Kết luận tại phiên họp rà soát mới đây của Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã chỉ đạo: Quá trình tinh giản thủ tục tuyệt đối không được làm suy giảm quyền lợi của nhân dân, không để nảy sinh khoảng trống chính sách và phải chuyển ngay từ trạng thái “chuẩn bị trên bàn giấy” sang “tổ chức thực hiện tại hiện trường”.
Dỡ bỏ ngay rào cản tâm lý e ngại
Theo báo cáo mới nhất của Bộ Nông nghiệp và Môi trường: Bộ đã cơ bản hoàn thành việc tổng hợp đề xuất từ các địa phương, xây dựng phương án giao chỉ tiêu xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững giai đoạn 2026-2030 và năm 2026, dự kiến về đích trước ngày 10/11/2026. Bộ Y tế đã sớm giao chỉ tiêu cho các đơn vị trực thuộc, đồng thời xây dựng lộ trình chi tiết cho các năm tiếp theo. Bộ Dân tộc và Tôn giáo cũng đang lấy ý kiến rộng rãi để hoàn tất phương án trước ngày 20/11/2026. Trong khi đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vẫn đang hoàn thiện, cụ thể hóa các chỉ tiêu ngành.
Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp, Bộ đang đề xuất Thủ tướng Chính phủ ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới và phát triển văn hóa toàn diện giai đoạn 2026-2030. Song song với đó là việc thử nghiệm khung cấu trúc phần mềm thông tin trên nền tảng web cùng kênh tiếp nhận, tháo gỡ vướng mắc trực tuyến để đưa vào vận hành chính thức trong tháng 12/2026.
Việc số hóa cơ sở dữ liệu và vận hành hệ thống hỏi đáp trực tuyến trong tháng 12/2026 sẽ chấm dứt tình trạng văn bản 'chạy lòng vòng' giữa các cơ quan quản lý ngành và địa phương.
Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, hợp nhất là để làm việc tốt hơn, minh bạch hơn và hiệu quả hơn, chứ không đồng nghĩa với việc cắt giảm quyền lợi chính đáng của đối tượng thụ hưởng. Quá trình chuyển tiếp không được làm thay đổi mục tiêu, phạm vi, mức độ ưu tiên mà Quốc hội đã phê duyệt. Đặc biệt, tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, mọi chính sách hỗ trợ người nghèo, hộ cận nghèo phải được duy trì liên tục, tuyệt đối không để người dân phải chịu thiệt thòi vì lý do sắp xếp bộ máy.
Để thực hiện được điều này, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu các bộ ngành dỡ bỏ ngay rào cản tâm lý e ngại. Với những nội dung đã có hành lang pháp lý và quy định cụ thể, các cơ quan và địa phương phải bắt tay triển khai ngay lập tức. Tình trạng ngồi chờ hướng dẫn, đùn đẩy trách nhiệm hay tự ý ban hành thêm các điều kiện hành chính khác sẽ bị chấn chỉnh và xử lý nghiêm khắc.
Nhận diện những rào cản
Bên cạnh những kết quả bước đầu, những rào cản trong tổ chức thực hiện tại địa phương đã được các bộ, ngành, địa phương thẳng thắn nhìn nhận. Thực tế cho thấy, nhiều địa phương còn lúng túng trong việc xác định đối tượng thụ hưởng, chồng lấn nhiệm vụ giữa các sở chuyên ngành với cấp xã đối với các dự án liên ngành. Các quy định về nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ ngân sách theo phân cấp chưa được ban hành đồng bộ, khiến tiến độ lập và phê duyệt kế hoạch bị đình trệ.
Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn nhấn mạnh, mô hình quản lý chương trình mục tiêu quốc gia thống nhất cần chuyển dịch trọng tâm: Các bộ, ngành Trung ương chỉ tập trung kiểm soát mục tiêu, tiêu chí và nghiệm thu kết quả đầu ra; toàn bộ thẩm quyền quyết định danh mục và tổ chức thực hiện phải được phân cấp mạnh mẽ cho địa phương. Quyền hạn trao tay phải gắn liền với trách nhiệm người đứng đầu, bảo đảm tính công khai, minh bạch và phát huy tối đa vai trò giám sát của cộng đồng dân cư.
Đồng quan điểm này, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Đoàn Trung Kiên khẳng định bộ tiêu chí giáo dục cơ bản đã sẵn sàng và cam kết hoàn tất việc giao chỉ tiêu trước ngày 20/11. Về phía y tế, Thứ trưởng Bộ Y tế Lê Đức Luận cho biết đã ban hành Bộ tiêu chí quốc gia y tế xã giai đoạn 2026-2035 và sẽ chuyển hóa thành “Sổ tay hướng dẫn thực hành” từ năm 2027 để cơ sở dễ dàng áp dụng mà không cần qua nhiều khâu giải thích phức tạp.
Khối lượng công việc đặt ra cho CTMTQG giai đoạn 2026-2030 rất lớn với địa bàn trải rộng trên khắp cả nước. Sự chỉ đạo của Chính phủ đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ từ Trung ương đến cấp thôn, bản. Các địa phương phải khẩn trương kiện toàn Ban Chỉ đạo, bộ phận giúp việc theo tinh thần Nghị định số 387/2026/NĐ-CP, ban hành kế hoạch triển khai cụ thể và chủ động rà soát, điều chỉnh những danh mục dự án không còn phù hợp với thực tiễn.
Chính sách chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó biến thành mái ấm che mưa, che nắng, giọt nước sạch hợp vệ sinh và lớp học khang trang cho con em đồng bào. Với tinh thần “không để ai bị bỏ lại phía sau”, sự chuyển động dứt khoát từ khâu giao vốn đến tổ chức thi công sẽ là thước đo chuẩn mực nhất cho năng lực quản trị hành chính và lương tâm trách nhiệm đối với sự phát triển bền vững của đất nước.
Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh: Những nội dung đã có quy định phải tổ chức thực hiện ngay; không chờ hướng dẫn, không đặt thêm thủ tục, điều kiện ngoài quy định. Hợp nhất CTMTQG là để giảm đầu mối, nâng cao hiệu quả, dứt khoát không được làm thay đổi, thu hẹp quyền lợi và đối tượng thụ hưởng mà Quốc hội đã quyết định.
Bài cuối: Gỡ nút thắt thể chế để kích hoạt dòng vốn
