Là vùng sản xuất nông nghiệp và thủy sản quan trọng của Việt Nam, Đồng bằng sông Cửu Long đang đối diện với những thách thức từ biến đổi khí hậu và yêu cầu sử dụng hiệu quả hơn tài nguyên, năng lượng trong sản xuất.
Trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và tăng trưởng xanh, việc nghiên cứu giải pháp năng lượng sạch tại Đồng bằng sông Cửu Long cần gắn với đặc điểm sản xuất và điều kiện địa phương. Khả năng ứng dụng của các giải pháp cần được xem xét đồng thời về hiệu quả kỹ thuật, chi phí, hạ tầng, nhu cầu sử dụng và khả năng vận hành trong thực tế.
Tại lễ ký kết, PGS.TS Trần Thị Mỹ Diệu, Hiệu trưởng Trường Đại học Văn Lang cho rằng, việc giải quyết những thách thức tại Đồng bằng sông Cửu Long cần kết hợp tri thức khoa học với sự am hiểu điều kiện địa phương và phối hợp giữa trường đại học, chính quyền, doanh nghiệp, cộng đồng.
Từ nhu cầu đó, hợp tác giữa Trường Đại học Văn Lang và Trường Phát triển bền vững Doerr thuộc Đại học Stanford hướng tới kết nối nghiên cứu năng lượng sạch với thử nghiệm, đánh giá trong điều kiện thực tế thông qua mô hình Living Lab (phòng thí nghiệm sống).
Thông qua mô hình này, các nhóm nghiên cứu có thể phối hợp cùng đối tác địa phương xác định nhu cầu năng lượng, lựa chọn hướng nghiên cứu và tổ chức thử nghiệm phù hợp với điều kiện thực tế. Việc đánh giá không chỉ tập trung vào hiệu quả công nghệ, mà còn xem xét chi phí, khả năng vận hành, điều kiện hạ tầng và mức độ phù hợp với nhu cầu sản xuất, sinh hoạt của cộng đồng.
Đây là những yếu tố đặc biệt có ý nghĩa đối với các giải pháp năng lượng sạch phục vụ hoạt động nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản và chế biến tại Đồng bằng sông Cửu Long. Các lĩnh vực và dự án thí điểm cụ thể sẽ được hai bên xác định trong giai đoạn triển khai, trên cơ sở nhu cầu địa phương và ưu tiên nghiên cứu chung.
"Nhà trường kỳ vọng phát triển các nghiên cứu chặt chẽ về khoa học, gắn với nhu cầu địa phương và có khả năng đóng góp vào những giải pháp thực tiễn. Hợp tác cũng mở ra cơ hội để giảng viên, sinh viên tham gia nghiên cứu chung, học hỏi từ chuyên môn quốc tế", PGS.TS Mỹ Diệu chia sẻ.
TS Jimmy Kuo-Wei Chen, Giám đốc Điều hành Sáng kiến StorageX, Viện Năng lượng Precourt, Trường Phát triển bền vững Doerr thuộc Đại học Stanford cho biết, mô hình Living Lab đã được Stanford vận hành trong 20 năm qua. Mô hình tạo điều kiện để sinh viên học tập qua trải nghiệm, đồng thời cho phép nghiên cứu ở cấp độ hệ thống nhằm đánh giá các yếu tố liên kết.
Theo TS Jimmy Kuo-Wei Chen, hoạt động cốt lõi của Living Lab là đưa các ý tưởng nghiên cứu vào kiểm chứng trong môi trường học thuật dưới những điều kiện thực tế, từ đó phát triển giải pháp có thể triển khai.
Hợp tác giữa hai trường được xây dựng theo lộ trình 2026 - 2031. Các lĩnh vực và dự án thí điểm cụ thể sẽ được xác định trong giai đoạn triển khai, căn cứ nhu cầu địa phương và ưu tiên nghiên cứu chung.
Về dài hạn, hai bên hướng tới hình thành trung tâm Living Lab tại Trường Đại học Văn Lang và mạng lưới hợp tác giữa các cơ sở học thuật, chính quyền, doanh nghiệp cùng các tổ chức liên quan. Việc thực hiện sẽ được xem xét theo từng giai đoạn, trên cơ sở kết quả nghiên cứu, nguồn lực và điều kiện triển khai cụ thể.
Trong lĩnh vực đào tạo, hai trường sẽ xem xét cơ hội phát triển các khóa học gắn với Living Lab, chương trình fellowship, trao đổi sinh viên, nghiên cứu viên sau tiến sĩ, giảng viên và nhà nghiên cứu, cùng các hội thảo chung. Nội dung và hình thức triển khai sẽ do hai bên thống nhất.
