Báo The Independent ngày 9/5 cho biết tàu khu trục HMS Dragon của Hải quân Hoàng gia Anh sẽ được “triển khai chờ sẵn” trong khu vực Trung Đông, sẵn sàng tham gia sáng kiến do Vương quốc Anh và Pháp dẫn đầu sau khi các hành động thù địch giữa Iran và lực lượng Mỹ - Israel chấm dứt.
Hiện nay, một lệnh ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran vẫn còn hiệu lực, dù các cuộc tấn công hôm 8/5 đã chứng kiến lực lượng Mỹ tấn công hai tàu chở dầu Iran bị cho là đang tìm cách phá vỡ lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng và tàu của Tehran do Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt từ ngày 13/4.
Sứ mệnh được đề xuất, do Thủ tướng Anh Keir Starmer và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron thúc đẩy, sẽ bao gồm một liên minh các quốc gia sẵn sàng bảo đảm tự do hàng hải tại eo biển Hormuz - tuyến vận tải quan trọng đối với nguồn cung dầu mỏ, khí đốt toàn cầu cũng như nhiều loại hàng hóa khác, bao gồm cả phân bón.
Một phát ngôn viên của Bộ Quốc phòng Anh cho biết: “Chúng tôi có thể xác nhận rằng tàu HMS Dragon sẽ được triển khai tới Trung Đông để chuẩn bị sẵn sàng trước bất kỳ sứ mệnh đa quốc gia nào trong tương lai nhằm bảo vệ hoạt động vận tải quốc tế khi điều kiện cho phép các tàu đi qua eo biển Hormuz”.
Theo quan chức này, “việc triển khai trước tàu HMS Dragon là một phần trong công tác chuẩn bị thận trọng nhằm bảo đảm Vương quốc Anh sẵn sàng, với vai trò thành viên của liên minh đa quốc gia do Anh và Pháp đồng lãnh đạo, để bảo đảm an ninh cho eo biển khi điều kiện cho phép”.
Quyết định điều tàu HMS Dragon rời Đông Địa Trung Hải - nơi con tàu từng bảo vệ các căn cứ của Anh tại Cộng hoà Síp - sẽ cho phép tàu khu trục này ngay lập tức tham gia nếu sứ mệnh phòng thủ tại eo biển Hormuz được triển khai.
Trước Anh, một nước thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) khác là Pháp đã triển khai nhóm tác chiến tàu sân bay Charles de Gaulle tới Biển Đỏ nhằm chuẩn bị cho một sứ mệnh tiềm năng bảo đảm an ninh tại eo biển Hormuz,
Theo hãng tin Reuters, cùng với việc triển khai trên, vào ngày 6/5, Hải quân Pháp đồng thời kêu gọi Washington và Tehran xem xét đề xuất này trong bối cảnh các lệnh phong tỏa đối đầu giữa hai bên đang gây tác động lớn tới kinh tế toàn cầu.
Eo biển Hormuz, nơi khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới đi qua, là tuyến đường biển duy nhất nối Vịnh Ba Tư với đại dương mở.
Tehran từ lâu đã nhiều lần đe dọa đóng eo biển Hormuz trong các cuộc khủng hoảng trước đây nhưng chưa từng thực hiện; tuy nhiên, cuộc xung đột hiện tại đã đưa mối đe dọa này tiến gần đến thực tế hơn bất kỳ thời điểm nào trước đó.
Vào ngày 2/3, IRGC tuyên bố không cho phép Mỹ hoặc các quốc gia tham gia các cuộc tấn công vào Iran đi qua tuyến hàng hải quan trọng này, hoạt động giao thông thương mại gần như biến mất, đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào tình trạng biến động nghiêm trọng.
Về phía Mỹ, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) - đơn vị chịu trách nhiệm về các lực lượng Mỹ tại Trung Đông - tuyên bố lực lượng của họ “bắt đầu thực hiện phong tỏa toàn bộ giao thông hàng hải ra vào các cảng của Iran vào lúc 10h00 ngày 13/4 theo giờ miền Đông” (21h00 theo giờ Việt Nam) theo chỉ thị của Tổng thống Donald Trump.
Theo CENTCOM, lệnh phong tỏa sẽ được thực thi một cách công bằng đối với tàu thuyền của tất cả các quốc gia ra vào các cảng và khu vực ven biển của Iran. Tuy nhiên, lực lượng này “sẽ không cản trở quyền tự do hàng hải của các tàu thuyền qua eo biển Hormuz đến và đi từ các cảng không thuộc Iran”.
