Theo báo cáo, kế hoạch vốn đầu tư phát triển của 3 Chương trình mục tiêu quốc gia (trước khi gộp thành một) là chương trình xây dựng nông thôn mới; giảm nghèo bền vững; phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được kéo dài thực hiện sang năm 2026 là 774.528 triệu đồng. Đến ngày 10/10/2026, tổng số vốn giải ngân đạt 243.853 triệu đồng, tương đương 33,39% kế hoạch, thấp hơn nhiều so với tỷ lệ giải ngân chung toàn tỉnh là 70,90%.
Một số địa phương đã hoàn thành giải ngân 100% kế hoạch vốn, gồm các xã Hưng Nguyên Nam, Bạch Hà, Sơn Lâm, Cát Ngạn, Xuân Lâm, Nghĩa Đàn, Anh Sơn Đông, Quang Đồng và Yên Thành. Tuy nhiên, vẫn còn 10 địa phương và 3 đơn vị chủ đầu tư cấp tỉnh có số vốn trên 5 tỷ đồng chưa đạt tỷ lệ giải ngân bình quân chung của tỉnh.
Đối với nguồn vốn sự nghiệp đầu tư các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021-2025 kéo dài thực hiện sang năm 2026 là 1.498.669 triệu đồng. Tính đến ngày 30/9/2026, số vốn đã giải ngân đạt 540.417 triệu đồng, tương đương 38,43% kế hoạch.
Hiện công tác chỉ đạo, điều hành, thực hiện việc giải ngân nguồn vốn thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi ở các cấp, nhất là cấp xã vẫn còn nhiều lúng túng và chưa thực sự quyết liệt.
Đặc biệt, việc rà soát, điều chỉnh nguồn vốn đối với các dự án đã hoàn thành hoặc không còn nhiệm vụ chi để bố trí thực hiện các nội dung, hoạt động khác của chương trình còn chậm.
Nguyên nhân dẫn đến việc chậm tiến độ xuất phát từ yếu tố chủ quan như công tác bố trí cán bộ ở một số địa phương chưa hợp lý, thiếu tâm huyết, chưa nắm chắc các văn bản, quy định hướng dẫn của cấp trên. Sự phối hợp giữa các Sở, ngành chuyên môn và địa phương chưa chặt chẽ. Ban Chỉ đạo ở một số nơi hoạt động chưa hiệu quả, thiếu sự bám sát và chỉ đạo sâu sát
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An Phùng Thành Vinh cho biết, để hoàn thành kế hoạch giải ngân và bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực, tỉnh sẽ yêu cầu các địa phương, chủ đầu tư rà soát cụ thể từng dự án, phân loại rõ nguồn vốn đã giải ngân, dự án đang trong quá trình phê duyệt, dự án chuẩn bị triển khai và những khoản vốn không có khả năng giải ngân hoặc cần điều chuyển.
Đối với các dự án gặp trở ngại khách quan, bất khả kháng, các đơn vị phải khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, trình cấp có thẩm quyền xem xét điều chuyển vốn theo đúng quy định, tránh để nguồn lực bị đình trệ. Lãnh đạo cấp xã phải trực tiếp làm việc với các phòng, ban chuyên môn để xác định nguyên nhân, tháo gỡ khó khăn cho từng dự án, không để tình trạng chậm trễ kéo dài.
Ủy ban nhân dân tỉnh cũng giao Sở Tài chính xây dựng bộ chỉ số đánh giá, chấm điểm tiến độ giải ngân hằng tuần đối với từng đơn vị. Những đơn vị chậm tiến độ từ 1-3 tuần liên tiếp sẽ bị phê bình, trừ điểm thi đua công khai.
Thông qua việc tăng cường kiểm tra, đôn đốc và gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện, Nghệ An hướng tới khắc phục những điểm nghẽn trong quá trình triển khai, đẩy nhanh tiến độ giải ngân, bảo đảm nguồn vốn các Chương trình mục tiêu quốc gia được sử dụng đúng mục đích và phát huy hiệu quả thiết thực.
