Tại Đà Nẵng, cách tiếp cận này đang dần được hiện thực hóa thông qua việc mạnh dạn trao quyền thử nghiệm cho một số doanh nghiệp công nghệ, qua đó mở ra hướng đi mới cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Đà Nẵng đang từng bước tạo không gian thử nghiệm có kiểm soát cho các mô hình công nghệ mới. Ảnh: Xuân Quý/TTXVN
Trao quyền thử nghiệm có kiểm soát
Triển khai Nghị quyết 136/2024/QH15 của Quốc Hội, thành phố Đà Nẵng đã mạnh dạn áp dụng chính sách đặc thù với cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (regulatory sandbox) với công nghệ mới. Đến nay, thành phố đã thu hút hơn 30 dự án công nghệ mới, trong đó các giải pháp như “Basal Pay” hay “MIMO” đã được phê duyệt thử nghiệm có kiểm soát, tạo điều kiện cho sản phẩm mới va chạm thực tế.
Là đơn vị được Đà Nẵng lựa chọn triển khai thử nghiệm giải pháp công nghệ liên quan đến chuyển đổi tài sản số trong khuôn khổ sandbox thông qua ứng dụng MIMO, đại diện công ty Dragon Lab chia sẻ: Với mục tiêu xây dựng một mô hình thử nghiệm (sandbox) hợp pháp, cho phép chuyển đổi tài sản số sang tiền pháp định và ngược lại trong môi trường an toàn, minh bạch và có sự giám sát của các cơ quan quản lý. Đà Nẵng hiện là địa phương tiên phong được giao triển khai cơ chế sandbox đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết số 136/2024/QH15, đồng thời đang định hướng phát triển thành Trung tâm Tài chính Quốc tế, nên đây là nơi lý tưởng để Dragon Lab khởi đầu hành trình hợp pháp hóa và chuẩn hóa hoạt động chuyển đổi tài sản số tại Việt Nam.
Đại diện đơn vị này cho biết, việc tham gia chương trình thử nghiệm nhằm đánh giá tính khả thi của công nghệ và mô hình vận hành trong bối cảnh thị trường tài sản số phát triển nhanh nhưng còn thiếu khung pháp lý hoàn chỉnh, tiềm ẩn nhiều rủi ro về gian lận và an toàn tài chính. Thực tế hiện nay, phần lớn giao dịch tài sản số vẫn diễn ra theo hình thức ngang hàng, thiếu cơ chế giám sát và bảo vệ người dùng khi xảy ra tranh chấp. Thông qua cơ chế sandbox, doanh nghiệp kỳ vọng có thể thử nghiệm mô hình chuyển đổi tài sản số trong khuôn khổ rõ ràng, minh bạch và có sự giám sát của các cơ quan quản lý. Dragon Lab khẳng định mọi hoạt động đều tuân thủ đầy đủ các yêu cầu về giám sát, báo cáo theo quy định hiện hành.
Cách tiếp cận này cho thấy sandbox tại Đà Nẵng không phải là “mở cửa tự do”, mà là thử nghiệm có giới hạn, có giám sát, vừa tạo không gian cho doanh nghiệp công nghệ nghiên cứu, vừa đảm bảo yêu cầu quản lý nhà nước trong lĩnh vực nhạy cảm, lĩnh vực mới.
Doanh nghiệp tư nhân – lực lượng trung tâm của đổi mới sáng tạo
Doanh nghiệp công nghệ tư nhân được xem là lực lượng trung tâm trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Đà Nẵng.
Song song với các doanh nghiệp thử nghiệm, những công ty công nghệ đã hoạt động lâu năm như Enosta đóng vai trò quan trọng trong việc giữ nhịp ổn định cho hệ sinh thái. Với kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm, Enosta vừa là đối tượng thụ hưởng chính sách hỗ trợ đổi mới sáng tạo, vừa là cầu nối giữa startup trẻ và thị trường.
“Sau 15 năm không ngừng nỗ lực, Enosta đã khẳng định vị thế của mình là đơn vị tư vấn và phát triển giải pháp số toàn diện, mang đến những giải pháp công nghệ đột phá, đồng hành cùng khách hàng và đối tác trên mọi giai đoạn của doanh nghiệp. Công ty đã xây dựng một hệ sinh thái công nghệ toàn diện, hỗ trợ cộng đồng khởi nghiệp và các doanh nghiệp trong hành trình phát triển và chuyển đổi số”, Bà Trần Hạnh Trang, Nhà sáng lập & Giám đốc Enosta Group chia sẻ.
Đến nay, đơn vị này tiếp tục đăng ký tham gia gói hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo công nghệ của thành phố cho sản phẩm Smartos, một sản phẩm được hình thành từ chính trải nghiệm triển khai thực tế của đội ngũ Enosta. Theo bà Trần Hạnh Trang, khi bước sang giai đoạn mở rộng, chúng tôi nhận thấy cần thêm nguồn lực để phát triển một cách bài bản, đặc biệt về công nghệ, mô hình vận hành và khả năng thương mại hóa. Việc tiếp cận các chương trình hỗ trợ chính thức của thành phố, đặc biệt là các chính sách có cơ chế hỗ trợ không hoàn lại từ ngân sách nhà nước mang ý nghĩa rất thiết thực đối với doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Đây không chỉ là sự hỗ trợ về mặt tài chính, mà còn thể hiện sự đồng hành của chính quyền thành phố trong việc tạo điều kiện để các doanh nghiệp công nghệ địa phương mạnh dạn đầu tư cho những sản phẩm có hàm lượng đổi mới sáng tạo cao.
Theo ông Nguyễn Văn Chương, quản lý chương trình khởi nghiệp Thụy Sĩ (Swiss EP) tại Đà Nẵng, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ thành phố Đà Nẵng, phụ trách Ban Khởi nghiệp – Đổi mới sáng tạo, một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bền vững cần có đầy đủ các lớp doanh nghiệp, từ startup mới thành lập đến doanh nghiệp đã trưởng thành. Trong đó, kinh tế tư nhân đóng vai trò trung tâm, còn chính quyền đóng vai trò kiến tạo, tạo không gian thử nghiệm và kết nối nguồn lực.
Từ thực tiễn triển khai tại Đà Nẵng có thể thấy, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát không chỉ là công cụ quản lý đối với các lĩnh vực công nghệ mới, mà đang trở thành một cách tiếp cận chính sách linh hoạt, tạo dư địa cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo. Khi được thử nghiệm trong khuôn khổ rõ ràng, có giới hạn và sự giám sát của cơ quan quản lý, doanh nghiệp có điều kiện hoàn thiện sản phẩm, còn chính quyền có thêm dữ liệu thực tiễn để đánh giá, điều chỉnh và hoàn thiện chính sách. Trong bối cảnh Đà Nẵng đang từng bước chuẩn bị các điều kiện để phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế, cách làm này góp phần khẳng định vai trò trung tâm của khu vực kinh tế tư nhân trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, đồng thời cho thấy nỗ lực của thành phố trong việc chủ động tạo không gian thử nghiệm cho các mô hình công nghệ mới, hướng tới phát triển bền vững và có chiều sâu.