Kênh RT của Liên bang Nga tối 19/1 dẫn thông tin đăng tải cùng ngày trên báo Berlingske của Đan Mạch cho biết quân đội Mỹ đã tìm cách thu thập tình báo về các cơ sở quân sự then chốt của Đan Mạch ở Greenland - một lãnh thổ tự trị của Đan Mạch ở Bắc Cực.
Berlingske cho biết thông tin nêu trên họ có được trên cơ sở dẫn các tài liệu của Bộ Quốc phòng Đan Mạch. Theo đó, phía Mỹ đã thu thập thông tin nhạy cảm về các địa điểm quân sự chiến lược ở Greenland, bao gồm các sân bay và cảng biển có thể được sử dụng cho một cuộc xâm lược hòn đảo này, vi phạm các thỏa thuận song phương hiện hành giữa Copenhagen và Washington.
Thông tin bị tiết lộ xuất hiện trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump đang nỗ lực giành quyền kiểm soát đối với hòn đảo lớn nhất thế giới này, nơi giàu tài nguyên khoáng sản nhưng chỉ có khoảng 56.000 dân.
Nhà lãnh đạo Mỹ cho rằng Greenland có vai trò then chốt đối với Washington trong việc đối phó với Liên bang Nga và Trung Quốc tại Bắc Cực - một lập luận đã bị cả Copenhagen, lẫn Moskva và Bắc Kinh bác bỏ.
Đáng chú ý, sáng kiến của Tổng thống Trump đã tạo ra rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), những nước phản đối mọi thay đổi vị thế của Greenland và cảnh báo rằng Mỹ đang làm suy yếu luật pháp quốc tế và sự đoàn kết của khối quân sự này.
Đáp lại, vào ngày 17/1, Tổng thống Trump tuyên bố áp thuế đối với tám quốc gia thành viên NATO ở châu Âu, bao gồm: Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan - những nước đã cử các lực lượng quân sự mang tính biểu tượng tới Greenland vào tuần trước.
Nhà Trắng coi động thái này là sự phản đối các kế hoạch tiếp quản Greenland của Tổng thống Trump, khiến căng thẳng leo thang hơn nữa.
Theo kế hoạch, Liên minh châu Âu (EU) sẽ tổ chức một hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp vào tối 22/1 tới tại Brussels để thảo luận biện pháp ứng phó trước các đe dọa áp thuế của Tổng thống Mỹ Donald Trump liên quan đến Greenland.
Thông báo của EU cho hay cuộc họp sẽ quy tụ lãnh đạo 27 nước thành viên nhằm thống nhất lập trường và xem xét các công cụ đáp trả nếu Washington thực hiện các biện pháp trừng phạt thương mại.
Người phát ngôn thương mại EU Olof Gill nhấn mạnh ưu tiên của khối là đối thoại và kiềm chế, song khẳng định EU đã chuẩn bị sẵn các phương án hành động. “Nếu thuế quan được áp đặt, EU có công cụ trong tay và sẵn sàng đáp trả”, ông nói.
EU đang xem xét 3 kịch bản phản ứng: đình chỉ thỏa thuận thuế quan đã đạt được với Mỹ năm ngoái; kích hoạt gói áp thuế trị giá 93 tỷ euro (107,7 tỷ USD) đối với hàng hóa Mỹ hiện đang bị tạm hoãn đến đầu tháng 2; hoặc sử dụng “Công cụ chống cưỡng ép” - cơ chế chưa từng được áp dụng, cho phép hạn chế quyền tiếp cận thị trường, đầu tư, đấu thầu công, hoạt động ngân hàng và thương mại dịch vụ của đối tác.
Trong bối cảnh hỗn loạn ngoại giao, các nhà phân tích được báo Berlingske dẫn lời đã bày tỏ lo ngại về việc gia tăng các hoạt động tình báo của Mỹ trong khu vực.
Giới chức Đan Mạch được cho là đặc biệt quan ngại trước vụ việc, lo sợ rằng điều này có thể liên quan đến sức ép chính trị từ Washington, hoặc thậm chí là khả năng sử dụng vũ lực để giành quyền kiểm soát Greenland.
Bình luận về vụ bê bối gián điệp, Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen nói với báo Wall Street Journal của Mỹ rằng ông “rất lo ngại, vì ‘chúng tôi không do thám bạn bè’”.
