Theo The Kyiv Independent, Ủy viên Kinh tế EU Valdis Dombrovskis ngày 30/10 thông báo khối này sẽ thành lập hai trung tâm công nghệ UAV thí điểm tại châu Âu vào năm 2027, đồng thời đặt mục tiêu ký thỏa thuận hợp tác công nghiệp quốc phòng với Ukraine trước khi năm 2026 kết thúc.
Phát biểu tại sự kiện FUSE của NATO ở Riga, Latvia, ông Dombrovskis cho biết đây là bước đi nhằm tăng cường năng lực phát triển thiết bị bay không người lái và các hệ thống chống UAV của châu Âu.
"Tôi vui mừng được tham gia công bố một dấu mốc lịch sử: hai trung tâm công nghệ UAV thí điểm đầu tiên của châu Âu sẽ được thành lập vào năm 2027", ông nói.
Theo Ủy viên Kinh tế EU, lợi thế đáng kể của châu Âu trong lĩnh vực này nằm ở quan hệ hợp tác với Ukraine, quốc gia tích lũy nhiều kinh nghiệm thực tiễn trong phát triển và triển khai UAV giữa xung đột.
Hai trung tâm dự kiến đặt tại Latvia và Hà Lan, thuộc dự án quốc phòng DECODER do EU dẫn dắt. Chương trình hướng đến mở rộng năng lực sản xuất thiết bị bay không người lái của châu Âu, trong bối cảnh UAV ngày càng giữ vai trò quan trọng trong các hoạt động quân sự hiện đại.
Ngoài các thành viên EU, dự án còn có sự tham gia của Ukraine và Na Uy. Việc đưa hai quốc gia này vào chương trình cho thấy định hướng mở rộng hợp tác quốc phòng của khối, vượt ra ngoài phạm vi các nước thành viên.
Theo ông Dombrovskis, kinh nghiệm chiến trường mà Ukraine tích lũy được có thể giúp châu Âu rút ngắn quá trình đổi mới công nghệ, đồng thời nâng cao hiệu quả của các hệ thống UAV và chống UAV.
Ukraine đã phát triển và ứng dụng nhiều loại thiết bị bay không người lái phục vụ trinh sát, tấn công và tác chiến trên biển trong cuộc xung đột với Nga. Những kinh nghiệm thực tế này được xem là nguồn tham khảo quan trọng đối với các nước châu Âu đang tìm cách củng cố năng lực phòng thủ.
Kế hoạch thành lập hai trung tâm UAV là một phần trong nỗ lực của EU nhằm tăng cường năng lực sản xuất quốc phòng, đồng thời khai thác chuyên môn công nghệ mà Ukraine tích lũy được trên chiến trường.
Bên cạnh việc xây dựng các trung tâm công nghệ, EU cũng đang thúc đẩy một khuôn khổ hợp tác sâu rộng hơn giữa các doanh nghiệp sản xuất UAV của hai bên.
Ông Dombrovskis đề cập đến liên minh UAV EU - Ukraine mới được thành lập, diễn đàn nhằm kết nối các nhà sản xuất thiết bị bay không người lái của Ukraine với doanh nghiệp trong khối. Sáng kiến này được kỳ vọng tạo điều kiện để các bên chia sẻ công nghệ, mở rộng hợp tác sản xuất và phát triển những giải pháp quốc phòng chung.
Trên cơ sở đó, EU đặt mục tiêu ký Hiệp ước Công nghiệp Quốc phòng EU - Ukraine vào cuối năm 2026.
Theo ông Dombrovskis, thỏa thuận sẽ tạo thuận lợi cho việc thành lập các liên doanh, chuyển giao công nghệ và đưa ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine hội nhập sâu hơn vào hệ sinh thái công nghệ và sản xuất quốc phòng của châu Âu.
Kế hoạch hợp tác diễn ra trong bối cảnh các nước EU ngày càng chú trọng đầu tư vào công nghệ không người lái, đặc biệt là những hệ thống có khả năng phát hiện, đánh chặn và vô hiệu hóa UAV đối phương. Cuộc xung đột tại Ukraine đã cho thấy vai trò ngày càng lớn của loại phương tiện này, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết về khả năng thích ứng của các hệ thống phòng thủ.
Thông qua dự án DECODER cùng thỏa thuận công nghiệp quốc phòng dự kiến ký với Kiev, EU hướng đến xây dựng năng lực công nghệ UAV chung, tận dụng kinh nghiệm thực chiến của Ukraine để đẩy nhanh quá trình phát triển và tăng cường khả năng tự chủ quốc phòng của châu Âu.
