Dữ liệu từ VNTAX 2026 cho thấy, một thay đổi đáng chú ý trong bản đồ nguồn thu ngân sách Việt Nam. Theo đó, có 100 doanh nghiệp tư nhân dẫn đầu đã thực nộp 390.700 tỷ đồng trong năm 2025, chỉ thấp hơn khoảng 35.100 tỷ đồng so với 100 doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) dẫn đầu.
Theo Ban Tổ chức, 100 doanh nghiệp tư nhân nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam đã đóng góp hơn 390.700 tỷ đồng trong năm 2025, tương đương gần 92% mức đóng góp của 100 DNNN dẫn đầu.
Dữ liệu từ hệ thống Vietnam Largest Taxpayers - VNTAX 2026 do CafeF xây dựng dựng trên cơ sở số tiền doanh nghiệp thực nộp vào ngân sách trong năm tài chính 2025 vừa cho thấy một thay đổi đáng chú ý trong bản đồ nguồn thu ngân sách Việt Nam.
Theo PRIVATE 100, tổng số thực nộp ngân sách của 100 doanh nghiệp tư nhân dẫn đầu đạt 390.700 tỷ đồng, tăng 146.300 tỷ đồng, tương đương mức tăng 60% so với danh sách năm trước. Con số này tương đương khoảng 14,7% tổng thu ngân sách nhà nước năm 2025.
Trong khi đó, 100 DNNN thuộc STATE 100 đóng góp tổng cộng 425.800 tỷ đồng, sau khi loại trừ phần đóng góp bị tính trùng giữa công ty mẹ và công ty con, tương đương khoảng 16% tổng thu ngân sách quốc gia.
Như vậy, khoảng cách về quy mô đóng góp giữa 100 doanh nghiệp tư nhân và 100 DNNN dẫn đầu hiện chỉ còn khoảng 35.100 tỷ đồng. Tổng số nộp của PRIVATE 100 đã tương đương gần 92% STATE 100.
Xu hướng này cũng thể hiện rõ trong VNTAX 200, bảng vinh danh chung bao gồm doanh nghiệp thuộc mọi loại hình sở hữu. Trong 200 doanh nghiệp nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam có 99 doanh nghiệp tư nhân, 73 doanh nghiệp nhà nước và 28 doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI)/liên doanh.
Dù ít hơn về số lượng, khối DNNN vẫn dẫn đầu về giá trị đóng góp với hơn 424.000 tỷ đồng, chiếm 43% tổng số nộp của VNTAX 200. Khu vực tư nhân bám sát phía sau với hơn 390.000 tỷ đồng, chiếm 39%.
Động lực lớn nhất cho sự gia tăng của khu vực tư nhân đến từ nhóm doanh nghiệp dẫn đầu. Tổng số nộp của Top 10 PRIVATE 100 tăng từ khoảng 148.000 tỷ đồng lên 268.000 tỷ đồng chỉ sau một năm, tương đương mức tăng khoảng 80%.
Vingroup đứng đầu PRIVATE 100 với mức đóng góp ngân sách tăng từ 56.200 tỷ đồng lên gần 148.800 tỷ đồng, chiếm khoảng 5,6% tổng nguồn thu ngân sách. Đây là lần đầu tiên một doanh nghiệp tư nhân đứng Top 1 về đóng góp ngân sách tại Việt Nam. Bên cạnh Vingroup, nhóm dẫn đầu còn có nhiều doanh nghiệp lớn như: Sunshine Group, NH Smart City thuộc BRG Group, THACO, Hòa Phát, FPT, Techcombank, VPBank và ACB.
Trong khối DNNN, nguồn đóng góp lớn tiếp tục tập trung tại những lĩnh vực có quy mô lớn như dầu khí, năng lượng, xăng dầu, viễn thông và ngân hàng.
PetroVietnam đứng đầu STATE 100 với khoảng 91.000 tỷ đồng nộp ngân sách, tiếp theo là Viettel với hơn 42.290 tỷ đồng.
20 doanh nghiệp đóng số tiền tương đương gần 1/4 tổng thu ngân sách
Không chỉ ghi nhận sự thay đổi về tương quan giữa các khu vực doanh nghiệp, VNTAX 200 còn cho thấy mức độ tập trung rất lớn của nguồn đóng góp ngân sách vào nhóm doanh nghiệp dẫn đầu.
Tổng số thực nộp của 200 doanh nghiệp trong danh sách đạt khoảng 989.300 tỷ đồng, tăng 195.300 tỷ đồng, tương đương 25% so với kỳ xếp hạng trước.
Trong bối cảnh tổng thu ngân sách Nhà nước năm 2025 đạt khoảng 2,65 triệu tỷ đồng, số thực nộp của 200 doanh nghiệp trong VNTAX 200 tương đương hơn 37% tổng thu ngân sách cả nước. Đáng chú ý, chỉ riêng 20 doanh nghiệp đứng đầu đã đóng góp 614.000 tỷ đồng, tương đương gần 62% tổng số nộp của cả VNTAX 200. Nhóm dẫn đầu có sự hiện diện của doanh nghiệp thuộc cả ba khu vực.
Khu vực tư nhân có Vingroup, Sunshine Group, NH Smart City thuộc BRG Group, Hòa Phát, Thành Công và THACO. Khối DNNN có PetroVietnam, Viettel, Petrolimex, Vinacomin, Vinataba, EVN và Vietcombank.
Nhóm doanh nghiệp có vốn nước ngoài và liên doanh có những tên tuổi như Heineken Vietnam, Toyota, Honda, Vietsovpetro, Lọc hóa dầu Nghi Sơn, Sabeco và Ciputra Hanoi.
Xét theo lĩnh vực hoạt động, bất động sản - xây dựng là nhóm đóng góp lớn nhất trong VNTAX 200, với tổng số thực nộp hơn 234.000 tỷ đồng, tương đương gần 24%. Đứng thứ hai là nhóm năng lượng – tài nguyên, bao gồm dầu khí, xăng dầu, điện và than - khoáng sản, với hơn 220.000 tỷ đồng, chiếm khoảng 22,3%.
Lĩnh vực tài chính có 40 doanh nghiệp góp mặt, với tổng số nộp khoảng 139.000 tỷ đồng. Riêng 23 ngân hàng trong danh sách đóng góp khoảng 104.600 tỷ đồng.
“Câu lạc bộ” nộp ngân 10.000 tỷ đồng ngày càng đông
Cùng với quy mô đóng góp tăng lên, các ngưỡng để lọt vào nhóm doanh nghiệp nộp ngân sách lớn nhất cũng đang được nâng lên đáng kể. VNTAX 200 năm 2026 có 26 doanh nghiệp thực nộp trên 10.000 tỷ đồng, tăng 9 đơn vị so với danh sách năm trước.
Xu hướng này thể hiện rõ ở khu vực tư nhân. Trong danh sách PRIVATE 100 trước đó, chỉ có bốn doanh nghiệp vượt mốc 10.000 tỷ đồng gồm Vingroup, TC Group, THACO và Hòa Phát.
Năm nay, số doanh nghiệp tư nhân vượt mốc này đã tăng lên tám, với sự xuất hiện thêm của Sunshine Group, NH Smart City thuộc BRG Group, FPT và Techcombank.
Ngưỡng để lọt vào Top 10 PRIVATE 100 cũng tăng lên khoảng 5.800 tỷ đồng, cao hơn khoảng 1.000 tỷ đồng so với kỳ trước.
Ở khu vực doanh nghiệp nhà nước, mặt bằng đóng góp vẫn ở mức cao. Trong STATE 100 có 71 doanh nghiệp nộp ngân sách trên 1.000 tỷ đồng, trong đó 14 doanh nghiệp vượt mức 10.000 tỷ đồng. Doanh nghiệp đứng thứ 100 vẫn có số thực nộp khoảng 468 tỷ đồng.
Cơ cấu STATE 100 cho thấy nguồn thu ngân sách không chỉ tập trung tại một vài tập đoàn lớn. Nếu xét theo số lượng doanh nghiệp, xổ số là nhóm đông nhất với 22 đơn vị, tiếp theo là ngành điện với 9 doanh nghiệp. Dầu khí và vận tải – logistics cùng có 6 doanh nghiệp, trong khi ngân hàng, hóa chất, công nghệ – viễn thông – truyền thông, xăng dầu – khí đốt và than – khoáng sản đều có nhiều đại diện trong Top 100.
Những thay đổi trong VNTAX 2026 không chỉ phản ánh sự gia tăng về quy mô đóng góp của các doanh nghiệp lớn, mà còn cho thấy tương quan giữa các khu vực kinh tế đang thay đổi khi khu vực tư nhân ngày càng tiến gần khu vực doanh nghiệp nhà nước.
Việc một nhóm doanh nghiệp đầu tàu có thể tạo ra quy mô đóng góp ngân sách ngày càng lớn cũng phần nào cho thấy sự trưởng thành của các tập đoàn lớn trong nền kinh tế. Ở chiều ngược lại, con số 20 doanh nghiệp đóng góp số tiền tương đương gần 1/4 tổng thu ngân sách cũng cho thấy mức độ tập trung rất cao của nguồn đóng góp này.
