Bên cạnh đó, học sinh lựa chọn 4 trong 9 môn để theo học, gồm: Địa lý, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Công nghệ, Tin học, Âm nhạc và Mỹ thuật. Các em đồng thời lựa chọn các cụm chuyên đề học tập theo phương án tổ chức của từng trường. Tùy điều kiện về đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất và số lượng học sinh đăng ký, các trường Trung học phổ thông sẽ triển khai chương trình giáo dục và các môn lựa chọn khác nhau.
Tư vấn đăng ký nguyện vọng tuyển sinh 10 là một nội dung quan trọng trong các buổi sinh hoạt lớp 9 Trường THCS ở Huỳnh Khương Ninh, quận 1, TP Hồ Chí Minh (ảnh tư liệu).
Đa dạng trong lựa chọn môn học
Tại Thành phố Hồ Chí Minh, sau khi hoàn tất thủ tục nhập học vào lớp 10 năm học 2026-2027, phần lớn học sinh đã lựa chọn các môn sẽ theo học trong những năm Trung học phổ thông. Việc chọn môn học không chỉ phản ánh sở thích, năng lực học tập của từng em mà còn thể hiện định hướng bước đầu về môn thi tốt nghiệp, tổ hợp xét tuyển đại học và nghề nghiệp trong tương lai. Thực tế, học sinh có những cách lựa chọn khá đa dạng. Có em ưu tiên các môn phục vụ trực tiếp cho tổ hợp xét tuyển đại học; có em kết hợp giữa định hướng nghề nghiệp với sở thích cá nhân nhằm tạo sự cân bằng trong quá trình học tập.
Em Đỗ Hoàng Minh (phường Tam Thắng, vừa trúng tuyển vào Trường Trung học phổ thông Bà Rịa) cho biết, em dự định theo học các ngành thuộc lĩnh vực kỹ thuật và định hướng sử dụng tổ hợp A01 gồm Toán, Vật lý, Tiếng Anh để xét tuyển đại học. Sau khi tìm hiểu chương trình của nhà trường và tham khảo ý kiến của gia đình, em lựa chọn các môn Vật lý, Tin học, Địa lý và Giáo dục kinh tế và pháp luật để theo học trong ba năm trung học phổ thông. Trong đó, Vật lý và Tin học phù hợp với định hướng các ngành kỹ thuật; còn Địa lý và Giáo dục kinh tế và pháp luật giúp em cân đối giữa các môn tự nhiên và xã hội. Theo Minh, em ưu tiên các môn phục vụ tổ hợp xét tuyển đại học; đồng thời chọn thêm những môn phù hợp với khả năng để việc học không quá nặng và vẫn có thể duy trì kết quả ổn định
Theo em An Nhiên (học sinh vừa trúng tuyển lớp chuyên Lịch sử, Trường Trung học phổ thông chuyên Lê Hồng Phong), em dự định theo đuổi lĩnh vực truyền thông số và lựa chọn tổ hợp D09 gồm: Toán, Lịch sử, Tiếng Anh để xét tuyển đại học. Cả ba môn trong tổ hợp này đều trong nhóm môn học bắt buộc ở lớp 10, nên em lựa chọn thêm 4 môn là: Sinh học, Địa lý, Công nghệ và Mỹ thuật. Việc lựa chọn này vừa dựa trên sở thích và khả năng học tập, vừa giúp em bổ sung những kiến thức, kỹ năng về xã hội, công nghệ, sáng tạo hình ảnh và thẩm mỹ, hỗ trợ cho định hướng truyền thông số sau này.
Tìm hiểu khá kỹ về chương trình học trước khi đăng ký, An Nhiên không chọn môn hoàn toàn theo định hướng nghề nghiệp mà cân nhắc cả những môn mình yêu thích và có khả năng học tốt.
Giúp học sinh xem xét mức độ phù hợp của từng tổ hợp
Cùng với sự chủ động của học sinh, công tác tư vấn của nhà trường giữ vai trò quan trọng trong việc giúp các em hoàn thiện lựa chọn môn học và tổ chức lớp học phù hợp. Cô Vũ Thị Hồng Châu, Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Phước Long cho biết, trước khi đăng ký, học sinh được giáo viên hướng dẫn tìm hiểu, khảo sát về sở thích, năng lực học tập và định hướng tương lai. Sau khi các em hoàn tất lựa chọn tổ hợp môn học, nhà trường mới tiến hành sắp xếp lớp phù hợp. Trong quá trình đăng ký vẫn có học sinh lựa chọn chủ yếu dựa vào những môn mình yêu thích hoặc có kết quả học tập tốt, nhưng chưa hình dung đầy đủ về ngành muốn theo học sau này. Vì vậy, giáo viên thường gợi mở bằng những câu hỏi về nghề nghiệp, lĩnh vực học tập mà các em quan tâm; qua đó giúp học sinh xem xét mức độ phù hợp của từng tổ hợp.
Tại Trường Trung học phổ thông Ten Lơ Man, trước thời điểm nhập học, nhà trường tổ chức tư vấn chung cho phụ huynh và học sinh trúng tuyển về cách triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 tại nhà trường, giới thiệu về chương trình giáo dục, các hoạt động nổi bật; đồng thời hướng dẫn về việc đăng ký môn học lựa chọn. Theo thầy Nguyễn Hùng Khương, Hiệu trưởng, việc lựa chọn tổ hợp môn học tự chọn và nắm rõ chương trình giáo dục của nhà trường có ý nghĩa quan trọng đối với mỗi học sinh. Bởi đây là nền tảng để xây dựng lộ trình học tập trong những năm trung học phổ thông, định hướng nghề nghiệp tương lai.
Bên cạnh tư vấn chung, Ban Giám hiệu và giáo viên nhà trường còn trực tiếp trao đổi với từng học sinh và phụ huynh để giải đáp những băn khoăn trước khi các em hoàn tất đăng ký và chính thức bước vào năm học mới. Dựa trên năng lực, sở trường, nguyện vọng và định hướng nghề nghiệp của học sinh, nhà trường tư vấn lựa chọn tổ hợp môn học phù hợp, khoa học và hiệu quả; qua đó hạn chế việc phải thay đổi môn học trong quá trình học tập.
Theo quy định, các môn học lựa chọn và cụm chuyên đề học tập của học sinh được giữ ổn định đến hết lớp 12. Trong trường hợp đặc biệt, nếu có nguyện vọng chuyển đổi, học sinh sẽ được xem xét thực hiện vào cuối năm học. Học sinh phải tự bổ sung kiến thức, kỹ năng của môn học hoặc cụm chuyên đề mới ở lớp trước để bảo đảm đủ năng lực tiếp tục học ở lớp kế tiếp. Nhà trường sẽ hỗ trợ các em bổ sung kiến thức, kỹ năng; đồng thời tổ chức kiểm tra, đánh giá trước khi xem xét việc chuyển đổi.
Theo các chuyên gia, dù được chuyển đổi môn học, nhưng học sinh có thể gặp khó khăn do phải bổ sung phần kiến thức còn thiếu và thích nghi với nội dung, tiến độ học tập mới. Vì vậy, việc lựa chọn môn ngay từ đầu lớp 10 có ý nghĩa quan trọng. Do đó, học sinh cần tìm hiểu kỹ, cân nhắc trên cơ sở năng lực, sở thích và định hướng tương lai.