Đắk Lắk: Siết chất lượng, truy xuất nguồn gốc cà phê trong niên vụ mới

Trước những thách thức từ biến đổi khí hậu và yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường, Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk vừa ban hành Chỉ thị số 33/CT-UBND nhằm chủ động toàn diện các phương án sản xuất, thu hoạch, chế biến và tiêu thụ cà phê niên vụ 2026 - 2027.

Mục tiêu trọng tâm là bảo vệ thương hiệu cà phê Đắk Lắk, nói không với hái xanh và đáp ứng chuẩn mực Quy định chống mất rừng và suy thoái rừng của Liên minh châu Âu (EUDR).

Ảnh minh họa: TTXVN
Ảnh minh họa: TTXVN

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn, cây cà phê giữ vị trí chủ lực trong cơ cấu sản xuất nông nghiệp của địa phương với diện tích hiện trên 217.000 ha, sản lượng đạt trên 580.000 tấn/năm. Niên vụ này, ngành hàng tiếp tục đối mặt với những biến động của thị trường thế giới, giá cả và chi phí vật tư đầu vào, đồng thời phải đáp ứng các yêu cầu ngày càng chặt chẽ về chất lượng sản phẩm, an toàn thực phẩm, kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, truy xuất nguồn gốc và bảo vệ môi trường.

Do đó, việc nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và khả năng cạnh tranh của sản phẩm cà phê cần được chú trọng xuyên suốt từ sản xuất, thu hoạch, sơ chế, chế biến đến tiêu thụ; đồng thời gắn với bảo vệ môi trường, phát triển chuỗi liên kết và phát huy giá trị thương hiệu cà phê Đắk Lắk.

Để hóa giải các thách thức từ thực tiễn, theo Chỉ thị, Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk yêu cầu các sở, ngành, địa phương và tổ chức, cá nhân liên quan chủ động ứng phó với diễn biến thời tiết bất lợi, thường xuyên cập nhật thông tin dự báo, cảnh báo của khí tượng thủy văn để kịp thời điều chỉnh kế hoạch cũng như đảm bảo an toàn cho các hoạt động sản xuất. Các doanh nghiệp, hợp tác xã, nông dân cần cập nhật thông tin thị trường, tuân thủ các quy định hiện hành, nâng cao chất lượng, hiệu quả sản xuất, chế biến và tiêu thụ cà phê.

Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk cũng yêu cầu UBND các xã, phường phối hợp với cơ quan, đơn vị quản lý công trình thủy lợi rà soát khả năng cung cấp nước phục vụ sản xuất cà phê, hướng dẫn người dân xây dựng kế hoạch tưới phù hợp với nhu cầu và điều kiện nguồn nước thực tế. Đồng thời, khuyến khích hợp tác xã, nông dân áp dụng công nghệ tưới tiên tiến, tưới tiết kiệm, sử dụng vật liệu che phủ đất, trồng cây che bóng phù hợp, phát triển các mô hình nông lâm kết hợp, tăng cường bổ sung hữu cơ và các biện pháp giữ ẩm cho đất; hạn chế khai thác nước dưới đất quá mức, sử dụng nước lãng phí hoặc gây ảnh hưởng đến nhu cầu sinh hoạt và các hoạt động sản xuất khác.

Về công tác thu hoạch và chế biến, Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk yêu cầu các địa phương tuyên truyền, vận động người dân thu hái cà phê đúng độ chín, phấn đấu tỷ lệ quả chín khi thu hái đạt từ 85% trở lên. Trường hợp thu hái cuối vụ, tỷ lệ quả chín tối thiểu đạt 80%. Tránh tình trạng hái xô, hái xanh; hướng dẫn sơ chế, phơi sấy, bảo quản đúng kỹ thuật; không phơi cà phê trực tiếp trên mặt đường giao thông. Các tổ chức, cá nhân sản xuất, thu mua, sơ chế, chế biến cà phê tăng cường kiểm soát chất lượng tại từng công đoạn, nâng cao chất lượng nguyên liệu, giảm tổn thất sau thu hoạch và nâng cao giá trị thương phẩm của cà phê.

Đối với khâu thu mua, Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk yêu cầu các cơ sở, đại lý thu mua thực hiện việc cân, đo, xác định chất lượng, độ ẩm và thanh toán theo thỏa thuận hợp pháp, công khai, minh bạch; không thực hiện các hành vi gian lận thương mại, gian lận cân đo, cung cấp thông tin sai lệch hoặc lợi dụng tình hình thị trường để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật. Khuyến khích các bên thiết lập hợp đồng thu mua, tiêu thụ với điều khoản rõ ràng.

Sở Công Thương chỉ đạo lực lượng Quản lý thị trường tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động thu mua, kinh doanh cà phê; kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi gian lận thương mại, hành vi kinh doanh hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ và các vi phạm về chất lượng hàng hóa; hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực xúc tiến thương mại, kết nối cung cầu, đa dạng hóa sản phẩm và thị trường xuất khẩu. Lực lượng Công an triển khai các biện pháp bảo đảm an ninh trật tự, quyết liệt phòng ngừa và đấu tranh với tội phạm trộm cắp cà phê, lừa đảo, cưỡng đoạt tài sản trong mùa thu hoạch cà phê.

Chỉ thị của UBND tỉnh cũng nhấn mạnh, một trong những nhiệm vụ trọng tâm mang tính chiến lược của niên vụ này là đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc, chuẩn hóa dữ liệu vùng trồng, đáp ứng với Quy định chống mất rừng và suy thoái rừng của Liên minh châu Âu (EUDR).

Các địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và các chủ thể tham gia chuỗi cung ứng cà phê chủ động rà soát, chuẩn hóa, cập nhật và lưu trữ thông tin về diện tích sản xuất, chủ thể sử dụng đất, vị trí địa lý vùng trồng, sản lượng, quá trình thu mua, sơ chế và chế biến theo yêu cầu và hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền. Từng bước hình thành vùng nguyên liệu có thông tin rõ ràng, có khả năng truy xuất nguồn gốc và kết nối với hệ thống dữ liệu phục vụ quản lý ngành hàng; bảo đảm tính chính xác, thống nhất, khả năng kiểm chứng và cập nhật của dữ liệu.

UBND tỉnh Đắk Lắk giao Sở Nông nghiệp và Môi trường đôn đốc việc thực hiện Chỉ thị; kịp thời hướng dẫn các địa phương, người sản xuất triển khai các giải pháp ứng phó khi xảy ra hạn hán, thiếu nước, hạn chế thấp nhất thiệt hại đối với năng suất, chất lượng và sản lượng cà phê; thúc đẩy rà soát vùng trồng, thông tin địa lý, dữ liệu sản xuất và truy xuất nguồn gốc, tăng cường liên kết giữa người trồng với doanh nghiệp thu mua, chế biến, xuất khẩu.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Chi nhánh Khu vực 11 chỉ đạo các tổ chức tín dụng triển khai giải pháp hỗ trợ vốn vay, tạo điều kiện thuận lợi để người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp đầu tư chăm sóc, thu mua, bảo quản và áp dụng công nghệ chế biến sâu; đồng thời đẩy mạnh triển khai chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn.

Hoài Thu/TTXVN