Nghiên cứu do Tiến sĩ Idit Lachover-Roth, Giám đốc Đơn vị Dị ứng và Miễn dịch lâm sàng thuộc Trung tâm Y tế Rambam (thành phố Haifa, Israel), chủ trì, với sự tham gia của Trung tâm Y tế Meir và Bệnh viện Nhi Schneider. Kết quả vừa được công bố trên tạp chí quốc tế Acta Paediatrica.
Nghiên cứu được thực hiện trên 293 trẻ từ 1-18 tuổi, trong đó 192 em được xác nhận mắc dị ứng thực phẩm và 101 em thuộc nhóm đối chứng. Nhóm nghiên cứu tiến hành 465 lần thử nghiệm bằng cách đặt trực tiếp các thực phẩm thường gây dị ứng như sữa, lạc (đậu phộng), trứng, mè (vừng) và các loại hạt lên vùng da cẳng tay của trẻ trong 15 phút để theo dõi phản ứng. Kết quả cho thấy 83,7% số lần tiếp xúc không gây bất kỳ phản ứng nào, kể cả tại vị trí tiếp xúc. Khoảng 15% trường hợp chỉ xuất hiện phản ứng nhẹ tại chỗ như đỏ da hoặc sưng nhẹ. Chỉ có ba trẻ xuất hiện phản ứng lan rộng hơn ở cánh tay được thử nghiệm và đều hồi phục sau khi sử dụng thuốc kháng histamine. Đáng chú ý, không có trường hợp nào xuất hiện sốc phản vệ hoặc phản ứng dị ứng toàn thân sau khi da tiếp xúc với thực phẩm gây dị ứng.
Theo Tiến sĩ Lachover-Roth, đây là nghiên cứu tiền cứu đa trung tâm lớn nhất từ trước đến nay đánh giá nguy cơ dị ứng khi da tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm. Kết quả cho thấy nếu thực phẩm gây dị ứng chỉ tiếp xúc với vùng da lành thì nguy cơ xảy ra phản ứng nghiêm trọng gần như bằng không.
Bà Lachover-Roth nhấn mạnh nhiều gia đình luôn sống trong tâm trạng lo lắng vì cho rằng chỉ cần trẻ chạm vào thực phẩm gây dị ứng cũng có thể dẫn tới sốc phản vệ. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học mới cho thấy nỗi lo này phần lớn không có cơ sở. Nếu trẻ vô tình chạm vào thực phẩm gây dị ứng trên vùng da bình thường, chỉ cần rửa sạch bằng nước là đủ.
Nghiên cứu cũng ghi nhận trẻ nhỏ có xu hướng dễ xuất hiện phản ứng đỏ da nhẹ hơn so với trẻ lớn, trong khi trẻ dị ứng sữa có tỷ lệ phản ứng tại chỗ cao hơn các nhóm khác. Dù vậy, không trường hợp nào tiến triển thành sốc phản vệ.
Các tác giả lưu ý nghiên cứu chỉ đánh giá tình huống thực phẩm tiếp xúc với da nguyên vẹn, không áp dụng cho trường hợp da bị trầy xước hoặc thực phẩm đi vào miệng. Vì vậy, khuyến cáo y khoa hiện nay vẫn không thay đổi về việc trẻ dị ứng thực phẩm cần tiếp tục tránh ăn các thực phẩm gây dị ứng, mang theo bút tiêm adrenaline (EpiPen) nếu được chỉ định và phòng ngừa nguy cơ nuốt phải thực phẩm này.
Theo nhóm nghiên cứu, nỗi lo quá mức về việc vô tình chạm vào thực phẩm gây dị ứng đang ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống của nhiều gia đình. Không ít phụ huynh hạn chế cho con tham gia tiệc sinh nhật, hoạt động ngoại khóa hoặc đưa các thực phẩm gây dị ứng vào nhà. Kết quả nghiên cứu được kỳ vọng sẽ giúp các gia đình và nhà trường xây dựng các biện pháp phòng ngừa dựa trên bằng chứng khoa học thay vì tâm lý lo sợ quá mức.
Tiến sĩ Lachover-Roth cũng cho rằng nhiều quy định tại các trường học hiện còn quá nghiêm ngặt so với nguy cơ thực tế. Theo bà Lachover-Roth, phần lớn các trường hợp sốc phản vệ ở Israel xảy ra tại nhà hoặc nhà hàng, trong khi rất hiếm gặp tại trường mẫu giáo và trường học.
Theo các nhà nghiên cứu, tỷ lệ trẻ mắc dị ứng thực phẩm tại các nước phương Tây hiện dao động từ 5-10%, trong khi tại Israel chỉ khoảng 2-3%. Một trong những nguyên nhân được cho là trẻ em Israel thường được làm quen với các sản phẩm từ lạc ngay từ khi còn rất nhỏ, giúp giảm nguy cơ phát triển dị ứng về sau.
