Phát biểu khai mạc diễn đàn, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Hoài Bắc, Giám đốc Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông nhấn mạnh, trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra giai đoạn phát triển mới của nhân loại. Trong bối cảnh mới, các trường đại học không chỉ thực hiện nhiệm vụ đào tạo mà còn phải trở thành trung tâm nghiên cứu liên ngành, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ, góp phần xây dựng năng lực AI quốc gia cũng như bản đồ nhân lực AI của Việt Nam trong khu vực và quốc tế.
Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông hiện là một trong 8 trường đại học trọng điểm được lựa chọn phát triển Trung tâm AI quốc gia. Mới đây, Học viện cũng chính thức gia nhập Mạng lưới phát triển năng lực AI toàn cầu của UNESCO. Học viện định hướng đưa AI vào toàn bộ hoạt động quản trị, giảng dạy, nghiên cứu và vận hành. Tuy nhiên, để xây dựng năng lực AI quốc gia, ông Đặng Hoài Bắc cho rằng, không thể chỉ dựa vào nỗ lực của một cơ sở đào tạo mà cần sự liên kết giữa các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và các tổ chức nhằm hình thành hệ sinh thái phát triển AI đồng bộ.
Tại diễn đàn, Chủ tịch Viện IGD Tô Dũng cho biết các doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học sẽ tăng cường hợp tác trong nhiều nhiệm vụ trọng tâm nhằm tham gia hoàn thiện thể chế, chính sách; lựa chọn chiến lược, mô hình chuyển đổi số quốc gia tiên tiến, tạo lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh AI phát triển mạnh, đồng thời góp phần xây dựng hệ thống tiêu chuẩn phù hợp.
Theo ông Tô Dũng, các bên cũng sẽ phối hợp hình thành hệ sinh thái phát triển AI, ưu tiên nghiên cứu các kịch bản ứng dụng có giá trị và sức lan tỏa lớn; đầu tư hoàn thiện hạ tầng số và các nền tảng AI; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; thúc đẩy hợp tác giữa Nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và người dân; mở rộng ứng dụng AI trong sản xuất, học tập và nghiên cứu, đồng thời khuyến khích các tổ chức, doanh nghiệp và người dân tham gia đổi mới sáng tạo, đóng góp vào sự phát triển AI của Việt Nam.
Tham dự diễn đàn, các đại biểu đã trao đổi về chiến lược, nền tảng phát triển AI và chuyển đổi số quốc gia; giải pháp phát triển kinh tế số, xã hội số, đặc biệt là công tác đào tạo, phát triển nguồn nhân lực AI đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực trung tâm tạo đột phá phát triển kinh tế - xã hội, trong đó chuyển đổi số là một trụ cột then chốt.
Thời gian qua, Chính phủ đã trình Quốc hội hoàn thiện các thể chế về khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; Quốc hội ban hành Luật Trí tuệ nhân tạo, Chính phủ ban hành Nghị định số 142/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Luật, tạo hành lang pháp lý quan trọng cho phát triển và ứng dụng AI.
Theo Phó Thủ tướng, điều quan trọng hiện nay là phải thay đổi tư duy. AI không thể được phát triển theo cách riêng lẻ của từng cơ quan, tổ chức mà phải hình thành hệ sinh thái liên kết giữa Nhà nước - nhà trường, viện nghiên cứu - doanh nghiệp. Trong đó, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thể chế, định hướng chiến lược và hoàn thiện hạ tầng; các trường đại học, viện nghiên cứu là hạt nhân đào tạo nhân lực, nghiên cứu và làm chủ công nghệ lõi; doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm trong đầu tư, đặt hàng, giải quyết các bài toán thực tiễn và thương mại hóa sản phẩm. Sự liên kết này phải thực chất, hiệu quả.
Để phát triển AI trong giai đoạn mới, Phó Thủ tướng yêu cầu tập trung vào 5 trụ cột chiến lược. Đó là hoàn thiện thể chế và cơ chế quản trị AI, xây dựng môi trường pháp lý minh bạch, thuận lợi cho nghiên cứu, thử nghiệm và ứng dụng AI, đồng thời bảo đảm AI được phát triển an toàn, có trách nhiệm và lấy con người làm trung tâm. Bên cạnh đó, phát triển hạ tầng số và nền tảng dữ liệu an toàn, tin cậy; cần đẩy mạnh xây dựng trung tâm dữ liệu quốc gia, hình thành các nền tảng chia sẻ dùng chung gắn với bảo đảm an ninh mạng và chủ quyền dữ liệu quốc gia.
Phó Thủ tướng yêu cầu tập trung phát triển nguồn nhân lực AI chất lượng cao, không chỉ đào tạo đội ngũ sử dụng AI mà còn phải làm chủ công nghệ lõi, nghiên cứu và phát triển các mô hình AI của Việt Nam. Đồng thời, vận hành hiệu quả hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trên cơ sở liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp, với cơ chế phối hợp và phân công rõ ràng. Song song đó là mở rộng hợp tác quốc tế, chủ động tiếp cận tri thức mới, thu hút chuyên gia giỏi, tăng cường kết nối với các tập đoàn công nghệ hàng đầu.
Phó Thủ tướng đề nghị, các sáng kiến, đề xuất tại diễn đàn cần sớm được cụ thể hóa thành chính sách, chương trình và dự án, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển AI của đất nước.
