Tại Thường Tín, Hồng Vân, Thượng Phúc và Chương Dương, phiên giao dịch việc làm lưu động ngày 19/9 đã đưa thông tin tuyển dụng đến gần người dân. Hoạt động do Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội phối hợp các địa phương tổ chức, trong bối cảnh khu vực phía Nam thành phố đang triển khai những dự án sử dụng diện tích đất lớn.
Người đến phiên giao dịch có thể tìm hiểu yêu cầu tuyển dụng, tham gia phỏng vấn và được tư vấn về các chương trình học nghề. Các hoạt động này phục vụ nhiều nhóm lao động, không riêng người có đất bị thu hồi; vì vậy, chưa thể coi số vị trí doanh nghiệp chào tuyển là số việc làm đã giải quyết cho các hộ trong vùng dự án.
Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội Vũ Quang Thành cho biết, thông qua các phiên giao dịch lưu động, đơn vị mong muốn mở rộng kết nối giữa doanh nghiệp và người lao động, nâng cao hiệu quả giải quyết việc làm. Đây là hoạt động giới thiệu cơ hội tuyển dụng; kết quả người lao động được nhận việc cần được thống kê riêng sau mỗi phiên.
Vấn đề sinh kế được đặt ra rõ hơn khi dự án Khu đô thị thể thao quốc tế Hà Nội triển khai tại 11 xã, phường. Trong thông tin công bố cuối tháng 10, các địa phương đã kiến nghị thành phố quan tâm đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho người dân sau thu hồi đất, bên cạnh tháo gỡ khó khăn về bồi thường và tái định cư.
Với những hộ trước đây sống chủ yếu bằng canh tác, tiền bồi thường có thể hỗ trợ ổn định cuộc sống trước mắt, nhưng không tự tạo ra nguồn thu nhập lâu dài. Người trong độ tuổi lao động cần biết doanh nghiệp tuyển nghề gì, điều kiện học nghề ra sao và cơ hội làm việc có phù hợp với nơi cư trú hay không.
Theo kế hoạch đào tạo nghề năm 2026, Hà Nội đặt mục tiêu đào tạo trình độ sơ cấp và dưới ba tháng cho 17.080 lao động, gồm 8.890 người học nghề phi nông nghiệp và 8.190 người học nghề nông nghiệp. Đây là chỉ tiêu đào tạo của thành phố, không phải số người có đất thu hồi đã được đào tạo hay tìm được việc.
Chính sách hỗ trợ đào tạo nghề có đối tượng là người thuộc hộ gia đình có đất nông nghiệp hoặc đất kinh doanh bị thu hồi, khi đáp ứng điều kiện theo quy định. Việc xác định đúng đối tượng, tư vấn ngành nghề và tổ chức khóa học phù hợp có ý nghĩa quan trọng để người dân thực sự sử dụng được cơ hội hỗ trợ.
Bên cạnh đào tạo, người lao động có thể tiếp cận hoạt động giới thiệu việc làm và chính sách vay vốn tạo việc làm nếu đáp ứng điều kiện. Chính quyền cơ sở là đầu mối nắm nhu cầu của từng hộ, trong khi cơ sở đào tạo và doanh nghiệp cung cấp thông tin về kỹ năng, thời gian học và vị trí đang tuyển dụng.
Đối với các địa bàn có dự án lớn, việc khảo sát người cần học nghề nên được tiến hành sát với quá trình thu hồi đất. Nếu chờ đến khi người dân ngừng sản xuất mới tìm phương án hỗ trợ, khoảng thời gian không có việc làm có thể kéo dài, nhất là với lao động đã quen một nghề trong nhiều năm.
Từ phiên giao dịch tại Thường Tín đến các kiến nghị của địa phương cuối tháng 10, nhu cầu chuyển đổi sinh kế đã được đặt ra cụ thể hơn. Kết quả tiếp theo cần được thể hiện bằng số người thuộc diện thu hồi đất tham gia đào tạo, hoàn thành khóa học và có việc làm, thay vì chỉ tính số phiên tư vấn hay chỉ tiêu tuyển dụng được giới thiệu.
Tại những xã có nhiều diện tích đất nông nghiệp phải bàn giao, việc chuyển sang công việc hưởng lương còn liên quan đến giờ làm, khoảng cách đi lại và chi phí học nghề. Vì vậy, thông tin tuyển dụng cần được chuyển đến người dân sớm, để họ cân nhắc trước khi đăng ký học hoặc ứng tuyển.
Cũng cần phân biệt người được tư vấn với người đã ký hợp đồng lao động. Đây là hai bước khác nhau trong quá trình chuyển đổi nghề sau thu hồi đất./.