Hình ảnh vệ tinh cho thấy hai chiếc F-14 tại căn cứ không quân Iran này 9/3 bị phá hủy do không kích từ Israel. Ảnh: Vantor
Các bức ảnh, do công ty Mỹ Vantor thu thập ngày 9/3 cho thấy rõ xác hai chiếc F-14 Tomcat nằm trên khu sân đỗ của Căn cứ Không quân Chiến thuật số 8 tại Isfahan, thành phố miền Trung Iran.
Theo Business Insider (Mỹ), căn cứ này là trung tâm hoạt động của phi đội F-14 “có tuổi” thuộc Không quân Iran. Một bức ảnh chụp ngày 22/2, trước khi xung đột bùng phát, cho thấy nhiều chiếc Tomcat được bố trí rải rác tại căn cứ này.
Quân đội Israel ngày 8/3 xác nhận đã không kích vào Isfahan, nhắm mục tiêu tới một số tiêm kích F-14. Trước đó 2 ngày, Israel đã ném bom hơn 10 máy bay quân sự Iran tại sân bay Mehrabad ở Tehran. Trong cuộc xung đột hồi tháng 6/2025, Israel cũng từng nhắm mục tiêu vào phi đội F-14 đã cũ kỹ của Iran.
Hiện nay, Iran là quốc gia duy nhất trên thế giới còn vận hành F-14, mẫu tiêm kích đa nhiệm đời cũ do Grumman Aerospace Corporation - tiền thân của tập đoàn quốc phòng Northrop Grumman (Mỹ) - sản xuất.
F-14 sở hữu thiết kế giúp nó có thể cất cánh từ tàu sân bay. Hải quân Mỹ đưa F-14 vào sử dụng trong những năm 1970 của thế kỷ trước và thực hiện các nhiệm vụ chiến đấu cho đến năm 2006, khi Lầu Năm Góc thay thế F-14 bằng F/A-18 Super Hornet.
Mỹ đã bán gần 80 chiếc F-14 cho Iran trước khi cách mạng Hồi giáo xảy ra năm 1979 dẫn đến kết thúc quan hệ đối tác giữa hai nước. Kể từ đó, phi đội F-14 của Tehran giảm dần do thách thức về bảo trì và hậu cần ngày càng gia tăng. Hiện nay, có thông tin rằng Iran chỉ còn vận hành vài chục chiếc F-14, mặc dù con số chính xác vẫn chưa chắc chắn.
Các lệnh trừng phạt và cấm vận quốc tế đã khiến lực lượng không quân của Iran trở nên lỗi thời. Iran vẫn vận hành chiến đấu cơ "có tuổi" do Mỹ sản xuất như F-14 và F-5 và các máy bay quân sự thời Liên Xô như Su-24 và MiG-29. Sức mạnh không quân hạn chế đã buộc Tehran phải dựa vào tên lửa đạn đạo và thiết bị bay không người lái (UAV) để thể hiện sức mạnh.
Mỹ và Israel đã tập trung tấn công mạnh vào chiến đấu cơ Iran, cũng như tên lửa đạn đạo và thiết bị bay không người lái của nước này, kể từ khi bắt đầu chiến dịch quân sự ngày 28/2. Đô đốc Brad Cooper, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, cho biết tính đến ngày 11/3, Lầu Năm Góc đã tấn công hơn 5.500 mục tiêu tại Iran. Lãnh đạo quân sự Mỹ đánh giá rằng các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo và thiết bị bay không người lái của Iran trên khắp Trung Đông đã giảm lần lượt 90% và 83% kể từ khi xung đột bùng phát.
Tờ New York Times (Mỹ) vào ngày 11/3 dẫn các các nguồn thạo tin cho biết các nghị sĩ Mỹ đã được báo cáo rằng tuần đầu tiên xung đột với Iran đã khiến Washington tốn hơn 11,3 tỷ USD. Báo trên cho biết các nghị sĩ được thông báo rằng con số nói trên đã loại trừ nhiều chi phí trong quá trình chuẩn bị cho cuộc chiến, cho thấy chi phí cuối cùng cho tuần đầu tiên có thể tăng đáng kể.
Trong một diễn biến khác, ngày 10/3, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi kêu gọi Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) Antonio Guterres và Hội đồng Bảo an LHQ thể hiện lập trường “mạnh mẽ hơn” để phản đối các cuộc tấn công của Mỹ và Israel. Trong cuộc điện đàm, ông Araghchi nhấn mạnh vai trò của LHQ trong việc duy trì hòa bình, đồng thời cho biết chính phủ và người dân Iran mong đợi Tổng Thư ký và HĐBA thể hiện quan điểm rõ ràng và có trách nhiệm trong việc lên án các hành động của Mỹ và Israel.