Thủ tướng Ethiopia Abiy Ahmed ngày 28/10 thông báo nước này đã nhận bàn giao 12 tiêm kích Su-35 thế hệ 4++, sớm hơn một năm so với lịch trình thỏa thuận ban đầu. Ông cho biết thương vụ giúp Ethiopia nâng cao khả năng bảo vệ chủ quyền và duy trì ổn định khu vực.
Thông báo được ông Abiy đưa ra trên mạng xã hội X trong chuyến thăm Moskva tham dự Hội nghị thượng đỉnh Nga - châu Phi lần thứ ba, sự kiện diễn ra khi Moskva tìm cách mở rộng quan hệ kinh tế và quốc phòng với các nước châu Phi giữa những lệnh trừng phạt của phương Tây liên quan đến xung đột Ukraine.
Nâng cấp lực lượng không quân
Theo The EurAsian Times, lễ bàn giao Su-35 được tổ chức tại sân bay Zhukovsky, gần Moskva, với sự tham dự của các quan chức hai nước. Văn phòng Thủ tướng Ethiopia sau đó công bố hình ảnh những chiếc máy bay mang dấu hiệu nhận diện của không quân nước này.
Thương vụ được xây dựng trên nền tảng thỏa thuận hợp tác quân sự Nga - Ethiopia ký tháng 7/2021, nhằm tăng cường huấn luyện, chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực cho lực lượng vũ trang Ethiopia.
Trước đây, không quân nước này chủ yếu sử dụng các tiêm kích Su-27 có nguồn gốc từ thời Liên Xô. Tháng 1/2024, Ethiopia tiếp nhận hai chiếc Su-30K, phiên bản hai chỗ ngồi thuộc dòng Flanker của Nga.
Những máy bay Su-30K này từng được sản xuất cho Không quân Ấn Độ vào cuối thập niên 1990, sau đó được trả lại Nga khi Ấn Độ chuyển sang sử dụng Su-30MKI tiên tiến hơn. Số máy bay được đại tu, nâng cấp tại Belarus trước khi một phần được bàn giao cho Angola.
Việc đã vận hành các dòng Sukhoi giúp Ethiopia có lợi thế khi tiếp nhận Su-35, do phi công và đội ngũ kỹ thuật đã quen với thiết kế cơ bản của dòng máy bay này.
Alexander Mikheyev, lãnh đạo tập đoàn xuất khẩu vũ khí Rosoboronexport của Nga, cho biết Su-35 đã thể hiện năng lực trong chiến dịch quân sự tại Ukraine, bao gồm khả năng phối hợp với các hệ thống phòng không và tác chiến điện tử. Nga sẽ cung cấp chương trình đào tạo chuyên biệt cho phi công, kỹ sư và nhân viên bảo dưỡng Ethiopia.
Su-35 sở hữu những năng lực nào?
Su-35 là phiên bản phát triển sâu từ dòng Su-27, thực hiện chuyến bay đầu tiên vào tháng 2/2008. Máy bay được cải tiến về radar, hệ thống điều khiển vũ khí, động cơ và khả năng cơ động.
Tiêm kích này sử dụng radar N035 Irbis-E, có khả năng phát hiện mục tiêu trên không ở khoảng cách tối đa được công bố khoảng 400 km trong điều kiện phù hợp, theo dõi đồng thời 30 mục tiêu và tấn công 8 mục tiêu. Tầm phát hiện thực tế phụ thuộc vào kích thước mục tiêu, môi trường tác chiến và mức độ gây nhiễu.
Su-35 còn được trang bị hệ thống quang điện tử OLS-35 hỗ trợ phát hiện mục tiêu bằng cảm biến hồng ngoại, cùng hệ thống đối kháng điện tử Khibiny-M nhằm tăng khả năng sống sót trước các hệ thống radar đối phương.
Máy bay sử dụng hai động cơ Saturn AL-41F1S có điều hướng lực đẩy, giúp thực hiện các thao tác cơ động phức tạp. Với trọng lượng cất cánh tối đa khoảng 34,5 tấn, Su-35 có tầm hoạt động chiến đấu được công bố khoảng 1.600 km và tải trọng vũ khí tối đa khoảng 8 tấn.
Các điểm treo vũ khí cho phép máy bay mang nhiều loại tên lửa không đối không, không đối đất và chống hạm, giúp thực hiện các nhiệm vụ từ giành ưu thế trên không đến tấn công mục tiêu mặt đất và trên biển.
Nga hiện là nước vận hành Su-35 lớn nhất. Trung Quốc đã mua 24 chiếc, trong khi Algeria cũng là khách hàng xuất khẩu của dòng tiêm kích này.
Tham vọng tăng cường năng lực phòng thủ
Bên cạnh 12 chiếc Su-35, Ethiopia dự kiến tiếp nhận 4 tổ hợp phòng không S-400 của Nga. Nếu được triển khai và tích hợp hiệu quả, hai hệ thống có thể bổ trợ cho nhau trong nhiệm vụ bảo vệ không phận, với Su-35 đảm nhiệm đánh chặn trên không và S-400 tập trung đối phó các mục tiêu từ xa.
Hội nghị thượng đỉnh Nga - châu Phi lần thứ ba có sự tham dự của đại diện 48 quốc gia châu Phi, trong đó có 22 nguyên thủ quốc gia hoặc người đứng đầu chính phủ. Các bên thảo luận về thương mại, đầu tư, năng lượng, an ninh lương thực và hợp tác quốc phòng.
Dù số lượng Su-35 còn hạn chế, thương vụ được kỳ vọng giúp Ethiopia tăng đáng kể năng lực không quân trong khu vực. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào khả năng huấn luyện phi công, duy trì bảo dưỡng, bảo đảm phụ tùng và tích hợp máy bay với hệ thống phòng thủ hiện có.
