Vụ cháy bùng phát vào khoảng 6h00 sáng (giờ địa phương) tại nhà máy nằm ở phía Bắc thành phố Basra. Theo Cơ quan Phòng vệ dân sự Iraq, một đường ống dẫn khí đốt cấp cho nhà máy đã phát nổ, sau đó lửa lan sang các nhà dân và khu lân cận. Giới chức địa phương cho biết phần lớn những người bị thương là cư dân sống gần nhà máy, trong đó các nạn nhân bị bỏng hoặc hít phải khói và đã được đưa đi cấp cứu, điều trị.
Theo hãng thông tấn quốc gia INA, lực lượng cứu hỏa đến nay đã khống chế được đám cháy, tránh việc lửa lan rộng hơn.
Thủ tướng Iraq Ali al-Zaidi đã yêu cầu điều tra khẩn cấp để làm rõ nguyên nhân vụ nổ và xác định trách nhiệm. Ông cũng chỉ đạo Bộ Y tế và chính quyền tỉnh Basra huy động nguồn lực y tế để điều trị cho người bị thương. Bộ trưởng Điện lực Iraq Ali Saadi Waheeb đã chủ trì cuộc họp khẩn, yêu cầu triển khai các biện pháp khắc phục thiệt hại và ngăn sự cố tái diễn.
Nhà máy al-Hartha có công suất lắp đặt 800 MW và vận hành ở mức khoảng 400 MW trước khi xảy ra vụ cháy. Hạ tầng điện lực của Iraq hiện gặp khó do thiếu đầu tư và bảo trì, trong khi nhu cầu sử dụng điện tăng cao vào mùa Hè. Các vụ cháy và sự cố kỹ thuật tại các cơ sở điện lực từng làm gián đoạn nguồn cung và gây mất điện trên diện rộng.