Khi AI bước vào công sở, Việt Nam cần chuẩn bị gì?

Theo báo The Straits Times, Singapore đang phát triển một hệ thống đăng ký và quản lý các tác nhân trí tuệ nhân tạo (AI) dành cho khoảng 150.000 công chức, nhằm thúc đẩy ứng dụng AI trong khu vực công. Hệ thống đăng ký sẽ đóng vai trò như một cơ chế kiểm soát, cho phép theo dõi chủ sở hữu, chức năng và hoạt động của các tác nhân AI được sử dụng trong các cơ quan nhà nước. Đây là một phần trong bộ công cụ mới do Cơ quan Công nghệ Chính phủ Singapore (GovTech) phát triển nhằm hỗ trợ công chức khai thác AI hiệu quả và an toàn hơn.

Bộ công cụ mang tên AI Assistant Desk được thiết kế như một trợ lý số cá nhân dành cho công chức, giúp thực hiện nhiều công việc hằng ngày như lập trình, soạn thảo báo cáo, nghiên cứu thông tin, xử lý hồ sơ và sắp xếp lịch làm việc.

Ông Goh Wei Boon, Giám đốc điều hành GovTech, cho biết hệ thống sẽ kết hợp các quy tắc sử dụng có thể tùy chỉnh, những công cụ AI được phê duyệt và cơ chế đăng ký tập trung nhằm tăng cường khả năng giám sát và bảo mật.

Theo ông Goh, mục tiêu là bảo đảm các cơ quan nhà nước có thể tận dụng lợi ích của AI nhưng vẫn duy trì được các tiêu chuẩn an toàn cần thiết, nhất là trong bối cảnh các tác nhân AI ngày càng có khả năng thực hiện những nhiệm vụ phức tạp với mức độ tự động hóa cao.

Khác với các chatbot thông thường chỉ phản hồi câu hỏi, tác nhân AI có thể chủ động thực hiện nhiều bước công việc liên tiếp như xử lý giao dịch trực tuyến, đánh giá rủi ro, tìm kiếm và tổng hợp thông tin hoặc hoàn thành các thủ tục hành chính với rất ít sự can thiệp của con người. Những khả năng này được hỗ trợ bởi các tiến bộ gần đây trong xử lý ngôn ngữ tự nhiên và công nghệ suy luận của AI.

Hiện AI Assistant Desk vẫn đang trong giai đoạn phát triển và được thử nghiệm tại một số cơ quan chính phủ. Singapore dự kiến triển khai rộng rãi hệ thống này vào cuối năm 2026.

Việc mở rộng ứng dụng AI trong khu vực công là một phần trong chiến lược quốc gia nhằm đẩy mạnh tự động hóa và chuyển đổi số. Trước đó, tháng 8/2025, Bộ trưởng Phát triển Kỹ thuật số và Thông tin Singapore Josephine Teo cho biết các cơ quan chính phủ đã bắt đầu thử nghiệm tác nhân AI trong nhiều lĩnh vực, bao gồm hỗ trợ xử lý hồ sơ cấp phép kinh doanh và các thủ tục liên quan đến trợ cấp xã hội.

GovTech cho biết các lớp bảo mật của AI Assistant Desk sẽ được duy trì ngay cả khi tích hợp thêm các công cụ AI do bên thứ ba phát triển. Hệ thống có thể áp dụng nhiều biện pháp kiểm soát khác nhau, chẳng hạn ngăn tác nhân AI xóa dữ liệu quan trọng hoặc gửi thư điện tử ra bên ngoài cơ quan mà không được cấp quyền.

Bên cạnh đó, GovTech cũng xây dựng các công cụ kiểm tra tự động nhằm phát hiện và ngăn chặn việc sử dụng ngôn ngữ không phù hợp trong các câu lệnh hoặc nội dung do AI tạo ra.

Được thành lập năm 2016 với khoảng 1.800 nhân viên, GovTech hiện có gần 3.900 nhân sự, phụ trách hỗ trợ nhu cầu công nghệ cho hơn 50 cơ quan nhà nước. Ngoài nhiệm vụ vận hành hạ tầng công nghệ thông tin của chính phủ, cơ quan này đang đóng vai trò trung tâm trong việc thúc đẩy ứng dụng AI trên quy mô toàn bộ khu vực công.

Theo ông Goh, mục tiêu của Singapore là đưa công nghệ đến gần hơn với các vấn đề thực tiễn, giúp các đơn vị trực tiếp giải quyết công việc có thể chủ động xây dựng các giải pháp phù hợp thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào đội ngũ kỹ thuật chuyên trách.

Theo số liệu của GovTech, hiện hơn một nửa trong số 150.000 công chức Singapore đang sử dụng thường xuyên Pair - chatbot AI do chính phủ phát triển - để hỗ trợ nghiên cứu, soạn thảo văn bản và nâng cao năng suất làm việc. Điều này cho thấy AI đang từng bước trở thành công cụ hỗ trợ quan trọng trong hoạt động của bộ máy hành chính Singapore.