Theo Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Gia Lai Kiều Văn Cang, thời gian qua, tỉnh xác định việc thiết lập, cấp, quản lý và duy trì mã số vùng trồng là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm tổ chức lại sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, bảo đảm truy xuất nguồn gốc và đáp ứng yêu cầu thị trường. Do đó, việc cấp và duy trì mã số vùng trồng sẽ gắn với tổ chức sản xuất, xây dựng vùng nguyên liệu và phát triển chuỗi liên kết ổn định, nhất là các ngành hàng chủ lực như sầu riêng, cà phê, chanh dây, qua đó nâng cao chất lượng, giá trị và sức cạnh tranh cho nông sản Gia Lai.
Đến nay, toàn tỉnh Gia Lai đã được cấp, phê duyệt 381 mã số vùng trồng xuất khẩu, với tổng diện tích hơn 12.660 ha; tập trung chủ lực vào các loại cây như sầu riêng, chuối, chanh dây, mít, khoai lang,… Ông Lê Hoàng Linh, Giám đốc vùng trồng, Công ty cổ phần Nông nghiệp Công nghệ cao Hưng Sơn cho biết, từ diện tích ban đầu khoảng 100 ha, qua quá trình đầu tư, mở rộng và hoàn thiện quy trình sản xuất, đến nay công ty đã phát triển vùng nguyên liệu lên khoảng 400 ha chuối xuất khẩu đạt tiêu chuẩn. Toàn bộ vùng nguyên liệu của công ty đã được cấp 7 mã số vùng trồng và 3 mã số cơ sở đóng gói.
“Đối với chúng tôi, việc đầu tư vùng nguyên liệu lên 400 ha không đơn thuần là mở rộng diện tích, mà quan trọng hơn là duy trì được tính đồng bộ của quy trình sản xuất, chất lượng sản phẩm, khả năng truy xuất nguồn gốc và đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu”, ông Linh chia sẻ thêm.
Việc liên kết để chuẩn hóa vùng nguyên liệu gắn với đồng bộ sản xuất theo nhu cầu của thị trường được xem là hướng đi bền vững để duy trì mã số trong bối cảnh hội nhập sâu rộng. Hợp tác xã Sản xuất, Thương mại, Dịch vụ, Du lịch nông nghiệp Ia Mơ Nông (xã Ia Ly) hiện có 600 thành viên và hộ dân liên kết, sản xuất khoảng 800 ha chanh dây, sầu riêng và cà phê. Hiện hợp tác xã đã được cấp 6 mã số vùng trồng phục vụ thị trường tiêu thụ trong nước và xuất khẩu.
Theo chia sẻ của Giám đốc Hợp tác xã Lê Văn Thanh, việc xây dựng mã số vùng trồng là quá trình nỗ lực của các thành viên và người dân, tuy nhiên, để giữ được mã số qua từng vụ mới là điều quyết định để hàng hóa được thông quan ổn định. Chỉ cần xảy ra vi phạm về dư lượng hoặc hồ sơ không bảo đảm, mã số có thể bị cảnh báo, thậm chí bị thu hồi ảnh hưởng đến đầu ra và giá của cả vùng.
Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia Lê Quốc Thanh, cho rằng xây dựng mã số vùng trồng mới chỉ là bước đầu, quan trọng hơn là phải quản lý, duy trì được mã số và đưa các yêu cầu này vào thực tế sản xuất của người dân. Để làm được điều đó cần tập trung vào hai yếu tố là con người và công nghệ số. Các bên cần phải nâng cao năng lực, hiểu và làm chủ công nghệ, bởi muốn sản phẩm có giá trị và bán được với giá tốt thì chính người sản xuất phải tạo ra giá trị trong từng sản phẩm.
Gia Lai là địa phương có nhiều tiềm năng, lợi thế để hình thành vùng sản xuất tập trung theo hướng hàng hóa quy mô lớn, với nhiều ngành hàng đặc sản chủ lực như cà phê, cao su, hồ tiêu, mía, chuối, chanh dây, sầu riêng và các loại rau, quả. Đây là điều kiện thuận lợi để xây dựng nên các vùng nguyên liệu chuyên canh đạt tiêu chuẩn gắn với mã số vùng trồng, đáp ứng yêu cầu của thị trường trong nước và xuất khẩu.
