Ảnh minh họa: THX
Theo Financial Times ngày 3/7, Anthropic đang tìm cách bịt các lỗ hổng cho phép doanh nghiệp Trung Quốc tiếp cận trái quy định các công cụ AI của hãng, trong bối cảnh nhu cầu sử dụng các mô hình AI tiên tiến của Mỹ tại Trung Quốc vẫn ở mức cao bất chấp nhiều hạn chế.
Những người am hiểu vấn đề cho biết một số công ty Trung Quốc, trong đó có Ant Financial, đã truy cập các công cụ của Anthropic như Claude Code thông qua nhiều cách thức gián tiếp. Các kênh này bao gồm sử dụng nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây, công ty con ở nước ngoài hoặc tài khoản đăng ký bên ngoài Trung Quốc.
Theo các nguồn tin, Ant Financial từng cung cấp tài khoản Claude doanh nghiệp cho nhân viên. Các tài khoản này được truy cập thông qua mạng nội bộ của công ty, vốn kết nối với một pháp nhân đặt tại Singapore.
Trong khi đó, ByteDance, công ty mẹ của TikTok, không trực tiếp hỗ trợ nhân viên truy cập Claude nhưng trong năm nay đã triển khai cơ chế hoàn tiền cho kỹ sư dùng tài khoản cá nhân của nền tảng này. Một số nhân viên ByteDance cho biết họ truy cập các tài khoản này thông qua mạng riêng ảo (VPN).
Các hình thức trên không vi phạm luật pháp Mỹ hoặc Trung Quốc, nhưng đi ngược điều khoản dịch vụ của Anthropic. Công ty này cấm doanh nghiệp Trung Quốc, cũng như các pháp nhân nước ngoài thuộc sở hữu của doanh nghiệp Trung Quốc, sử dụng mô hình của mình.
Anthropic hiện được xem là một trong những công ty AI Mỹ áp dụng chính sách hạn chế nghiêm ngặt nhất đối với người dùng tại Trung Quốc. Hãng yêu cầu xác minh người dùng và không chấp nhận thanh toán từ ngân hàng Trung Quốc. Cách tiếp cận này khác với OpenAI, khi người dùng Trung Quốc vẫn có thể tiếp cận công cụ của hãng dễ dàng hơn thông qua VPN do không phải trải qua mức xác minh tương tự.
Nỗ lực tiếp cận Claude cho thấy các mô hình AI hàng đầu của Mỹ vẫn có giá trị lớn đối với kỹ sư và doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc, dù các mô hình nội địa đang cải thiện nhanh chóng. Riêng Claude Code được giới kỹ sư phần mềm và các startup AI Trung Quốc ưa chuộng vì đầu ra của công cụ này có thể được dùng trong quá trình “chưng cất” mô hình, tức huấn luyện các mô hình nhỏ hơn bắt chước năng lực của mô hình mạnh hơn.
Anthropic đang tăng cường phát hiện và chặn các kênh truy cập Claude từ Trung Quốc, trong đó có những trường hợp sử dụng dịch vụ Azure của Microsoft thông qua pháp nhân đặt ở nước ngoài.
Các nguồn tin cho biết Microsoft đã bán quyền truy cập Giao diện Lập trình Ứng dụng (API) cho một số công ty Trung Quốc có pháp nhân tại Singapore. Nhờ đó, kỹ sư làm việc tại Trung Quốc đại lục vẫn có thể sử dụng Claude thông qua mạng nội bộ của doanh nghiệp. Việc dùng công ty con hoặc pháp nhân nước ngoài để tiếp cận Claude được mô tả là một lỗ hổng đã tồn tại từ trước và không chỉ liên quan đến riêng một nhà cung cấp dịch vụ đám mây.
Trong chiến dịch siết truy cập trái quy định, Anthropic cũng nhắm tới các dịch vụ trung gian, thường được gọi là “trạm chuyển tiếp”. Các dịch vụ này nhận yêu cầu từ người dùng ở Trung Quốc đại lục, chuyển tiếp qua tài khoản Claude đăng ký ở nước ngoài, rồi gửi lại phản hồi.
Tuy nhiên, các tập đoàn AI lớn của Trung Quốc thường tránh sử dụng những dịch vụ trung gian kiểu này do lo ngại dữ liệu đầu vào bị lưu trữ hoặc bán lại. Giới điều hành lo rằng đối thủ có thể phân tích các yêu cầu đó để hiểu cách họ dùng mô hình tiên tiến nhằm cải thiện hệ thống AI của riêng mình.
Anthropic cho biết họ liên tục cập nhật công cụ phát hiện các hành vi né hạn chế từ Trung Quốc. Trước đó, hãng từng dùng chính Claude Code để nhận diện dấu hiệu người dùng thực tế đang ở Trung Quốc đại lục qua việc xác định múi giờ của máy tính.
Anthropic khẳng định hãng cấm truy cập hoặc hỗ trợ truy cập Claude tại các khu vực chưa được hỗ trợ, bao gồm Trung Quốc. Công ty nói thêm rằng họ là doanh nghiệp AI tiên phong duy nhất hạn chế bán dịch vụ cho các công ty do Trung Quốc kiểm soát, kể cả công ty con thành lập bên ngoài Trung Quốc.
Về phía Trung Quốc, Bắc Kinh đã cấm doanh nghiệp trong nước sử dụng các mô hình nước ngoài được lưu trữ tại trung tâm dữ liệu bên ngoài lãnh thổ để phát triển ứng dụng tiêu dùng, do các quy định về luồng dữ liệu xuyên biên giới. Tuy nhiên, quy định này không cấm các phòng thí nghiệm AI Trung Quốc sử dụng mô hình nước ngoài cho hoạt động nghiên cứu và phát triển nội bộ.
Diễn biến này cho thấy cuộc cạnh tranh AI Mỹ - Trung không chỉ diễn ra ở năng lực mô hình, mà còn mở rộng sang quyền truy cập, kiểm soát dữ liệu và khả năng thực thi các rào chắn công nghệ trong môi trường số xuyên biên giới.