Kinh tế tư nhân trở thành động lực của tăng trưởng xanh ở An Giang

Đây là nội dung được các chuyên gia, nhà khoa học và nhà quản lý tập trung phân tích tại Hội thảo khoa học “Phát triển kinh tế tư nhân gắn với tăng trưởng xanh và phát triển bền vững ở tỉnh An Giang trong giai đoạn hiện nay” do Trường Chính trị Tôn Đức Thắng tổ chức ngày 26/6.

Theo đánh giá của Trường Chính trị Tôn Đức Thắng, sau gần 40 năm đổi mới, nhận thức của Đảng về kinh tế tư nhân đã có bước phát triển quan trọng. Từ chỗ chưa được nhìn nhận đầy đủ, khu vực kinh tế tư nhân đã được khẳng định là một động lực quan trọng của nền kinh tế, góp phần thúc đẩy tăng trưởng, tạo việc làm, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế.

Đặc biệt, Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị đã mở ra tư duy phát triển mới khi đặt kinh tế tư nhân vào vị trí trung tâm của quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững. Điều này đồng nghĩa với việc phát triển kinh tế tư nhân không chỉ dừng ở mở rộng quy mô doanh nghiệp mà phải nâng cao năng suất, trình độ công nghệ, năng lực quản trị và khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Tiến sĩ Hồ Ngọc Trường, Hiệu trưởng Trường Chính trị Tôn Đức Thắng cho biết, trong bối cảnh các tiêu chuẩn xanh, tiêu chuẩn phát thải carbon ngày càng trở thành điều kiện bắt buộc của thương mại quốc tế. Do đó, doanh nghiệp muốn giữ thị trường và mở rộng xuất khẩu buộc phải thay đổi phương thức sản xuất. Vì vậy, chuyển đổi xanh không còn là sự lựa chọn mà đã trở thành điều kiện để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

“Tỉnh An Giang sau sắp xếp đơn vị hành chính mở ra cơ hội hình thành các vùng động lực và chuỗi liên kết sản xuất quy mô lớn; trong đó, An Giang có nhiều lợi thế về nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn, thủy sản, công nghiệp chế biến, kinh tế biển, logistics, thương mại biên giới và du lịch sinh thái. Đây là những lĩnh vực được kỳ vọng sẽ thu hút mạnh mẽ sự tham gia của khu vực kinh tế tư nhân”, Tiến sĩ Trường thông tin.

Tuy nhiên, theo Tiến sĩ Hồ Ngọc Trường: Hiện khu vực kinh tế tư nhân của An Giang vẫn còn không ít điểm nghẽn; trong đó, phần lớn doanh nghiệp An Giang có quy mô nhỏ và vừa. Vì vậy năng lực tài chính, quản trị và đổi mới công nghệ của doanh nghiệp còn hạn chế; khả năng các doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị toàn cầu chưa cao. Bên cạnh đó, doanh nghiệp An Giang cũng gặp nhiều khó khăn trong tiếp cận đất đai, tín dụng, nguồn nhân lực chất lượng cao và các chính sách hỗ trợ đổi mới sáng tạo.

Tại hội thảo, các chuyên gia cho rằng: Nhận thức về chuyển đổi xanh giữa các doanh nghiệp vẫn chưa đồng đều, nhiều doanh nghiệp vẫn xem đây chủ yếu là yêu cầu về bảo vệ môi trường, trong khi thực chất đây là chiến lược giúp nâng cao giá trị gia tăng, mở rộng thị trường và tăng năng lực cạnh tranh. Vì vậy, địa phương cần có các chính sách đồng bộ để hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số, đổi mới công nghệ, phát triển kinh tế tuần hoàn và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Từ thực tiễn của An Giang và kinh nghiệm trong nước, các chuyên gia cho rằng, để kinh tế tư nhân thực sự trở thành động lực tăng trưởng mới, địa phương cần chuyển từ tư duy hỗ trợ doanh nghiệp theo từng chính sách đơn lẻ sang xây dựng hệ sinh thái phát triển đồng bộ, hiện đại và có tính liên kết cao.

Theo Thạc sĩ Huỳnh Thị Việt Hoa, Khoa Xây dựng Đảng, Trường Chính trị Tôn Đức Thắng, tỉnh An Giang cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh theo hướng minh bạch, thuận lợi; tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận đất đai, tín dụng, thông tin thị trường và các dịch vụ hỗ trợ. Cùng với đó là đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, xây dựng chính quyền kiến tạo, đồng hành cùng doanh nghiệp.

Thạc sĩ Huỳnh Thị Việt Hoa cho rằng, chuyển đổi xanh cần trở thành chiến lược phát triển của doanh nghiệp thay vì chỉ là yêu cầu về môi trường. Quá trình xanh hóa phải được thực hiện trên toàn bộ chuỗi giá trị, từ sản xuất nguyên liệu, chế biến, bảo quản, logistics đến truy xuất nguồn gốc và tiêu thụ sản phẩm. Cách tiếp cận này sẽ giúp doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của hàng hóa.

Ở góc độ nghiên cứu, Tiến sĩ Huỳnh Thanh Hiếu, Phó Hiệu trưởng Trường Chính trị thành phố Cần Thơ nhấn mạnh: An Giang cần tái cơ cấu nền kinh tế dựa trên lợi thế sinh thái, ưu tiên phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ, kinh tế tuần hoàn, công nghiệp chế biến sâu, logistics, du lịch sinh thái và kinh tế biển. Đồng thời, tỉnh cần hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ số, phát triển nông nghiệp thông minh, quản lý chuỗi cung ứng và truy xuất nguồn gốc, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị xanh.

Các chuyên gia cũng đánh giá, phát triển kinh tế tư nhân gắn với tăng trưởng xanh không còn là lựa chọn mà là con đường tất yếu để An Giang nâng cao năng lực cạnh tranh trong giai đoạn mới. Theo định hướng đến năm 2030, tỉnh An Giang phấn đấu xây dựng khu vực kinh tế tư nhân trở thành lực lượng tiên phong của nền kinh tế xanh, đóng góp khoảng 85% tổng ngân sách trên địa bàn (GRDP) của tỉnh. Toàn tỉnh đặt mục tiêu có ít nhất 26.000 doanh nghiệp đang hoạt động; trong đó, có 200 doanh nghiệp quy mô vừa và lớn cùng 20 doanh nghiệp đầu tàu dẫn dắt các ngành hàng chủ lực.

Bên cạnh mục tiêu phát triển về số lượng doanh nghiệp, tỉnh hướng tới nâng cao chất lượng tăng trưởng thông qua chuyển đổi xanh và chuyển đổi số. Ít nhất 30% doanh nghiệp áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến như ISO 9001, ISO 14001, ISO 22000… An Giang cũng phấn đấu có ít nhất 20% doanh nghiệp quy mô vừa và lớn được chứng nhận hệ thống quản lý môi trường. Đồng thời, 100% doanh nghiệp sử dụng hóa đơn điện tử, 50% doanh nghiệp tham gia các sàn thương mại điện tử và khoảng 10.000 doanh nghiệp được đánh giá Chỉ số mức độ chuyển đổi số (DBI).

An Giang cũng đặt mục tiêu đưa tỉnh vào nhóm 15 địa phương dẫn đầu cả nước về Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), tạo thêm khoảng 200.000 việc làm mới trong giai đoạn 2026-2030, nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo lên trên 80%, trong đó trên 25% lao động có chứng chỉ nghề.

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, các chuyên gia cũng đề xuất tỉnh An Giang cần tập trung xây dựng chính quyền kiến tạo, chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang đồng hành cùng doanh nghiệp. Trong đó, An Giang cần hoàn thiện cơ chế ưu đãi cho các dự án xanh; hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số, đổi mới công nghệ, phát triển kinh tế tuần hoàn; thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng khoa học - công nghệ; phát triển tài chính xanh. Song song đó, tỉnh cần tăng cường liên kết vùng, liên kết chuỗi giá trị và xây dựng các khu, cụm công nghiệp theo hướng sinh thái, tạo môi trường thuận lợi để kinh tế tư nhân phát triển nhanh, bền vững và trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng xanh tại An Giang.

Hội thảo thu hút gần 200 tham luận của các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý và cộng đồng doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh. Các tham luận tập trung phân tích cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng phát triển kinh tế tư nhân tại An Giang, đồng thời đề xuất các giải pháp hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và tăng cường liên kết vùng.

Các kết quả nghiên cứu và kiến nghị từ hội thảo được kỳ vọng bổ sung cơ sở khoa học và thực tiễn để An Giang cụ thể hóa Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị, tạo điều kiện để khu vực kinh tế tư nhân thực sự trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng xanh và phát triển bền vững trong giai đoạn mới.