Google cùng đối tác Xcel Energy cho biết, dự án trung tâm dữ liệu công suất 780 megawatt tại bang Minnesota sẽ giúp nâng cấp lưới điện bằng các nguồn năng lượng sạch hơn, mà không đẩy gánh nặng chi phí cơ sở hạ tầng lên vai các khách hàng hiện hữu. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng phần lớn quá trình mở rộng này có thể tránh được, đồng thời cảnh báo rằng các đơn vị cung cấp điện có động cơ tài chính để liên tục xây dựng thêm cơ sở hạ tầng.
Cuộc đua cung cấp năng lượng cho các trung tâm dữ liệu AI đang định hình lại lưới điện tại Mỹ. Nếu có một điều mà đa số người Mỹ đồng thuận thì chính là việc họ không muốn có một trung tâm dữ liệu đặt ngay gần nơi mình sinh sống.
Một cuộc khảo sát của công ty nghiên cứu Gallup vào tháng 3/2026 cho thấy 71% người Mỹ phản đối việc xây dựng trung tâm dữ liệu tại địa phương của họ. Mối lo ngại hàng đầu chính là vấn đề tiêu thụ năng lượng. Trong khi đó, theo khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu Pew (Pew Research Center) vào tháng 7 và tháng 8, một nửa số người được hỏi cho rằng các trung tâm dữ liệu sẽ gây tác động tiêu cực đến môi trường và chi phí năng lượng của các hộ gia đình.
Hiện tại, Google đang đặt cược rằng một trung tâm dữ liệu AI quy mô lớn có thể góp phần tài trợ cho một lưới điện sạch hơn và đáng tin cậy hơn. Thỏa thuận mà hãng đề xuất với Xcel Energy bao gồm việc bổ sung công suất từ năng lượng gió, năng lượng Mặt Trời và hệ thống lưu trữ pin — với tổng công suất lớn hơn cả lượng điện dự kiến mà trung tâm dữ liệu này tiêu thụ.
Theo thỏa thuận này, Google sẽ hỗ trợ chi phí cho phần công suất bổ sung đó và tiếp tục chi trả ngay cả khi không sử dụng hết toàn bộ lượng điện năng được cung cấp.
Pine Island, một thị trấn nhỏ với khoảng 4.000 cư dân nằm cách Minneapolis một giờ di chuyển về phía đông nam, là nơi Google kỳ vọng dự án trung tâm dữ liệu 780 megawatt sẽ nhận được sự ủng hộ của cộng đồng địa phương. Đồng thời, dự án này cũng giúp Google tiến gần hơn tới mục tiêu vận hành hoàn toàn bằng năng lượng không phát thải carbon, 24 giờ mỗi ngày, 7 ngày mỗi tuần, vào năm 2030.
Google, sở hữu mảng kinh doanh dịch vụ đám mây hỗ trợ trực tiếp cho mô hình AI Gemini của chính mình, với doanh thu quý II đạt gần 25 tỷ USD (tăng 82% so với cùng kỳ năm trước), khẳng định rằng họ đã tìm ra một mô hình để thực hiện việc này theo cách đúng đắn. Google dự định tài trợ cho việc bổ sung 1.400 megawatt điện gió, 200 megawatt điện mặt trời và 300 megawatt hệ thống lưu trữ bằng pin vào lưới điện của Xcel.
Tổng công suất từ các nguồn bổ sung này vượt xa nhu cầu của chính trung tâm dữ liệu; theo Google, lý do là vì năng lượng gió và Mặt Trời không thể tạo ra điện liên tục mọi lúc. Xcel Energy cho biết nguồn điện mới này sẽ phục vụ tất cả khách hàng trong khu vực, chứ không riêng gì Google. Xcel cũng khẳng định rằng các nâng cấp này sẽ góp phần thúc đẩy nguồn cung năng lượng không phát thải carbon cho lưới điện địa phương.
Thỏa thuận đề xuất giữa Google và Xcel bao gồm các điều khoản về phí nhu cầu tối thiểu và phí chấm dứt hợp đồng. Google cho biết các điều khoản này đảm bảo công ty vẫn phải chịu trách nhiệm chi trả cho cơ sở hạ tầng được xây dựng phục vụ riêng cho mình, ngay cả khi cơn sốt AI hạ nhiệt. Google cam kết thanh toán ít nhất 75% công suất đã ký kết, bất kể mức tiêu thụ thực tế là bao nhiêu; đồng thời, nếu đơn phương chấm dứt hợp đồng sớm, Google sẽ phải trả khoản phí tương đương với phí nhu cầu tối thiểu trong tối đa tám năm.
Theo bà Amanda Rome, Phó chủ tịch điều hành kiêm Giám đốc khách hàng tại Xcel Energy, không ai muốn đầu tư xây dựng quy mô lớn rồi lại rơi vào tình cảnh không có nơi tiêu thụ điện và không có ai chi trả cho nguồn điện đó. Đây chính là lý do cần có các cơ chế bảo vệ này.
Thỏa thuận giữa Google và Xcel Energy hiện đang chờ sự phê duyệt từ Ủy ban Tiện ích Công cộng bang Minnesota.
Các trung tâm dữ liệu đang thúc đẩy một cuộc mở rộng hạ tầng năng lượng quy mô chưa từng có. Theo dự báo của công ty North American Electric Reliability Corporation, các trung tâm dữ liệu mới sẽ chiếm phần lớn mức tăng nhu cầu điện dự kiến trong thập kỷ tới.
Dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden, Bộ Năng lượng cho hay hơn 70% đường dây truyền tải và máy biến áp tại Mỹ đã hoạt động ít nhất 25 năm. Bộ này cũng nhận định rằng, để đáp ứng nhu cầu trong tương lai với chi phí tối ưu nhất, hệ thống truyền tải điện quốc gia cần phải mở rộng quy mô lên gấp đôi vào năm 2050.
Tuy nhiên, các đơn vị vận hành trung tâm dữ liệu quy mô lớn cho rằng họ có thể cung cấp nguồn vốn cần thiết để nâng cấp lưới điện, đồng thời giúp lưới điện trở nên sạch hơn và đáng tin cậy hơn.
Bà Amanda Peterson Corio, Giám đốc toàn cầu phụ trách năng lượng và điện năng tại Google, nhận định thời điểm diễn ra cuộc cách mạng công nghiệp này thực sự thích hợp khi doanh nghiệp này cần nguồn vốn để cải tạo cơ sở hạ tầng đã xuống cấp tại Mỹ.
Liệu các trung tâm dữ liệu có thể sử dụng lưới điện hiện trạng mà không cần thay đổi? Ông Jigar Shah, đối tác tại Multiplier, công ty tư vấn hỗ trợ các doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực năng lượng sạch thực hiện phát hành cổ phiếu ra công chúng, cho biết các đơn vị vận hành trung tâm dữ liệu có thể xây dựng những cơ sở quy mô nhỏ hơn tại những địa điểm mà lưới điện hiện tại vẫn còn công suất dư thừa. Cách làm này sẽ giảm thiểu nhu cầu xây dựng cũng như chi phí đầu tư cho các thiết bị phát điện hoặc truyền tải mới.
Ông Shah nhận định nếu tích hợp mức tăng trưởng nhu cầu điện năng từ các trung tâm dữ liệu vào lưới điện hiện có, chi phí điện năng của tất cả người dùng khác sẽ giảm đáng kể. Theo ông, dự án hợp tác giữa Google và Xcel tại bang Minnesota là một ví dụ điển hình cho thấy các trung tâm dữ liệu có thể đóng vai trò là chất xúc tác thúc đẩy các công nghệ mới, thân thiện với môi trường hơn.
