Giải mã 'pháo đài' bảo tồn di sản điện ảnh Mỹ

Ẩn mình giữa những ngọn đồi yên bình của bang Virginia (Mỹ), một “pháo đài” đặc biệt đang ngày đêm bảo vệ những ký ức quý giá của nền điện ảnh danh tiếng nhất thế giới. Ít ai biết rằng bên trong Trung tâm Bảo tồn Âm thanh và Hình ảnh quốc gia thuộc Thư viện Quốc hội Mỹ là nơi lưu giữ hàng trăm nghìn cuộn phim nitrate - chất liệu từng làm nên thời kỳ hoàng kim của Hollywood nhưng cũng nổi tiếng bởi tính dễ cháy và nguy hiểm.
Chú thích ảnh
Thư viện Quốc hội Mỹ. Ảnh: washington.org

Tọa lạc tại thành phố Culpeper, kho lưu trữ này được thiết kế như một “pháo đài chống lửa”, nơi khoảng 145.000 cuộn phim nitrate được bảo quản trong những hầm chứa kiên cố với nhiệt độ thấp và các tiêu chuẩn an toàn nghiêm ngặt. Kể từ khi đi vào hoạt động năm 2007 trong một tòa nhà từng thuộc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Ngân hàng trung ương - Fed), cơ sở này đã duy trì thành tích hoàn hảo khi không xảy ra bất kỳ sự cố hỏa hoạn nào - một kỳ tích đối với loại vật liệu vốn được ví như “thuốc súng” của ngành điện ảnh.

Bước qua những hành lang dài hun hút với các cánh cửa thép nặng nề, mỗi phòng lưu trữ hiện ra như một kho báu thời gian. Từng hộp phim được sắp xếp tỉ mỉ từ sàn đến trần, trong đó có cả một khu vực dành riêng cho kho lưu trữ của hãng Walt Disney. Nơi đây lưu giữ bản gốc và bản sao của nhiều kiệt tác điện ảnh bất hủ như “Casablanca”, “Mr. Smith Goes to Washington” của đạo diễn Frank Capra, hay “The Great Train Robbery” - một trong những bộ phim hành động đầu tiên trong lịch sử điện ảnh thế giới.

Không chỉ dừng lại ở việc bảo quản phim, trung tâm trên còn lưu giữ hơn 6 triệu hiện vật liên quan đến hình ảnh chuyển động và âm thanh, bao gồm kịch bản, áp phích và ảnh tư liệu.

Theo ông George Willeman, phụ trách kho lưu trữ phim nitrate, công tác bảo tồn được Thư viện Quốc hội Mỹ khởi xướng từ những năm 60 của thế kỷ trước khi nhận ra rằng vô số bộ phim đã bị thất lạc do hỏa hoạn hoặc bị các hãng phim giải thể tiêu hủy. Hợp tác với Viện Điện ảnh Mỹ, cơ quan này đã thu thập và sao chép các tác phẩm từ những hãng phim lớn như RKO Pictures, Warner Bros., Universal Pictures và Columbia Pictures, cũng như từ các bộ sưu tập cá nhân của những biểu tượng điện ảnh như Mary Pickford và nhà phát minh Thomas Edison.

Sự phát triển của công nghệ số đã mở ra một chương mới cho hành trình gìn giữ di sản điện ảnh. Nếu trước đây những thước phim quý giá chỉ phục vụ giới nghiên cứu và những người đam mê điện ảnh, thì nay việc số hóa cho phép công chúng trên toàn thế giới tiếp cận và thưởng thức chúng một cách an toàn. Đáng chú ý, các chuyên gia cho rằng phim nitrate do các nghệ nhân thời kỳ đầu sản xuất thậm chí có độ bền vượt trội và mang lại chất lượng hình ảnh giàu chiều sâu hơn so với nhiều loại phim “an toàn” ra đời sau này.

Giá trị của kho lưu trữ còn được minh chứng qua việc liên tục phát hiện những “kho báu” điện ảnh tưởng chừng đã biến mất. Gần đây, các chuyên gia đã phục hồi một số cuộn phim do một giáo viên nghỉ hưu hiến tặng, trong đó có “Gugusse and the Automaton” – tác phẩm thất lạc của nhà tiên phong điện ảnh người Pháp Georges Méliès. Phát hiện này cho thấy lịch sử điện ảnh vẫn còn nhiều bí ẩn đang chờ được khám phá.

Không chỉ là nơi bảo quản những cuộn phim cổ, kho lưu trữ tại Culpeper còn được ví như một “cỗ máy thời gian”, kết nối hiện tại với quá khứ huy hoàng của Hollywood. Như lời ông George Willeman chia sẻ, việc đưa những tác phẩm này đến gần hơn với công chúng là “một điều kỳ diệu”, góp phần gìn giữ và lan tỏa di sản văn hóa điện ảnh cho các thế hệ mai sau.

Thanh Phương (TTXVN)

Dành cho bạn

Quốc đảo nơi 1/60 người trưởng thành sống chung với HIV

Quốc đảo nơi 1/60 người trưởng thành sống chung với HIV

Fiji đã tuyên bố HIV là khủng hoảng cấp quốc gia. Phát biểu tại cuộc họp báo ngày 15/9, Bộ trưởng Y tế Fiji - ông Ratu Atonio Lalabalavu, cho biết theo ước tính, cứ 60 người trưởng thành tại Fiji thì có khoảng một người đang sống chung với HIV.

Thông tấn xã Việt Nam đồng hành cùng tiến trình phát triển đất nước

Thông tấn xã Việt Nam đồng hành cùng tiến trình phát triển đất nước

Thông tấn xã Việt Nam và KPL Lào hợp tác chặt chẽ, phát huy vai trò truyền thông chiến lược, góp phần xây dựng mối quan hệ hữu nghị đặc biệt giữa hai nước. Nhân dịp kỷ niệm 81 năm Ngày thành lập Thông tấn xã Việt Nam (15/9/1945-15/9/2026), Tổng Giám đốc Hãng Thông tấn quốc gia Lào (KPL) Vannasin Simmavong đánh giá cao sứ mệnh và vai trò lịch sử của TTXVN đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam, đồng thời đề xuất những định hướng hợp tác nhằm tiếp tục thắt chặt quan hệ giữa hai hãng thông tấn quốc gia trong tình hình mới.

Xung đột tại Trung Đông: Iran từ chối đàm phán với Mỹ

Xung đột tại Trung Đông: Iran từ chối đàm phán với Mỹ

Ngày 15/9, Iran tuyên bố không đàm phán với Mỹ cho đến khi Washington đáp ứng các điều kiện của Tehran, trong khi hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz tiếp tục suy giảm và một tàu chở dầu bị tấn công ngoài khơi Oman. Những diễn biến mới làm gia tăng lo ngại xung đột tại Trung Đông tiếp tục ảnh hưởng đến các tuyến vận tải năng lượng quan trọng của thế giới.

Thế giới thiệt hại 10% GDP nếu các quy tắc thương mại bị suy yếu

Thế giới thiệt hại 10% GDP nếu các quy tắc thương mại bị suy yếu

Ngày 15/9, Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) cảnh báo nếu không hiện đại hóa hệ thống thương mại toàn cầu, GDP toàn cầu có thể thấp hơn tới 10% so với kịch bản hệ thống đa phương được củng cố, trong bối cảnh chính sách thương mại thế giới đang đối mặt với sự gián đoạn nghiêm trọng và kéo dài nhất trong nhiều thập kỷ qua.