Chương trình do Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), Báo Tài chính - Đầu tư và FiinGroup đồng tổ chức, dưới sự bảo trợ của Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.
Phát biểu tại chương trình, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) Vũ Thị Chân Phương cho biết, việc nâng hạng mở ra cơ hội mới cho thị trường và ngành quỹ, đồng thời đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng của các định chế đầu tư chuyên nghiệp.
Sự phát triển của các quỹ mở và quỹ ETF đã góp phần đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng lựa chọn đầu tư cho nhà đầu tư và thúc đẩy sự phát triển của hoạt động đầu tư chuyên nghiệp. Hiện quỹ mở và quỹ ETF chiếm khoảng 80% tổng giá trị tài sản ròng nhờ những ưu thế về thanh khoản, tính linh hoạt trong phân bổ danh mục và mức độ minh bạch.
Theo Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, những kết quả trên là nền tảng quan trọng, nhưng cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng phát triển của ngành quỹ trong giai đoạn mới. Mục tiêu không chỉ là tăng quy mô tài sản quản lý, mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng dòng vốn, năng lực quản trị, tính chuyên nghiệp và khả năng đóng góp của ngành quỹ đối với sự phát triển của thị trường tài chính và nền kinh tế.
Theo bà Vũ Thị Chân Phương, phát triển ngành quỹ cần được đặt trong tổng thể quá trình tái cấu trúc cơ sở nhà đầu tư, nâng cao chất lượng thị trường và tăng khả năng huy động, phân bổ nguồn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế.
Sau gần 30 năm xây dựng và trưởng thành, thị trường chứng khoán ngày càng phát huy vai trò trong huy động vốn trung và dài hạn, phân bổ nguồn lực, thúc đẩy đầu tư và hỗ trợ phát triển doanh nghiệp, nền kinh tế.
Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới tăng trưởng cao, bền vững, phát triển hạ tầng, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và kinh tế xanh, yêu cầu đặt ra không chỉ là huy động nhiều vốn hơn mà còn phải huy động và phân bổ vốn hiệu quả, đúng hướng và bền vững hơn. Đây là dư địa phát triển đối với ngành quỹ.
Tính đến cuối tháng 6/2026, Việt Nam có 43 công ty quản lý quỹ và 141 quỹ đầu tư chứng khoán. Tính cả danh mục ủy thác đầu tư, tổng tài sản do các công ty quản lý quỹ quản lý đạt khoảng 846 nghìn tỷ đồng, tương đương 32,5 tỷ USD.
Trong 10 năm qua, tổng giá trị tài sản do các công ty quản lý quỹ quản lý tăng bình quân trên 20% mỗi năm. Đặc biệt, quỹ mở và quỹ ETF hiện chiếm khoảng 80% tổng giá trị tài sản ròng, nhờ ưu thế về thanh khoản, tính linh hoạt trong phân bổ danh mục và mức độ minh bạch.
Tuy nhiên, theo Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, mục tiêu trong giai đoạn tới không chỉ là tăng quy mô tài sản quản lý, mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng dòng vốn, năng lực quản trị, tính chuyên nghiệp và khả năng đóng góp của ngành quỹ đối với thị trường tài chính và nền kinh tế.
Theo định hướng được Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước nêu tại chương trình, cơ quan quản lý sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định liên quan đến tổ chức và hoạt động của công ty quản lý quỹ, quỹ đầu tư, đại lý phân phối và các tổ chức cung cấp dịch vụ; tạo điều kiện phát triển đa dạng các loại hình quỹ và sản phẩm đầu tư phù hợp với nhu cầu tích lũy, đầu tư dài hạn của người dân.
Việc đổi mới sản phẩm được đặt cùng với yêu cầu quản trị rủi ro, minh bạch, an toàn hệ thống và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư.
Một nhiệm vụ khác là thúc đẩy tái cấu trúc cơ sở nhà đầu tư theo hướng tăng tỷ trọng nhà đầu tư tổ chức và nhà đầu tư chuyên nghiệp. Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ phối hợp với các đơn vị thuộc Bộ Tài chính và thành viên thị trường triển khai các mục tiêu của Quyết định số 1413/QĐ-TTg về cải cách tổng thể thị trường tài chính và Quyết định số 3168/QĐ-BTC về tái cấu trúc nhà đầu tư và phát triển ngành quỹ đầu tư chứng khoán.
Mục tiêu là hình thành cơ sở nhà đầu tư cân bằng hơn, chuyên nghiệp hơn và có khả năng cung cấp nguồn vốn dài hạn tốt hơn cho thị trường.
Về sản phẩm, ngành quỹ được định hướng phát triển theo hướng đa dạng, chuyên nghiệp và gắn với nhu cầu vốn của nền kinh tế. Các sản phẩm mới được kỳ vọng đáp ứng nhu cầu tích lũy dài hạn của người dân, đồng thời kết nối nguồn vốn với những lĩnh vực như hạ tầng, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.
Thực tế, Thông tư số 136/2025/TT-BTC đã mở rộng khuôn khổ pháp lý với một số sản phẩm như quỹ đầu tư trái phiếu hạ tầng, quỹ đầu tư công cụ thị trường tiền tệ và bổ sung các quy định đối với quỹ chỉ số. Đây là cơ sở để tiếp tục phát triển hệ sinh thái sản phẩm trong giai đoạn tới.
Cùng với đó, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ nâng cao năng lực cạnh tranh và chuẩn mực hoạt động của các công ty quản lý quỹ, gắn với ứng dụng khoa học công nghệ, minh bạch và đạo đức nghề nghiệp. Các công ty cần nâng cao chất lượng quản trị, quản trị rủi ro, năng lực phân tích và quản lý danh mục, phát triển nguồn nhân lực chuyên nghiệp và chuẩn hóa quy trình hoạt động theo thông lệ quốc tế.
Cơ quan quản lý cũng sẽ nâng cao hiệu quả giám sát theo hướng dựa trên rủi ro, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, nhất là những rủi ro liên quan đến định giá tài sản, thanh khoản, xung đột lợi ích và quản lý tài sản của nhà đầu tư.
Một trong những yêu cầu được đặt ra trong giai đoạn mới là mở rộng khả năng tiếp cận sản phẩm quỹ của người dân. Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ phối hợp với các Sở Giao dịch chứng khoán, VSDC, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, các hiệp hội và cơ quan báo chí, truyền thông phổ biến kiến thức về sản phẩm quỹ.
Nội dung tuyên truyền tập trung vào đặc điểm và cơ chế hoạt động của từng loại quỹ, mức độ rủi ro, chi phí, thanh khoản, phương pháp lựa chọn sản phẩm và nguyên tắc phân bổ tài sản, qua đó giúp nhà đầu tư hiểu đúng về đầu tư qua quỹ và hình thành thói quen đầu tư có kỷ luật, dài hạn.
Đối với hội nhập quốc tế, việc Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp tạo điều kiện để thị trường tiếp cận sâu rộng hơn với dòng vốn quốc tế. Theo FTSE Russell, quá trình gia nhập FTSE GEIS được thực hiện qua 4 đợt, từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027.
Theo Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Việt Nam không chỉ hướng tới thu hút dòng vốn đầu tư theo các chỉ số mà cần từng bước thu hút các dòng vốn chủ động, dài hạn từ các quỹ đầu tư, công ty quản lý tài sản và định chế tài chính lớn trên thế giới.
Đối với ngành quỹ, yêu cầu đặt ra là nâng cao năng lực quản lý tài sản theo chuẩn mực quốc tế, kết nối với các trung tâm tài chính và tổ chức quản lý tài sản lớn, phát triển sản phẩm phù hợp với nhà đầu tư quốc tế, đồng thời nâng cao khả năng quản lý danh mục quy mô lớn và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về minh bạch, quản trị và quản lý rủi ro.
Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan mở rộng khả năng tiếp cận thị trường, duy trì các tiêu chí nâng hạng, tăng cường đối thoại với nhà đầu tư quốc tế và tạo điều kiện để các định chế tài chính nước ngoài tham gia sâu hơn vào thị trường Việt Nam.
Theo ông Nguyễn Sơn, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), VFA 2026 diễn ra trong thời điểm thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp, sau nhiều năm nỗ lực của Chính phủ, cơ quan quản lý và toàn thị trường.
Theo ông Nguyễn Sơn, khi dòng vốn quốc tế tìm đến Việt Nam nhiều hơn, ngành quỹ càng cần một chuẩn tham chiếu minh bạch, đáng tin cậy.
Sau 30 năm xây dựng và trưởng thành, thị trường chứng khoán Việt Nam đã trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng của nền kinh tế.
Tuy nhiên, để ngành quỹ trở thành một trụ cột của thị trường vốn, theo ông Nguyễn Sơn, nhà đầu tư cần có những công cụ tham chiếu khách quan, minh bạch để nhận diện, đánh giá và lựa chọn quỹ đầu tư phù hợp.
Đây là cơ sở để VSDC, Báo Tài chính - Đầu tư và FiinGroup khởi xướng Chương trình Xếp hạng Quỹ đầu tư Chứng khoán tại Việt Nam, trên nền tảng dữ liệu, phương pháp luận chuẩn hóa và quy trình đánh giá độc lập, hướng tới thúc đẩy tính minh bạch và nâng cao chuẩn mực của ngành quản lý quỹ.
Theo ông Nguyễn Sơn, VFA sẽ không dừng lại sau sự kiện năm nay mà hướng tới trở thành diễn đàn thường niên của ngành quỹ Việt Nam, nơi các chuẩn mực, thông lệ tốt được chia sẻ và những vấn đề của ngành được trao đổi.
Với mùa giải đầu tiên, chương trình hướng tới tạo lập một chuẩn tham chiếu mới cho ngành quản lý quỹ Việt Nam trên cơ sở dữ liệu, phương pháp luận khoa học và sự độc lập, khách quan của hội đồng chuyên môn.
