Lệnh ngừng bắn cục bộ quanh Oleshky giúp người dân tại thành phố Kherson có những ngày tạm yên tiếng súng sau thời gian dài hứng chịu các cuộc tấn công bằng UAV và pháo binh. Trong khi đó, các bên đang chuẩn bị đưa hàng cứu trợ tới Oleshky, nơi hàng nghìn dân thường được cho là đang thiếu lương thực và thuốc men.
Hoạt động đi lại và sinh hoạt đang dần trở lại trên các đường phố tại Kherson trong những ngày ngừng bắn liên quan đến hoạt động nhân đạo ở Oleshky, thuộc tỉnh Kherson, miền Nam Ukraine.
Video đăng tải trên mạng xã hội cho thấy cảnh người dân đi sơ tán hối hả quay trở lại để kiểm tra nhà của mình ở Kherson:
Theo Reuters ngày 28/10, sau nhiều năm thường xuyên hứng chịu các cuộc tấn công bằng UAV và pháo binh, người dân còn ở lại thành phố Kherson đã thận trọng ra đường khi mối đe dọa từ các cuộc tấn công đường không tạm thời giảm xuống. Một số người đi dạo, đưa chó ra ngoài, trong khi các cửa hàng và quán cà phê ghi nhận lượng khách tăng trở lại.
Bà Oleksandra Kosenko, chủ một quầy bán hàng tại Kherson, cho biết lượng khách gần như tăng gấp đôi trong thời gian ngừng bắn. Bà bày tỏ hy vọng tình hình yên tĩnh có thể kéo dài.
Một cư dân khác nói với Kyiv Post rằng hoạt động trong thành phố đã trở lại gần mức trước chiến tranh, khi nhiều người đi bộ trên đường phố, ô tô và phương tiện giao thông công cộng xuất hiện trở lại. Nhiều người tranh thủ quay về các căn hộ để lấy đồ đạc mà họ buộc phải bỏ lại khi sơ tán.
Theo ông Dmytro Lubinets, Ủy viên Nhân quyền Quốc hội Ukraine, lệnh ngừng bắn đã tạo ra thay đổi rõ rệt tại Kherson. Ông cho biết người dân có thể ra ngoài đi dạo và tận hưởng ánh nắng mùa thu thay vì thường xuyên phải tìm nơi trú ẩn.
Tuy nhiên, sự yên tĩnh hiện nay chưa đồng nghĩa với việc nguy cơ an ninh đã chấm dứt. Reuters dẫn lời người dân cho biết họ vẫn lo ngại giao tranh có thể tái diễn bất cứ lúc nào. Các bãi mìn và vật liệu nổ còn sót lại tiếp tục gây nguy hiểm ngay cả khi tiếng súng tạm lắng.
Lệnh ngừng bắn phục vụ hoạt động nhân đạo
Theo các thông báo được công bố, lệnh ngừng bắn cục bộ bắt đầu lúc 3 giờ sáng ngày 27/10 theo giờ Kiev và dự kiến kéo dài đến 22 giờ 59 phút ngày 1/11. Thỏa thuận được thiết lập nhằm tạo điều kiện đưa hàng cứu trợ vào Oleshky và chuẩn bị các phương án sơ tán dân thường.
Oleshky nằm ở bờ Đông sông Dnipro, đối diện thành phố Kherson do Ukraine kiểm soát. Thành phố này nằm dưới sự kiểm soát của Nga từ những ngày đầu chiến dịch quân sự toàn diện vào tháng 2/2022. Sau khi lực lượng Ukraine giành lại Kherson vào tháng 11 cùng năm, Oleshky vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Nga, trong khi khu vực hai bên sông tiếp tục là địa bàn giao tranh.
Theo hãng tin AP ngày 29/10, hàng cứu trợ dự kiến được đưa tới Oleshky vào ngày 30/10, sau khi các lực lượng tiến hành rà phá mìn trên những tuyến đường phục vụ hoạt động nhân đạo. Khoảng 2.000 người được cho là vẫn ở lại thành phố và đang cần hỗ trợ về lương thực, thuốc men.
Ủy viên Nhân quyền Ukraine Dmytro Lubinets cho biết đến ngày 29/10, lệnh ngừng bắn đã được duy trì trong 54 giờ mà chưa ghi nhận vi phạm. Bà Yana Lantratova, Ủy viên Nhân quyền Nga, cũng xác nhận thỏa thuận đang được thực hiện và cho biết các lực lượng công binh Nga tiến hành rà phá mìn trên các tuyến đường tại Oleshky.
Theo thông tin do các bên công bố, thỏa thuận được thúc đẩy với sự hỗ trợ và điều phối của Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump. Ông Lubinets và bà Lantratova trực tiếp trao đổi để phối hợp triển khai hoạt động nhân đạo.
Ngoài việc chuyển hàng cứu trợ, các bên cũng đang chuẩn bị phương án cho phép những người muốn rời Oleshky được sơ tán.
Thỏa thuận cục bộ giữa bối cảnh giao tranh tiếp diễn
Việc duy trì lệnh ngừng bắn tại khu vực Oleshky được xem là diễn biến đáng chú ý trong bối cảnh xung đột Nga - Ukraine vẫn tiếp diễn trên nhiều mặt trận.
Ngày 27/10, Bộ Quốc phòng Nga thông báo lực lượng Nga đã ngừng khai hỏa theo hướng Kherson để chuẩn bị cho hoạt động nhân đạo tại Oleshky, đồng thời cho biết sẽ tạo điều kiện để đoàn xe cứu trợ đi qua an toàn. Ngày 28/10, bà Lantratova và ông Lubinets đều cho biết chưa ghi nhận sự cố trong 30 giờ đầu tiên thực hiện thỏa thuận.
Trước khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, Bộ Quốc phòng Nga cáo buộc lực lượng Ukraine đã tiến hành nhiều cuộc tập kích bằng pháo binh và UAV nhằm vào Oleshky cùng các tuyến đường xung quanh, gây cản trở việc chuyển lương thực, thuốc men và hoạt động sơ tán. Theo tuyên bố của Moskva, trong tuần trước ngày 26/10, khu vực này hứng chịu 18 đợt pháo kích và hơn 120 cuộc tấn công bằng UAV. Reuters cho biết chưa thể xác minh độc lập các con số này và phía Ukraine chưa đưa ra phản hồi ngay sau đó.
Trong khi đó, phía Ukraine nhấn mạnh mục tiêu trước mắt là bảo đảm hàng cứu trợ đến được với người dân và tạo điều kiện để những người có nguyện vọng được rời khỏi khu vực nguy hiểm.
Dù lệnh ngừng bắn đang tạo ra khoảng lặng hiếm hoi tại Kherson và Oleshky, giao tranh vẫn tiếp diễn ở những khu vực khác. Theo AP, các cuộc tấn công tại nhiều địa phương của Ukraine vẫn gây thương vong và thiệt hại trong ngày 29/10.
