm tơ tằm với hơn 630 hộ tham gia dự án liên kết tại các địa phương. Các doanh nghiệp sản xuất tơ lụa trên địa bàn tỉnh cũng thu mua sản phẩm kén tằm theo chuỗi liên kết từ nông hộ đến nhà máy.
Công ty TNHH Con Đường Tơ Lụa Đông Phương đặt nhà máy tại Cụm công nghiệp Lộc Thắng xã Bảo Lâm 1, với hệ thống nhà xưởng và dây chuyền thiết bị hiện đại, chuyên thu mua, chế biến kén tằm và sản xuất tơ lụa. Hiện nay, nhà máy duy trì hoạt động sản xuất ổn định hàng tháng với năng suất đạt khoảng 200 tấn tơ thô/năm, đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng cao cho các đơn hàng tơ thô nguyên liệu.
Theo bà Hồ Thị Như Ý, quản lý Công ty Con đường tơ lụa Đông Phương cho hay, nguồn nguyên liệu mua từ khu vực Bảo Lộc, Đức Trọng, Đạ Tẻh. Hiện giá tơ so với ngày xưa là cao hơn và tăng khoảng tầm 50 đến 70%. Toàn bộ sản phẩm tơ thô chất lượng cao của công ty hiện đang tập trung xuất khẩu chính sang thị trường Ấn Độ cùng các đối tác quốc tế tiềm năng. Nhờ thực hiện chuỗi liên kết từ vùng nguyên liệu đến nhà máy đã cho ra những sản phẩm đạt chất lượng cao để xuất khẩu. Từ đó tăng sự cạnh tranh của thương hiệu “tơ lụa Bảo Lộc” trên thị trường quốc tế, đồng thời mang lại thu nhập cao cho người dân trồng dâu, nuôi tằm tại địa phương.
Tỉnh Lâm Đồng đặt mục tiêu đến năm 2030, diện tích trồng dâu tằm đạt 12.000 ha, trong đó có 2.500 ha công nghệ cao, năng suất lá dâu 20 tấn/ha, sản lượng lá hơn 230.000 tấn, hơn 18.200 tấn kén và tơ 2.000 tấn mỗi năm. Với các giải pháp đồng bộ, từ phát triển vùng chuyên canh, ứng dụng công nghệ, đến mở rộng thị trường, Lâm Đồng đang đặt mục tiêu xây dựng ngành dâu tằm tơ bền vững, khẳng định vị thế trung tâm sản xuất tơ lụa của Việt Nam.
Đối với những sản phẩm thế mạnh như trà, cà phê, dâu tằm, các địa phương khu vực phía Nam tỉnh Lâm Đồng cũng đang hướng đến mở rộng vùng chuyên canh nguyên liệu tập trung, ứng dụng khoa học công nghệ, phát triển nông nghiệp sinh thái bền vững, gắn với du lịch canh nông.
Bà Hàn Hà Huệ, Phó Chủ tịch Hội Nông dân xã Bảo Lâm 1 thông tin, trong thời gian tới, Hội Nông dân xã định hướng mời một số chuyên gia, những người có kỹ thuật, kinh nghiệm về trồng dâu, nuôi tằm về địa phương để chuyển giao công nghệ, tập huấn một số kỹ năng để cho bà con phát triển mô hình trồng dâu nuôi tằm theo hướng công nghệ cao và định hướng phát triển ngành nghề theo chuỗi giá trị bền vững, mang lại giá trị cao hơn cho nông dân.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, cùng với quá trình phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa, tỉnh từng bước hình thành các mô hình liên kết sản xuất tiêu thụ theo chuỗi đối với một số ngành hàng chủ lực. Đến nay, Lâm Đồng có 428 chuỗi liên kết, với hơn 47,5 nghìn hộ tham gia, trong đó có 192 hợp tác xã chủ trì. Tỷ lệ nông sản tiêu thụ thông qua hợp đồng khoảng 63% tổng sản lượng nông sản toàn tỉnh. Tất cả sản phẩm tiêu thụ qua chuỗi liên kết được kiểm soát về nguồn gốc và chất lượng.
Tiếp sức cho doanh nghiệp nhỏ và vừa
Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân mở ra cơ hội để các doanh nghiệp địa phương tiếp cận nguồn lực, đầu tư công nghệ và mở rộng thị trường.
Tại tỉnh Lâm Đồng, trong thời gian gần đây, kinh tế tư nhân đã và đang khẳng định vai trò chủ đạo trong nhiều lĩnh vực như nông nghiệp công nghệ cao, chế biến sâu…. Tỉnh Lâm Đồng hiện có hơn 13.000 doanh nghiệp tư nhân đang hoạt động, trong đó gần 80% là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Khu vực kinh tế tư nhân đóng góp trên 45% GRDP của tỉnh và tạo việc làm ổn định cho hơn 150.000 lao động.
Ngay sau khi Nghị quyết số 68 được ban hành, tỉnh Lâm Đồng đã triển khai các biện pháp hỗ trợ thiết thực, nhằm tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tư nhân phát triển. Các doanh nghiệp tại tỉnh được hỗ trợ trong việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng ưu đãi, tham gia các khóa đào tạo nâng cao năng lực sản xuất, ứng dụng công nghệ và mở rộng thị trường.
Theo ông Nguyễn Minh Hồng, Trưởng Phòng Kinh tế, hạ tầng xã Bảo Lâm 1 cho biết, địa phương đã và đang có những hỗ trợ cụ thể để các doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn tiếp cận những chính sách, áp dụng chuyển đổi số để mở rộng thị trường. Hiện nay, trên địa bàn xã có khoảng 2.600 hộ kinh doanh và doanh nghiệp sản xuất, có 20 hợp tác xã. Hầu hết là quy mô nhỏ nên năng lực quản trị doanh nghiệp nhỏ, nguồn vốn gặp nhiều khó khăn. Do vậy, thời gian tới xã cũng tăng cường hoạt động kết nối để doanh nghiệp tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi để nâng cao năng lực sản xuất, kinh doanh, đặc biệt cho các doanh nghiệp sản xuất trà, cà phê, dâu tằm là những lĩnh vực thế mạnh của địa phương hiện nay.
Vận hành dây chuyền ươm tơ, rút sợi tơ từ kén tằm tại một cơ sở chế biến ở Lâm Đồng, tơ tằm Bảo Lộc là một sản phẩm tạo nên bản sắc và giá trị vùng đất Bảo Lộc. Ảnh: Kha Phạm/TTXVN
Phó Chủ tịch UBND Phường 2 Bảo Lộc, ông Nghiêm Văn Việt cho rằng, phát triển cây dâu tằm và cây trà là thế mạnh của kinh tế địa phương. Những hỗ trợ đối với thủ tục hành chính, phường tiếp tục cải cách thủ tục hành chính tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp hoạt động sản xuất, kinh doanh. Về vốn, địa phương cũng liên hệ với các ngân hàng, quỹ tín dụng để tạo điều kiện vay vốn ưu đãi để doanh nghiệp nâng cao năng lực tài chính, mở rộng quy mô, cải tiến công nghệ vào quy trình sản xuất.
Hiện Lâm Đồng đang hướng đến xây dựng cơ sở dữ liệu doanh nghiệp và nhà cung ứng để kết nối hiệu quả hơn với các nhà đầu tư, hệ thống phân phối và thị trường xuất khẩu.
Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Lâm Đồng, ông Nguyễn Hữu Thành cho rằng, cần tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, đồng thời quan tâm nhiều hơn đến doanh nghiệp nhỏ và vừa, lực lượng tạo nhiều việc làm nhưng còn hạn chế về vốn, công nghệ và nhân lực. Mục tiêu không chỉ giúp doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị mà còn từng bước vươn lên những khâu có giá trị gia tăng cao hơn, từ sản xuất nguyên liệu sang chế biến sâu, từ sản phẩm sang thương hiệu, từ thị trường truyền thống sang các kênh phân phối hiện đại. Khi doanh nghiệp địa phương làm chủ được công nghệ, thương hiệu và thị trường, tỉnh Lâm Đồng sẽ từng bước hình thành hệ sinh thái doanh nghiệp năng động, nâng cao sức cạnh tranh trong giai đoạn phát triển mới.
Lâm Đồng là địa phương đầu tiên sau hợp nhất chủ động triển khai các hoạt động cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và ký kết hợp tác chiến lược với Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) giai đoạn 2026 - 2030 nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, hỗ trợ phát triển doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh.
Nông nghiệp là lĩnh vực có kết quả khả quan nhất trong 10 tháng đầu năm 2026. Với mức tăng trưởng 4,51% cao hơn kịch bản 4,16%, khu vực này tiếp tục là nguồn lực quan trọng để địa phương khai thác trong giai đoạn tới, mở ra dư địa mới trong phát triển kinh tế - xã hội của Lâm Đồng.
Tỉnh Lâm Đồng đã đặt mục tiêu đến năm 2030 có khoảng 33.000 doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh ổn định, phấn đấu tăng tỷ trọng đóng góp của khu vực kinh tế tư nhân với tốc độ tăng trưởng bình quân của kinh tế tư nhân đạt tối thiểu 11,5%/năm, đóng góp khoảng 78% GRDP. Đến năm 2045, kinh tế tư nhân trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng phát triển nhanh, mạnh, bền vững, chủ động tham gia vào chuỗi sản xuất, cung ứng toàn cầu, có năng lực cạnh tranh cao, phấn đấu đến năm 2045 có khoảng 78.000 doanh nghiệp hoạt động.