Quảng Ninh: Tháo gỡ các 'điểm nghẽn' phát triển bằng công nghệ

Từ tháng 9/2026, Quảng Ninh chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Thành phố đã và đang sử dụng công nghệ và đổi mới sáng tạo như "chìa khóa" để tháo gỡ điểm nghẽn phát triển, đáp ứng nhu cầu cao hơn trong vị thế mới.

Người dân được hướng dẫn thực hiện giao dịch tại Trung tâm phục vụ Hành chính công phường Hạ Long sau khi chính quyền địa phương 2 cấp chính thức được vận hành. Ảnh: Thanh Vân/TTXVN
Người dân được hướng dẫn thực hiện giao dịch tại Trung tâm phục vụ Hành chính công phường Hạ Long sau khi chính quyền địa phương 2 cấp chính thức được vận hành. Ảnh: Thanh Vân/TTXVN

Số hóa quản trị và thủ tục hành chính Theo thống kê, GRDP 9 tháng đầu năm của Quảng Ninh tăng 12,54%, dẫn đầu cả nước. Tuy nhiên để cả năm đạt mục tiêu trên 13% đòi hỏi địa phương phải tăng tốc hơn nữa trong quý IV. Quảng Ninh đã phát động phong trào thi đua “90 ngày đêm tăng tốc bứt phá” từ ngày 12/10 để phấn đấu hoàn thành ở mức cao nhất 32 chỉ tiêu kinh tế-xã hội Chính phủ giao. Việc ứng dụng công nghệ, đổi mới sáng tạo được coi là chìa khóa để Quảng Ninh khơi thông nguồn lực, giải bài toán về những điểm nghẽn phát triển.

Thay đổi rõ nét và thực tế nhất đến từ việc số hóa nền hành chính, hướng đến một phương thức quản lý hiện đại, linh hoạt và gần dân hơn. Quảng Ninh đã cung cấp dịch vụ công trực tuyến đối với hơn 2.100 thủ tục hành chính, trong đó hơn 1.600 dịch vụ công được công bố đủ điều kiện thực hiện toàn trình. Toàn bộ thủ tục hành chính được công bố thực hiện không phụ thuộc địa giới hành chính. Trung tâm Phục vụ Hành chính công thành phố đã phối hợp rà soát, chuẩn hóa và số hóa 100% hồ sơ thủ tục hành chính đủ điều kiện theo quy trình 5 bước trên môi trường điện tử. Đặc biệt, 100% phí và lệ phí trong giải quyết thủ tục hành chính đã được thanh toán qua phương thức điện tử.

Ngành y tế cũng ghi nhận 100% bệnh viện công lập và bốn bệnh viện tư nhân đã hoàn thành bệnh án điện tử; 98,65% dân số có hồ sơ sức khỏe điện tử. Theo số liệu khảo sát, tỷ lệ người dân đánh giá “rất hài lòng” về mô hình thủ tục hành chính đạt 99,5%. Kết quả ấy là động lực để Quảng Ninh tiếp tục cải thiện các quy trình thủ tục và hồ sơ dữ liệu trên môi trường số, hướng đến một nền hành chính vì dân, đặt người dân ở vị trí trung tâm. Đây cũng là nền tảng để các cơ quan quản lý có thể liên thông khai thác dữ liệu đất đai, quy hoạch, đầu tư, y tế và giáo dục trong điều hành, giảm tình trạng người dân phải kê khai lại thông tin, doanh nghiệp phải bổ sung nhiều lần những giấy tờ cơ quan nhà nước đã có.

Cùng với phát triển khu công nghiệp, khu kinh tế, các dự án nhà ở xã hội đang được Quảng Ninh đầu tư, xây dựng, phục vụ nhu cầu thiết yếu của người lao động, chuyên gia (2024). Ảnh: Hoàng Hiếu/ TTXVN
Cùng với phát triển khu công nghiệp, khu kinh tế, các dự án nhà ở xã hội đang được Quảng Ninh đầu tư, xây dựng, phục vụ nhu cầu thiết yếu của người lao động, chuyên gia (2024). Ảnh: Hoàng Hiếu/ TTXVN

Đất là đầu vào của mọi dự án, từ các khu công nghiệp, đô thị đến nhà ở của người dân, nhưng cũng là điểm nghẽn của Quảng Ninh. Đầu năm 2026, là địa phương luôn đứng top đầu về cải cách hành chính, nhưng tiến độ làm sạch dữ liệu đất đai của Quảng Ninh lại chỉ đạt tỷ lệ chưa tới 0,5%. Nguyên nhân chính là những dữ liệu từ lịch sử, các bản đồ được đo đạc qua nhiều thời kỳ bằng công nghệ và hệ tọa độ khác nhau, khiến ranh giới bị chồng lấn, khó phân định.

Để xử lý những hồ sơ tồn đọng, Quảng Ninh đã tăng cường ứng dụng công nghệ, số hóa, đồng thời sử dụng thiết bị bay không người lái kết hợp trí tuệ nhân tạo để đo đạc, phân tích và chỉnh lý bản đồ địa chính với những phần chồng lấn. Thành phố cũng yêu cầu phân công rõ trách nhiệm giữa các cơ quan, địa phương và nhà thầu, đồng thời cập nhật, kiểm soát tiến độ hằng ngày. Các xã, phường, đặc khu tập trung hoàn thiện hồ sơ, cấp giấy chứng nhận, kiểm tra và bổ sung thông tin; các đơn vị công nghệ tăng nhân lực để đẩy nhanh quá trình làm sạch, hoàn thiện và đồng bộ dữ liệu đất đai trên địa bàn tỉnh và đồng bộ với cơ sở dữ liệu quốc gia.

Đến đầu tháng 5/2026, tỉnh Quảng Ninh đã hoàn thành chuẩn hóa và đồng bộ hơn 167.000 thửa đất lên cơ sở dữ liệu quốc gia, đạt tỷ lệ ấn tượng 53,40%. Sự hiệp đồng chặt chẽ giữa chính quyền, lực lượng công an và đơn vị công nghệ giúp tỉnh thiết lập hạ tầng số minh bạch, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người dân trên không gian mạng. Ảnh: Thanh Vân/TTXVN
Đến đầu tháng 5/2026, tỉnh Quảng Ninh đã hoàn thành chuẩn hóa và đồng bộ hơn 167.000 thửa đất lên cơ sở dữ liệu quốc gia, đạt tỷ lệ ấn tượng 53,40%. Sự hiệp đồng chặt chẽ giữa chính quyền, lực lượng công an và đơn vị công nghệ giúp tỉnh thiết lập hạ tầng số minh bạch, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người dân trên không gian mạng. Ảnh: Thanh Vân/TTXVN

Kết quả, trên toàn thành phố có trên 1,9 triệu thửa đất cần xây dựng cơ sở dữ liệu, thống kê đến ngày 30/9/2026, hơn 1,44 triệu thửa đã được xây dựng dữ liệu, hơn 1,1 triệu thửa thuộc nhóm 1 đã đồng bộ thành công lên hệ thống, đạt tiến độ khoảng 60%, đưa Quảng Ninh vào nhóm những địa phương có tiến độ làm sạch dữ liệu đất đai nhanh của cả nước. Mục tiêu của thành phố đạt ít nhất 80% trước ngày 30/11 và hoàn thành toàn bộ trong năm 2026.

Hiện đại hóa logistics, tăng cường thương mại và du lịch Là một thành phố biên giới, cửa khẩu, Quảng Ninh xác định xây dựng mô hình “Cửa khẩu số - Trung tâm logistics thông minh vùng Đông Bắc” và cơ sở dữ liệu dùng chung về thương mại, xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh, tài chính, đầu tư là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Hiện toàn thành phố có khoảng 51ha kho, bãi chính thức đang vận hành, tập trung tại 2 khu kinh tế cửa khẩu trọng điểm là Móng Cái và Hoành Mô - Đồng Văn, trong đó Móng Cái là một trong những cửa khẩu có mật độ giao thương lớn nhất miền Bắc, nhưng cách vận hành truyền thống bộc lộ nhiều bất cập. Cửa khẩu chỉ thông quan 5 ngày mỗi tuần. Xe hàng có thể phải chờ 2-3 ngày để thông quan với nhiều rủi ro tốn kém.

Ngày 11/2/2026, thành phố Quảng Ninh (Việt Nam) và Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc) đã khởi động xây dựng cửa khẩu thông minh Móng Cái - Đông Hưng. Dự án triển khai trên khoảng 16 ha tại cầu Bắc Luân II, gồm luồng vận chuyển hàng hóa tự động bằng xe không người lái, trung tâm điều hành thông minh, hệ thống kiểm soát container, hướng tới vận hành liên tục 24/7. Ở cầu Bắc Luân I, lực lượng Biên phòng đầu tư 4 luồng kiểm soát tự động nhập cảnh và 4 luồng kiểm soát tự động xuất cảnh, giúp thời gian kiểm soát xuất nhập cảnh qua cửa khẩu rút xuống chỉ còn 1-2 giây mỗi người.

Hoạt động xuất nhập khẩu qua Cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Quảng Ninh). Ảnh: Văn Đức/TTXVN

Hoạt động xuất nhập khẩu qua Cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Quảng Ninh). Ảnh: Văn Đức/TTXVN

Cửa khẩu thông minh là thành tựu của khoa học và công nghệ, giúp các nhà quản lý chuyển từ phương thức giấy tờ truyền thống sang quản trị dựa trên dữ liệu, tự động hóa và kết nối số. Nó cũng kết nối, chia sẻ dữ liệu xuyên suốt chuỗi vận hành; thông qua Cổng Thông tin một cửa quốc gia để liên thông dữ liệu của các cơ quan quản lý chuyên ngành; trao đổi thông tin tờ khai hải quan với Trung Quốc, bảo đảm an ninh trong quá trình kết nối xuyên biên giới, qua đó rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí logistics, nâng cao sức cạnh tranh cho doanh nghiệp và mở rộng không gian giao thương. Dự kiến hệ thống cửa khẩu thông minh tại khu vực cầu Bắc Luân I, cầu Bắc Luân II sẽ vận hành chính thức ngay trong năm 2026, đến năm 2030 giúp năng lực thông quan tại Móng Cái tăng gấp 3 lần so với hiện nay, tạo nền tảng để hoạt động xuất nhập khẩu tiếp tục phát triển ổn định, bền vững.

Du lịch là trụ cột của kinh tế địa phương. 9 tháng năm 2026, Quảng Ninh đón 18,8 triệu lượt khách, doanh thu du lịch đạt 56.400 tỷ đồng. Trong không gian và chiến lược phát triển mới, không chỉ bảo tồn, khai thác, Quảng Ninh phải nhận diện đúng những giá trị tạo nguồn thu và có kế hoạch tái đầu tư trở lại cho di sản.

Đặc khu Cô Tô (tỉnh Quảng Ninh) có tổng chiều dài biên giới biển tiếp giáp với Trung Quốc gần 192km, là địa phương có tiềm năng phát triển du lịch biển đảo, có vị trí chiến lược quan trọng về quốc phòng, an ninh trên vùng biển Đông Bắc của Tổ quốc. Ảnh: Đức Hiếu/TTXVN
Đặc khu Cô Tô (tỉnh Quảng Ninh) có tổng chiều dài biên giới biển tiếp giáp với Trung Quốc gần 192km, là địa phương có tiềm năng phát triển du lịch biển đảo, có vị trí chiến lược quan trọng về quốc phòng, an ninh trên vùng biển Đông Bắc của Tổ quốc. Ảnh: Đức Hiếu/TTXVN

Trong bối cảnh chuyển dịch mô hình tăng trưởng từ “nâu” sang “xanh”, thành phố đặt ra mục tiêu xây dựng các ứng dụng sử dụng công nghệ số, AI và Internet vạn vật (IoT) cho du lịch thông minh; triển khai bản đồ số, vé điện tử, quản lý điểm đến và bảo tồn di sản. Khi được tích hợp với dữ liệu về lưu lượng khách, giao thông, lưu trú và chất lượng môi trường, các ứng dụng này có thể hỗ trợ điều tiết khách, giảm ùn tắc tại điểm du lịch, cá nhân hóa dịch vụ và cải thiện quản lý sức chứa của các khu vực nhạy cảm như Vịnh Hạ Long.

Hiện nay toàn bộ tàu du lịch trên Vịnh Hạ Long được lắp thiết bị liên lạc và định vị hàng hải AIS. Tháng 7/2026, Đài Khí tượng Thủy văn Bắc Bộ chính thức vận hành hệ thống cảnh báo dông, sét trên Vịnh Hạ Long, Vịnh Bái Tử Long và các khu vực khác của Quảng Ninh. Hệ thống này cung cấp thông tin thời tiết theo thời gian thực và cảnh báo nguy cơ dông sét trước 10 đến 90 phút, góp phần đảm bảo an toàn cho tàu thuyền và du khách hoạt động trên vịnh.

Đối với kinh tế biển, khoa học biển, công nghệ nuôi trồng và chế biến hiện đại được xác định là hướng ưu tiên để tăng giá trị thủy sản, nâng chất lượng sản phẩm và khả năng xuất khẩu. Công nghệ truy xuất nguồn gốc, giám sát môi trường nuôi và quản lý chuỗi lạnh có thể giúp giảm rủi ro sản xuất, đáp ứng yêu cầu thị trường và tăng phần giá trị giữ lại tại địa phương.

Với vị thế mới, Quảng Ninh đang không ngừng đổi mới mô hình tăng trưởng, vừa làm mới các động lực truyền thống, vừa kiến tạo những động lực tăng trưởng mới, chuyển dần từ mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào khai thác tài nguyên sang phát triển theo chiều sâu, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh làm động lực chủ yếu để tăng trưởng nhanh và bền vững.

Thu Hạnh/TTXVN

Dành cho bạn

Doanh nghiệp tái cấu trúc để thích ứng với biến động thị trường

Doanh nghiệp tái cấu trúc để thích ứng với biến động thị trường

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, doanh nghiệp cần tái cấu trúc để thích ứng với áp lực chi phí và các biến động thị trường. Doanh nghiệp cần củng cố tài chính, nâng cao năng lực quản trị, đẩy mạnh chuyển đổi số và chuyển đổi xanh để tăng sức chống chịu, hướng đến phát triển bền vững.

Giải pháp để khối tư nhân đầu tư vào nghiên cứu, phát triển

Giải pháp để khối tư nhân đầu tư vào nghiên cứu, phát triển

Theo Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, đến năm 2030, tỷ trọng chi cho nghiên cứu và phát triển (R&D) phải đạt 2% GDP; trong đó, nguồn vốn xã hội hóa chiếm trên 60%.