Người dân lo sạt lở, Vĩnh Long đối thoại về khai thác cát trên sông Hậu

Tại buổi đối thoại, nhiều người dân bày tỏ lo ngại việc khai thác cát tại các mỏ NTSH.10 và NTSH.10a có thể làm gia tăng nguy cơ sạt lở bờ sông, ảnh hưởng đến đất đai, nhà ở, vườn cây ăn trái và sinh kế của người dân trong khu vực. Đồng thời, người dân đề nghị cơ quan chức năng cung cấp thông tin liên quan đến dự án, tăng cường giám sát quá trình khai thác và có giải pháp bảo đảm an toàn, bảo vệ quyền lợi cho dân nếu xảy ra tác động ngoài mong muốn.

Giải đáp các ý kiến của người dân, lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long cho biết, việc cấp phép khai thác hai mỏ cát NTSH.10 và NTSH.10a được thực hiện đúng quy định của Luật Địa chất và Khoáng sản, nhằm cung cấp vật liệu san lấp phục vụ các công trình quốc phòng, an ninh và các dự án giao thông trọng điểm quốc gia tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Trước khi cấp phép, các cơ quan chuyên môn đã thực hiện khảo sát địa chất, đánh giá trữ lượng, tác động môi trường, mô phỏng thủy động lực và dòng chảy. Kết quả cho thấy, việc khai thác đúng phạm vi, tọa độ và độ sâu được cấp phép không gây ảnh hưởng đến cồn Tân Qui, bãi bồi cồn Tiên và bờ sông khu vực lân cận.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, đơn vị đã thành lập tổ công tác giám sát với sự tham gia của chính quyền địa phương và người dân; yêu cầu các đơn vị khai thác lắp đặt camera, thiết bị giám sát hành trình, đo đạc địa hình đáy sông định kỳ hằng tháng và theo dõi diễn biến sạt lở trong suốt quá trình khai thác. Trường hợp phát hiện vi phạm hoặc có dấu hiệu mất an toàn, cơ quan chức năng sẽ yêu cầu dừng khai thác, kiểm tra, xử lý và khắc phục theo quy định. Các đơn vị khai thác cam kết chỉ sử dụng nguồn cát phục vụ các dự án được cấp phép, không kinh doanh thương mại.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Quỳnh Thiện cho biết, tỉnh đã xây dựng phương án giám sát cộng đồng đối với hoạt động khai thác cát; trong đó có sự tham gia của những người có uy tín tại địa phương. Dữ liệu giám sát hoạt động của các phương tiện khai thác sẽ được kết nối để địa phương theo dõi, kiểm tra thường xuyên. Tỉnh cũng đã xây dựng các phương án ứng phó, phân công trách nhiệm cụ thể cho các cơ quan, đơn vị liên quan; đồng thời nghiên cứu các giải pháp bảo vệ bờ sông, phục hồi hệ sinh thái và xử lý kịp thời những vấn đề phát sinh trong quá trình khai thác.

Đại diện Tổng Công ty Xây dựng Trường Sơn và Công ty cổ phần Đầu tư Xây lắp Miền Nam cam kết thực hiện đúng các nội dung được cấp phép, tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường, an toàn trong khai thác và phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương trong công tác giám sát, xử lý các vấn đề phát sinh.

Phát biểu kết luận, Bí thư Tỉnh ủy Trần Văn Lâu ghi nhận và đánh giá cao tinh thần thẳng thắn, trách nhiệm của người dân khi đóng góp nhiều ý kiến liên quan đến hoạt động khai thác cát trên sông Hậu. Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long cho rằng những băn khoăn của người dân về nguy cơ sạt lở, ảnh hưởng đến đất đai, nhà cửa là hoàn toàn chính đáng, bởi tài sản lớn nhất của người dân ven sông là đất sản xuất, vườn cây và nơi ở.

Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long khẳng định chủ trương khai thác cát tại các mỏ NTSH.10 và NTSH.10a nhằm phục vụ các công trình giao thông trọng điểm quốc gia theo chỉ đạo của Trung ương, góp phần đẩy nhanh tiến độ các tuyến cao tốc tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Theo Bí thư Tỉnh ủy Trần Văn Lâu, phát triển hệ thống hạ tầng giao thông là điều kiện quan trọng để thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp, dịch vụ, du lịch, tạo việc làm và nâng cao đời sống người dân trong vùng.

Bí thư Tỉnh ủy khẳng định quan điểm của Trung ương và của tỉnh là việc phát triển phải hài hòa giữa lợi ích kinh tế và lợi ích của người dân. Tỉnh không đánh đổi môi trường, đời sống và quyền lợi chính đáng của người dân để phát triển kinh tế. Do vậy, các sở, ngành, địa phương và đơn vị khai thác phải thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật, tăng cường giám sát, chủ động các giải pháp phòng, chống sạt lở nếu có, bảo đảm các giải pháp để bảo vệ tài sản và cuộc sống của người dân trong khu vực nếu có xảy ra ảnh hưởng. 

Bí thư Trần Văn Lâu đề nghị người dân tiếp tục phát huy quyền giám sát cộng đồng, theo dõi quá trình khai thác, phản ánh kịp thời những trường hợp vi phạm về thời gian, độ sâu, phạm vi khai thác hoặc các quy định liên quan để cơ quan chức năng xử lý nghiêm theo quy định. Đồng thời, các ngành chức năng cần công khai thông tin, hồ sơ liên quan, tạo điều kiện để người dân tham gia giám sát, góp phần bảo đảm hoạt động khai thác diễn ra minh bạch, đúng quy định.

Theo Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long, cùng với việc phục vụ các dự án trọng điểm quốc gia, tỉnh đang nghiên cứu các giải pháp đầu tư hệ thống kè chống sạt lở, đê bao kết hợp giao thông nhằm bảo vệ sản xuất, ổn định đời sống người dân. Các công trình này nhằm khai thác tiềm năng phát triển du lịch sinh thái tại cồn Tân Qui và khu vực lân cận. Bí thư Tỉnh ủy kêu gọi người dân chia sẻ, đồng hành với chủ trương chung vì sự phát triển của địa phương và vùng Đồng bằng sông Cửu Long; đồng thời tiếp tục đóng góp ý kiến để các cơ quan chức năng kịp thời xem xét, giải quyết những vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai dự án.