Ứng dụng công nghệ số để bảo mật dữ liệu cho doanh nghiệp

Trong thời đại công nghệ số, vấn đề bảo mật thông tin/dữ liệu là vấn đề sống còn đối với mỗi doanh nghiệp, nhất là khi mô hình làm việc từ xa ngày càng được ứng dụng rộng rãi.

Phóng viên TTXVN đã trao đổi với Tiến sỹ Vũ Ngọc Trình - Trưởng Ban Công nghệ Thông tin Viện Dầu khí Việt Nam (VPI) về vấn đề này. 

Chú thích ảnh
Doanh nghiệp giới thiệu công nghệ AI (Trí tuệ nhân tạo) bên lề Diễn đàn kinh doanh 2019 với chủ đề "Tiến vào Kỷ nguyên số" được tổ chức chiều 15/8/2019, tại TP Hồ Chí Minh. Ảnh tư liệu: Mỹ Phương/TTXVN

Xin ông cho biết cách cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đã và đang tạo ra sự thay đổi như thế nào đối với các doanh nghiệp dầu khí?

Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đã và đang tạo ra sự thay đổi cơ bản, vượt bậc về công nghệ trong việc thu thập thông tin và phân tích và xử lý thông tin để thấu hiểu bản chất để từ đó các doanh nghiệp có thể ra quyết định sản xuất kinh doanh hàng ngày hoặc hoạch định chiến lược, kế hoạch dài hạn hiệu quả hơn.

Theo McKinsey, 60 - 90% hoạt động hàng ngày của ngành dầu khí có thể được hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo (AI) và máy móc. Ứng dụng của trí tuệ nhân tạo vượt xa giới hạn, cải thiện nhanh hơn và tốt hơn các quy trình công việc. Từ các hoạt động thăm dò ban đầu cho đến việc đưa sản phẩm đến người dùng cuối, AI mở ra các phương pháp mới để thăm dò, phát triển, sản xuất, vận chuyển, chế biến và kinh doanh dầu khí.

Theo Bain & Company, các công ty dầu khí có thể cải thiện hiệu suất từ 6 - 8% với việc tối ưu hóa dữ liệu. Việc số hóa hoạt động tại các hoạt động hạ nguồn dầu khí có thể giúp tiết giảm 12 - 20% chi phí hoạt động, dừng hoạt động đột xuất giảm từ 15 - 25%, hiệu quả hoạt động tăng 8 - 12%, hiệu suất HSSE (sức khỏe, an toàn, an ninh và môi trường) được cải thiện, tăng năng suất lao động.

Ví dụ ExxonMobil hợp tác với MIT để thiết kế robot AI thám hiểm đại dương nhằm phát hiện rò rỉ dầu khí dưới đáy đại dương. Chevron và Microsoft hợp tác phát triển giải pháp DELFI, nền tảng trí tuệ nhân tạo dựa trên công nghệ điện toán đám mây giúp nâng cao các dịch vụ kỹ thuật số trong các dự án thăm dò, phát triển, khai thác mỏ, tồn trữ và hệ thống các đường ống dầu khí. Total hợp tác với Google Cloud phát triển hệ thống AI để phân tích dữ liệu dưới bề mặt nhằm cải thiện các quy trình thăm dò khai thác...

VPI đang triển khai các nghiên cứu và ứng dụng công nghệ 4.0 trong công nghiệp dầu khí như thế nào, thưa ông?

VPI đang nghiên cứu xây dựng chiến lược, chương trình chuyển đổi số và hoàn thiện hệ thống quản trị dựa trên nền tảng công nghệ số (cloud, block chain, AI, WebGIS…); ứng dụng số liệu lớn (big data) trong xử lý, phân tích tài liệu địa chất, địa vật lý, xây dựng mô hình địa chất nhằm nâng cao hiệu quả công tác tìm kiếm thăm dò dầu khí; nghiên cứu ứng dụng kỹ thuật số nhằm đánh giá và hoàn thiện công nghệ khai thác và nâng cao hệ số thu hồi dầu khí; ứng dụng công nghệ số/công nghệ 4.0 trong vận hành các nhà máy chế biến dầu khí; xây dựng các phần mềm và giải pháp an ninh bảo mật thông tin dữ liệu (như công nghệ watermarking).

Trong thời đại công nghệ số, đâu là lý do mà doanh nghiệp cần bảo mật thông tin dữ liệu?

Mọi doanh nghiệp ứng dụng công nghệ thông tin và sử dụng internet trong hoạt động kinh doanh đều có nguy cơ bị đánh cắp dữ liệu, có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.

Về bảo mật dữ liệu, các doanh nghiệp cần tập trung vào giải pháp an ninh, bảo mật như: quản lý người dùng tốt, xác thực nhiều yếu tố, mã hóa hay giải mã, kiểm soát thiết bị đầu vào đầu ra, cập nhật bản vá lỗi phần mềm…

Công nghệ watermarking chủ yếu được dùng để bảo mật thông tin số (bản quyền và tình báo). Trong thời đại 4.0, watermarking được sử dụng nhiều trong bảo vệ bản quyền các tài sản trí tuệ, tài sản số và dữ liệu số.

VPI vừa hoàn thành việc xây dựng phần mềm xác định nguồn gốc tập tin dữ liệu định dạng pdf sử dụng công nghệ watermarking giúp quản lý việc download các tài liệu và dữ liệu định dạng pdf, sau đó sẽ áp dụng cho các dạng dữ liệu và tài liệu khác.

Ông có thể chia sẻ cụ thể hơn việc sử dụng công nghệ watermarking trong bảo mật thông tin dữ liệu mà VPI mới thực hiện thành công?

Sản phẩm này đã được tích hợp vào phần mềm quản lý văn bản điện tử online VPIOffice của VPI để quản lý việc sử dụng tài liệu đúng người dùng, đúng mục đích.

Sản phẩm có các tính năng chính như: Lưu trữ, quản lý các file pdf; cho phép chèn thêm một/nhiều dấu hiện nhận biết vào file pdf; cho phép quản lý thông tin người dùng; cho phép truy vết nguồn gốc file và truy vết nguồn gốc người sử dụng; cho phép tìm kiếm theo các tiêu chí khác nhau; cho phép thống kê và vẽ biểu đồ theo nhiều tiêu chí khác nhau.

Sản phẩm do VPI thực hiện có tính năng gì mới so với công nghệ watermarking mà thế giới đã thực hiện, thưa ông?

Tập tin định dạng pdf có cấu trúc gồm nhiều lớp thông tin, thông thường sẽ được chèn một lượng nhỏ thông tin đã mã hóa (watermarked) vào một trong số các lớp thông tin của tập tin pdf. Tuy nhiên, với cách làm này, một số công cụ có thể tách lớp thông tin để xóa đi thông tin mã hóa watermark trong tập tin pdf.

Dựa trên công nghệ watermarking mới nhất của thế giới, VPI đã cải tiến thuật toán và đưa vào các giải pháp mới để nâng cao tính bảo mật và rất khó để có thể bẻ khóa được tập tin pdf khi đã được nhúng thông tin mã hóa (watermarked).

VPI đã chuyển nội dung của tập tin pdf thành định dạng ảnh, sau đó nhúng thông tin mã hóa watermark vào trong tập tin ảnh, tiếp theo chuyển ngược từ định dạng ảnh sang định dạng pdf. Với cách làm này, tính bảo mật được nâng cao rõ rệt.

Được biết, một tập đoàn hàng đầu Việt Nam đã và đang sử dụng watermark trong quản lý các tài liệu định dạng pdf. Tôi không biết cụ thể doanh nghiệp này dùng thuật toán và phương pháp watermarking nào nhưng khi kiểm tra mức độ an ninh bảo mật, một số công cụ có thể tách và xóa được thông tin watermark nhúng trong file pdf của doanh nghiệp này. Tuy nhiên, vấn đề này không thể thực hiện được với giải pháp watermark của VPI. Tôi cho rằng đây là một trong những điểm mới và khác biệt chính của sản phẩm do VPI thực hiện. 

Theo ông, các doanh nghiệp cần thực hiện các giải pháp gì để “nắm bắt” thời cơ từ cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư?

Theo tôi, các doanh nghiệp cần sớm chuyển đổi từ hoạt động theo mệnh lệnh hành chính sang hoạt động dựa vào thông tin, ra quyết định dựa trên thông tin (data-driven) rồi phát triển đến mức cao hơn là mọi quyết định đều phải dựa trên sự thấu hiểu bản chất thông tin (insights-driven).

Theo đó, các doanh nghiệp cần xây dựng mô hình quản trị doanh nghiệp thông minh tại các đơn vị, sử dụng “dữ liệu lớn” về sản xuất kinh doanh và dịch vụ nhằm hỗ trợ các cấp lãnh đạo trong việc ra quyết định.

Bên cạnh đó, việc tăng cường đầu tư cảm biến và thiết bị kết nối internet vạn vật (IoT) để thu thập dữ liệu trong toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh hàng ngày và xây dựng cơ sở dữ liệu trong tất cả các khâu thuộc chuỗi giá trị dầu khí là rất cần thiết.

Cùng đó, doanh nghiệp cần Đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng AI để phân tích, xử lý và thấu hiểu dữ liệu từ đó tìm ra các quy luật, tri thức và ứng dụng vào hoạt động sản xuất kinh doanh; trước mắt có thể ưu tiên ứng dụng AI cho dự báo trong bảo dưỡng thiết bị.

Hiện nay, các sản phẩm đa số dựa trên nền tảng internet, nhưng kỷ nguyên tiếp theo sẽ là dựa trên nền tảng của công nghệ blockchain. Do đó, tìm hiểu, nghiên cứu và ứng dụng công nghệ blockchain ngay từ bây giờ là việc các doanh nghiệp cần làm. 

Đặc biệt, trong các giải pháp, doanh nghiệp cần chú trọng bảo mật thông tin dữ liệu để sử dụng an toàn, hiệu quả.

Trân trọng cảm ơn ông!

Anh Nguyễn (Thực hiện)
Nguy cơ AI đe dọa bảo mật dữ liệu y tế cá nhân
Nguy cơ AI đe dọa bảo mật dữ liệu y tế cá nhân

Theo một nghiên cứu đăng tải trên tạp chí JAMA Network Open số ra mới đây, tính bảo mật dữ liệu y tế cá nhân đang đối mặt với nhiều mối đe dọa khi ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng phổ biến và trở nên thông minh hơn.

Chia sẻ:

doanh nghiệp - Sản phẩm - Dịch vụ Thông cáo báo chí Rao vặt

Các đơn vị thông tin của TTXVN