Chế biến xoài xuất khẩu tại nhà máy Kim Thanh, xã Giao Long.
Chọn nông sản chủ lực cho xuất siêu vững chắc
Theo đánh giá của UBND tỉnh Vĩnh Long, tình hình hoạt động thương mại quốc tế của địa phương tiếp tục đạt kết quả tích cực. Tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa chung của toàn tỉnh trong 10 tháng năm 2026, ước đạt hơn 3.542 triệu USD, tăng 17,17% so với cùng kỳ năm trước và đạt 86,39% kế hoạch cả năm. Nhờ tốc độ tăng trưởng xuất khẩu vượt trội so với nhập khẩu, mức xuất siêu của địa phương đạt gần 1.795 triệu USD, khẳng định năng lực sản xuất nội tại vững chắc và sức cạnh tranh ngày càng cao của hàng hóa Vĩnh Long trên thị trường quốc tế.
Đóng góp vào lớn kim ngạch xuất khẩu của tỉnh Vĩnh Long vẫn là nhóm hàng nông sản và thủy sản chế biến. Các mặt hàng thế mạnh của tỉnh đã chinh phục thành công được nhiều thị trường khắt khe tại châu Á, châu Mỹ và châu Âu. Đáng chú ý nhất là sản phẩm chế biến từ dừa, một ngành hàng chủ lực liên tục tăng cao đạt doanh thu xuất khẩu 662 triệu USD.
Cùng với dừa, nhóm hàng rau quả tươi và chế biến cũng đạt kết quả khởi sắc với kim ngạch 387 triệu USD. Trong lĩnh vực thủy sản, việc duy trì sản lượng thu hoạch ở cả khai thác và nuôi trồng đạt 831.522 tấn, tăng 9,7% so với cùng kỳ đã tạo nguồn nguyên liệu dồi dào giúp kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này duy trì đà tăng trưởng ổn định thu về 101 triệu USD.
Giám đốc Sở Công Thương Vĩnh Long Trần Quốc Tuấn đánh giá, đà tăng trưởng và mức xuất siêu vững chắc của tỉnh xuất phát từ những nỗ lực lớn của cộng đồng doanh nghiệp trong việc chủ động vượt khó và khai thông dòng chảy thương mại. Bên cạnh tinh thần tự lực của doanh nghiệp, các sở, ngành chức năng đã triển khai nhiều giải pháp linh hoạt theo đúng tinh thần chỉ đạo của Tỉnh ủy và UBND tỉnh.
Việc thường xuyên đồng hành, tháo gỡ vướng mắc trực tiếp và thúc đẩy các hoạt động xúc tiến thương mại đã tạo môi trường đầu tư kinh doanh thông thoáng, rộng đường cho hàng hóa địa phương vươn xa.
Chuẩn hóa vùng nguyên liệu để rộng đường xuất khẩu
Thành công của các mặt hàng nông sản xuất khẩu Vĩnh Long tại các thị trường nước ngoài có sự đóng góp lớn từ định hướng cùng sự kiên trì thực thi hoạt động chuyển giao của ngành chuyên môn và mạnh dạn ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất của các tổ chức kinh tế tập thể, hộ sản xuất và cộng đồng doanh nghiệp trong việc chuẩn hóa vùng nguyên liệu và nâng cao chất lượng sản phẩm.
Tính đến nay, các sở, ngành chuyên môn của tỉnh đã cấp có 832 mã số vùng trồng, với tổng diện tích hơn 28.893 ha phục vụ nhu cầu tiêu thụ nội địa lẫn xuất khẩu. Bên cạnh đó, tỉnh còn mở rộng diện tích sản xuất nông nghiệp hữu cơ và ứng dụng công nghệ cao lên đến 99.980 ha, chiếm khoảng 12,89% tổng diện tích gieo trồng toàn tỉnh.
Nhằm bảo đảm nguồn cung ứng đồng đều về cả khối lượng lẫn chất lượng cho các hợp đồng thương mại lớn, tỉnh tăng cường các hoạt động hỗ trợ liên kết sản xuất gắn với chuỗi giá trị nông sản chủ lực cho cá nhân và đơn vị sản xuất. Đến nay, toàn tỉnh đã thu hút 94 hợp tác xã và 85 tổ hợp tác tham gia trực tiếp vào chuỗi liên kết các nông sản chủ lực, như: dừa, sầu riêng, bưởi da xanh, chôm chôm, nhãn và xoài.
Sự gắn kết chặt chẽ này giúp nông dân và doanh nghiệp chủ động kiểm soát quy trình canh tác, tuân thủ nghiêm ngặt các hàng rào tiêu chuẩn kỹ thuật về an toàn thực phẩm và kiểm dịch thực vật từ các nước nhập khẩu.
Chế biến nông sản tại Công ty Thuận Phong, xã Giao Long.
Bên cạnh các mặt hàng cây ăn trái và dừa, lĩnh vực trồng lúa cũng ghi nhận bước tiến lớn về tư duy sản xuất xanh và bền vững. Việc triển khai Đề án 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp tại tỉnh Vĩnh Long đã đạt diện tích 9.624 ha, vượt 120% so với kế hoạch ban đầu. Mô hình trồng lúa này không chỉ giúp giảm trên 20% lượng khí thải nhà kính mà còn nâng lợi nhuận bình quân của nông dân lên 14%, tương đương mức tăng từ 5,1 đến 6,5 triệu đồng trên mỗi ha so với phương thức canh tác truyền thống.
Ông La Quốc Yên, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Hợp tác xã nông nghiệp - thương mại và sản xuất dịch vụ Châu Hưng, xã Hưng Mỹ cho biết, trong 3 năm qua, hợp tác xã được cấp mã số vùng trồng (VN.TVOR.0076.LUA.CHINA) cho sản phẩm lúa xuất khẩu sang Trung Quốc, với diện tích 110 ha, tổng sản lượng 650 tấn lúa/vụ.
Hợp tác xã xuất sang thị trường Trung Quốc trên 80% tổng sản lượng lúa sản xuất của nông dân, với giá thành ổn định và cao hơn bên ngoài từ 150 - 200 đồng/kg. Đây là ưu thế trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, giúp nông dân thành viên hợp tác xã nâng cao thu nhập trước biến động của thị trường về hàng hóa nông sản.
Cùng với đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất, nuôi trồng để nâng cao chất lượng sản phẩm ngay tại đồng ruộng, cải cách thủ tục hành chính phục vụ xuất khẩu cũng được tỉnh Vĩnh Long mở “cơ chế thoáng” cho doanh nghiệp tăng tốc sản xuất và giao thương. Việc triển khai phân cấp thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa C/O theo Quyết định số 75/2026/QĐ-UBND đã giúp giảm thiểu thời gian và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Nhờ đó, các thủ tục hải quan và chứng nhận lưu thông tự do CFS đối với hàng nông sản của tỉnh được xử lý nhanh chóng, tạo lợi thế cạnh tranh lớn về thời gian giao hàng.
Gỡ nút thắt để nông sản vươn xa
Thu hoạch dừa tươi xuất khẩu tại xã Châu Hòa.
Tuy có được những kết quả tích cực, tỉnh Vĩnh Long vẫn nhìn nhận hoạt động sản xuất và xuất khẩu nông sản còn đối mặt với không ít thách thức, cần sớm được tháo gỡ để đạt hiệu quả bền vững. Thực tại, quy mô sản xuất nông nghiệp tại một số địa phương trong tỉnh vẫn còn nhỏ lẻ, liên kết chuỗi giá trị ở một số khâu chưa thực sự ổn định.
Cùng đó, tình hình thời tiết diễn biến bất thường, xâm nhập mặn, triều cường ảnh hưởng không nhỏ đến sản xuất. Trên thị trường quốc tế, sự gia tăng các rào cản phòng vệ thương mại cùng biến động giá nhiên liệu kìm hãm chi phí logistics cũng đặt ra bài toán khó cho các doanh nghiệp xuất khẩu.
Chỉ đạo về nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn nước rút, Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Trần Trí Quang nhấn mạnh, áp lực về tăng trưởng trong những tháng cuối năm của còn rất lớn để đưa tăng trưởng kinh tế GRDP cả năm của địa phương đạt từ 10% trở lên. Vì vậy, từng ngành, đơn vị chức năng phải tiếp tục đề cao trách nhiệm của từng cán bộ lãnh đạo nhằm tháo gỡ dứt điểm các điểm nghẽn gây trì trệ cho kinh tế.
Đối với lĩnh vực thương mại quốc tế, Chủ tịch UBND tỉnh giao ngành công thương cùng các cơ quan liên quan tập trung khai thác tối đa ưu đãi từ 19 Hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam đã ký kết; trọng tâm là đẩy mạnh thâm nhập vào các thị trường lớn như Hoa Kỳ, EU, Trung Quốc và khu vực châu Á.
Tỉnh yêu cầu cơ quan chuyên môn tiếp tục hướng dẫn doanh nghiệp tuân thủ nghiêm ngặt quy định về kiểm dịch, mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói. Đồng thời, tỉnh khuyến khích doanh nghiệp, các cơ sở sản xuất đầu tư công nghệ bảo quản, kho lạnh và chế biến sâu để không ngừng gia tăng giá trị gia tăng cho nông sản.
Song song đó, tỉnh Vĩnh Long đang tích cực hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi sản xuất theo tiêu chuẩn xanh, ứng dụng mô hình kinh tế tuần hoàn và tiếp cận thị trường nông sản Halal tiềm năng. Hoạt động xúc tiến thương mại tiếp tục được đổi mới mạnh mẽ thông qua việc đưa hàng hóa lên các sàn thương mại điện tử, phát triển mô hình xã thương mại điện tử và tổ chức các sự kiện quy mô lớn như Diễn đàn Kinh tế kết nối Mekong Connect 2026 hay Hội thảo quốc tế ngành dừa CocoNext 2026.
Ngành nông nghiệp tỉnh cũng chủ động triển khai các phương án phòng chống hạn hán, xâm nhập mặn mùa khô 2026 - 2027, bảo đảm an toàn cho các vùng chuyên canh cây ăn trái và thủy sản, tạo nền tảng vững chắc để Vĩnh Long tiếp tục bứt xuất khẩu nông sản mạnh mẽ trong chặng đường cuối năm.
