Trước diễn biến đáng lo ngại trên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Phạm Tấn Hòa đã chỉ đạo ngành Y tế tỉnh tăng cường tuyên truyền, cảnh báo và phòng ngừa ngộ độc thực phẩm do nấm độc, hướng đến mục tiêu nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi của người dân trong lựa chọn và sử dụng thực phẩm an toàn. Các sở, ban, ngành, UBND các xã, phường tập trung triển khai các biện pháp tuyên truyền, cảnh báo và phòng ngừa ngộ độc thực phẩm do nấm độc.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh nhấn mạnh, các vụ việc trên cho thấy việc tự ý thu hái và sử dụng nấm dại làm thực phẩm là nguy cơ lớn đối với sức khỏe cộng đồng. Vì vậy, UBND tỉnh yêu cầu nâng cao ý thức và trách nhiệm của người dân trong lựa chọn thực phẩm, đồng thời huy động sự vào cuộc của các ngành, địa phương nhằm hạn chế thấp nhất các vụ ngộ độc do nấm độc.
Sở Y tế chủ trì phối hợp với các cơ quan, đơn vị tăng cường tuyên truyền, phổ biến kiến thức về phòng ngừa ngộ độc thực phẩm do nấm; cung cấp tài liệu, thông điệp cảnh báo và hướng dẫn người dân nhận biết nguy cơ. Ngành Y tế khuyến cáo người dân không thu hái, chế biến, sử dụng các loại nấm mọc tự nhiên hoặc nấm dại chưa xác định chính xác chủng loại, tuyệt đối không dựa vào hình dạng, màu sắc hay kinh nghiệm dân gian để xác định nấm ăn được.
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với ngành Y tế đẩy mạnh tuyên truyền bằng nhiều hình thức, lồng ghép nội dung cảnh báo trong hoạt động thông tin cơ sở, văn hóa cộng đồng; tăng cường khuyến cáo tại các khu, điểm du lịch, cơ sở lưu trú và cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, không sử dụng hoặc giới thiệu các loại nấm mọc tự nhiên làm thực phẩm.
Bên cạnh công tác tuyên truyền, các cơ sở khám, chữa bệnh được yêu cầu chủ động phương án tiếp nhận, cấp cứu và điều trị người nghi ngờ ngộ độc do nấm; kịp thời điều tra, xác minh nguyên nhân và xử lý các vụ việc theo quy định. Sở Y tế theo dõi, tổng hợp tình hình ngộ độc thực phẩm trên địa bàn để tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo xử lý các vụ việc nghiêm trọng hoặc phức tạp.
Theo Giám đốc Sở Y tế Tây Ninh Đỗ Hồng Sơn, cả 5 vụ ngộ độc xảy ra tại các xã Long Chữ, Tân Phú, Tân Lập, Hảo Đước và Dương Minh Châu đều liên quan đến việc người dân tự thu hái nấm mọc tự nhiên, chủ yếu nhận diện bằng kinh nghiệm dân gian, dẫn đến nhầm lẫn giữa nấm độc và nấm ăn được.
Thực tế này tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng người dân. Do đó, công tác phòng ngừa cần được thực hiện ngay từ cơ sở, đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến kiến thức và cảnh báo nguy cơ, giúp người dân nâng cao nhận thức, không phụ thuộc vào kinh nghiệm dân gian khi nhận biết và lựa chọn nấm làm thực phẩm.
Ngành Y tế Tây Ninh khuyến cáo, khi có biểu hiện như đau bụng, buồn nôn, nôn, tiêu chảy hoặc nghi ngờ ngộ độc sau khi ăn nấm, người dân cần nhanh chóng đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu, điều trị kịp thời; không tự điều trị tại nhà hoặc áp dụng các biện pháp truyền miệng chưa được kiểm chứng. Thông điệp được nhấn mạnh là: “Không chắc chắn là nấm ăn được thì tuyệt đối không ăn” - đây vẫn là biện pháp đơn giản và hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe, tính mạng của bản thân và cộng đồng.
Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Tây Ninh cũng khuyến cáo người dân tuyệt đối không sử dụng các loại nấm không rõ nguồn gốc, không xác định được chủng loại; chỉ nên sử dụng các loại nấm đã được kiểm định an toàn và lưu hành hợp pháp trên thị trường. Người dân không nên hái nấm mọc hoang trong rừng, ngoài đồng ruộng hoặc khu vực vườn nhà để làm thực phẩm nếu không có kiến thức chuyên môn về nhận diện nấm.
Bên cạnh đó, cần loại bỏ những cây nấm có dấu hiệu hư hỏng, dập nát hoặc quá già. Nấm tươi nên được sử dụng trong thời gian ngắn và bảo quản đúng quy định. Các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống cần kiểm soát chặt chẽ nguồn nguyên liệu nấm trước khi đưa vào chế biến.
Khi nghi ngờ có người bị ngộ độc sau khi ăn nấm, cần nhanh chóng đưa nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu và điều trị kịp thời; đồng thời, giữ lại mẫu nấm, thức ăn hoặc chất nôn của người bệnh để hỗ trợ xác định nguyên nhân gây ngộ độc. Tuyệt đối không tự ý điều trị tại nhà hoặc sử dụng các bài thuốc dân gian chưa được kiểm chứng.
Ngộ độc nấm là nguy cơ có thể chủ động phòng tránh nếu người dân nâng cao nhận thức và tuân thủ các khuyến cáo của cơ quan y tế. Đặc biệt trong mùa mưa, khi nấm mọc tự nhiên xuất hiện nhiều, việc lựa chọn thực phẩm an toàn càng cần được đặt lên hàng đầu. Mỗi người không chỉ chủ động bảo vệ mình mà còn cần nhắc nhở người thân, nhất là trẻ em, tuyệt đối không tự ý hái và sử dụng nấm mọc ngoài tự nhiên. “Không chắc chắn là nấm ăn được thì tuyệt đối không ăn” - một nguyên tắc đơn giản nhưng có ý nghĩa quyết định trong phòng ngừa ngộ độc nấm, góp phần bảo vệ sức khỏe, tính mạng của bản thân và cộng đồng.
