Theo Forbes, giá trị tài sản ròng của Elon Musk đã vượt 800 tỷ USD trong tuần này, đạt khoảng 845 tỷ USD, cao hơn tổng tài sản của ba người giàu tiếp theo cộng lại. Khoảng hai phần ba khối tài sản này hiện đến từ SpaceX, phản ánh sự dịch chuyển rõ rệt trong trọng tâm kinh doanh của ông.
Theo các tài liệu tài chính mà CNBC tiếp cận, đà tăng tài sản của Musk diễn ra sau khi SpaceX hoàn tất thương vụ mua lại công ty trí tuệ nhân tạo và mạng xã hội xAI. Thương vụ này định giá thực thể hợp nhất ở mức 1.250 tỷ USD. Với tỷ lệ sở hữu ước tính khoảng 43%, phần vốn của ông Musk trong công ty mới được định giá hơn 530 tỷ USD.
Sự thay đổi này cũng được phản ánh trong các hồ sơ công bố của Tesla. Trong bản hồ sơ ủy quyền gửi cổ đông gần nhất, Tesla thừa nhận rằng phần lớn tài sản của Musk hiện đến từ các doanh nghiệp khác ngoài hãng xe điện. Điều này cho thấy vai trò tương đối của Tesla trong đế chế kinh doanh của Elon Musk đang suy giảm.
Năm ngoái, ông Musk xác nhận mong muốn đưa SpaceX lên sàn vào năm 2026. Nếu kế hoạch này được thực hiện, Tesla nhiều khả năng sẽ tiếp tục giảm tỷ trọng trong tài sản có tính thanh khoản của ông. Tuy nhiên, việc chào bán cổ phiếu ra công chúng có thể gặp trở ngại, khi mô hình kinh doanh của SpaceX hiện kết hợp giữa nhà thầu quốc phòng, dịch vụ vệ tinh và một đơn vị phát triển AI tiêu tốn nhiều vốn, cạnh tranh trực tiếp với Google, OpenAI và Anthropic.
Theo dữ liệu của FedScout, SpaceX đã nhận hơn 20 tỷ USD từ các hợp đồng với chính phủ liên bang và dự kiến còn nhiều hợp đồng giá trị cao khác trong tương lai. Ông Musk mô tả việc thâu tóm xAI là bước đi nhằm hiện thực hóa tầm nhìn về các trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo Trái Đất, kết hợp hạ tầng không gian với năng lực xử lý AI.
Dù vậy, thương vụ cũng kéo theo những rủi ro pháp lý. xAI hiện đang bị điều tra tại châu Âu, châu Á, Australia và bang California, liên quan đến việc công cụ tạo ảnh Grok cho phép tạo và lan truyền hình ảnh nhạy cảm. Bên cạnh đó, các thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Mỹ kêu gọi Lầu Năm Góc điều tra SpaceX liên quan đến các nhà đầu tư Trung Quốc chưa được công bố.
Trong khi đó, ông Musk vẫn có động lực tài chính lớn để duy trì sự chú ý với Tesla. Cuối năm ngoái, cổ đông Tesla đã thông qua gói thù lao mới, có giá trị tiềm năng lên tới 1.000 tỷ USD, được chia thành 12 đợt, gắn với các mốc về vốn hóa và hiệu quả vận hành của công ty trong thời gian tới. Đợt đầu tiên chỉ được kích hoạt nếu Tesla đạt vốn hóa 2.000 tỷ USD, cao hơn khoảng 460 tỷ USD so với hiện tại.
Tuy nhiên, theo giới chuyên gia, cơ chế này có thể không đủ sức giữ chân ông Musk. Giáo sư Dorothy Lund, Đại học Columbia, nhận định rằng việc ông Musk đàm phán các gói thù lao riêng biệt tại nhiều công ty khiến mỗi hội đồng quản trị đều phải cạnh tranh để giành sự quan tâm của ông.
Với tỷ lệ sở hữu khoảng 42% tại SpaceX trước thương vụ xAI, trong khi chỉ nắm 11-15% cổ phần Tesla, bài toán nghìn tỷ USD của Musk ngày càng phụ thuộc vào lĩnh vực hàng không vũ trụ và AI. Trong bối cảnh cổ phiếu Tesla giảm khoảng 9% từ đầu năm, và các dự án robotaxi hay robot hình người vẫn chưa thương mại hóa, SpaceX và xAI sẽ cần đạt định giá khoảng 1.600 tỷ USD để ông Musk chính thức chạm mốc nghìn tỷ USD.
