Cảnh sát Pháp đã tiến hành khám xét văn phòng mạng xã hội X tại Paris, đồng thời triệu tập chủ sở hữu nền tảng này là tỷ phú Elon Musk để phục vụ điều tra. Động thái của cơ quan công tố được xem là bước leo thang đáng kể trong cuộc điều tra kéo dài hơn một năm, xoay quanh các cáo buộc liên quan đến thuật toán, việc khai thác dữ liệu và sự lan truyền nội dung bất hợp pháp trên nền tảng.
Theo hãng tin Reuters, cuộc khám xét do đơn vị tội phạm mạng thuộc Viện Công tố Paris tiến hành, gắn với nghi vấn nền tảng mạng xã hội X hoặc các lãnh đạo của nền tảng đã lạm dụng thuật toán và trích xuất dữ liệu gian lận. Cơ quan công tố cho biết phạm vi điều tra đã được mở rộng sau khi xuất hiện nhiều đơn khiếu nại liên quan đến Grok - chatbot trí tuệ nhân tạo do công ty xAI của ông Musk phát triển và tích hợp vào X.
Deepfake và nội dung xâm hại trẻ em
Giới chức Pháp cho biết họ đang xem xét các cáo buộc nghiêm trọng hơn, bao gồm khả năng đồng lõa trong việc lưu giữ và phát tán hình ảnh mang tính khiêu dâm trẻ em, cũng như vi phạm quyền hình ảnh cá nhân thông qua các sản phẩm deepfake mang tính tình dục. Ông Musk và bà Linda Yaccarino, cựu CEO của X, đã được triệu tập đến phiên điều trần dự kiến vào ngày 20/4; một số nhân viên khác của công ty cũng bị gọi với tư cách nhân chứng.
Phía nền tảng X phản ứng gay gắt, cho rằng đây là một cuộc tấn công mang động cơ chính trị. Trên nền tảng của mình, ông Musk viết rằng cuộc khám xét là hành động gây áp lực lên ban lãnh đạo X tại Mỹ. Công ty cũng cáo buộc Viện Công tố Paris đã bỏ qua các cơ chế pháp lý quốc tế khi thu thập chứng cứ, xâm phạm quyền tự bào chữa của doanh nghiệp.
Châu Âu căng thẳng với các hãng công nghệ Mỹ
Trong khi đó, tờ The New York Times nhận định vụ việc phản ánh rõ nét cuộc đối đầu ngày càng gay gắt giữa các chính phủ châu Âu và những tập đoàn công nghệ Mỹ về cách quản lý mạng xã hội và định nghĩa tự do ngôn luận. Cuộc điều tra tại Pháp hiện bao gồm bảy cáo buộc, từ việc tiếp tay phát tán hình ảnh khiêu dâm trẻ em, phủ nhận tội ác diệt chủng cho đến trích xuất dữ liệu trái phép. Vụ việc khởi nguồn từ đơn kiến nghị của nghị sĩ Éric Bothorel, người bày tỏ lo ngại rằng thuật toán của X có thể làm sai lệch quá trình xử lý dữ liệu tự động trên nền tảng.
Điều tra cũng được mở rộng sau khi xuất hiện cáo buộc Grok lan truyền các nội dung phủ nhận cuộc diệt chủng Holocaust và tạo ra hình ảnh deepfake mang tính tình dục không có sự đồng thuận của người bị mô tả. Dù xAI đã áp dụng một số hạn chế đối với chức năng tạo ảnh của Grok, các nhà chức trách châu Âu cho rằng những biện pháp này vẫn chưa đủ để ngăn chặn rủi ro.
Áp lực pháp lý gia tăng
Không chỉ Pháp, các cơ quan quản lý khác tại châu Âu cũng đang tăng cường giám sát X. Cơ quan bảo vệ dữ liệu của Anh đã mở cuộc điều tra riêng đối với Grok, tập trung vào việc xử lý dữ liệu cá nhân và nguy cơ tạo ra hình ảnh tình dục hóa, trong đó có trẻ em. Liên minh châu Âu tuần trước cũng thông báo mở điều tra X theo Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số (DSA), sau làn sóng phẫn nộ trước việc chatbot này phát tán hình ảnh nhạy cảm bị thao túng.
Giới chức Pháp nhấn mạnh mục tiêu cuối cùng của cuộc điều tra không phải đối đầu, mà nhằm bảo đảm X tuân thủ luật pháp nước này khi hoạt động trên lãnh thổ Pháp. Tuy nhiên, trong một động thái mang tính biểu tượng, Viện Công tố Paris tuyên bố sẽ ngừng đăng tải thông tin trên chính nền tảng X, chuyển sang LinkedIn và Instagram để truyền thông chính thức.
Vụ việc được dự báo sẽ tiếp tục làm sâu sắc thêm tranh cãi giữa hai bờ Đại Tây Dương về ranh giới giữa bảo vệ công dân, chống nội dung độc hại và việc bảo đảm quyền tự do ngôn luận trong kỷ nguyên mạng xã hội.
