Tại tọa đàm “Kết nối doanh nghiệp Việt trong chuỗi cung ứng toàn cầu”, do báo Tài chính-Đầu tư tổ chức sáng 8/10, các doanh nghiệp FDI đã chia sẻ về việc đồng hành biến nguồn lực quốc tế thành năng lực nội sinh của nền kinh tế Việt Nam
Ông Kamijo Hiroki , Phó Tổng giám đốc, kiêm Giám đốc khối FDI-TB, VPBank: Chuyển dịch từ tăng trưởng dựa trên chi phí sang mô hình hệ sinh thái kết nối
Việt Nam đã trở thành một trong những điểm đến đầu tư hấp dẫn hàng đầu châu Á, nhờ nền kinh tế có khả năng chống chịu tốt, vị trí chiến lược, mức độ hội nhập quốc tế sâu rộng, cùng sự mở rộng liên tục của các tập đoàn đa quốc gia trong những ngành kinh tế trọng điểm.
Tuy nhiên, cách thức nhìn nhận và thảo luận về đầu tư đang thay đổi. Việt Nam không còn chỉ được đánh giá là một cơ sở sản xuất có tính cạnh tranh. Ngày càng nhiều nhà đầu tư nhìn nhận Việt Nam như một nền tảng dài hạn cho chuỗi cung ứng có khả năng chống chịu, nguồn vốn, nhân tài, đổi mới sáng tạo và tăng trưởng bền vững.
Trong quá khứ, nhiều nhà đầu tư lựa chọn Việt Nam nhờ chi phí lao động cạnh tranh và môi trường sản xuất thuận lợi. Những thế mạnh này vẫn rất quan trọng, nhưng nếu đứng riêng lẻ thì không còn đủ.
Hiện nay, các nhà đầu tư đang đặt ra những câu hỏi rộng hơn. Việt Nam có thể hỗ trợ các chuỗi cung ứng phức tạp và có khả năng chống chịu hay không? Hoạt động ngân quỹ có thể được quản lý với tốc độ cao và tính minh bạch đầy đủ hay không? Nguồn nhân lực dành cho các ngành công nghiệp tiên tiến có đủ hay không? Các cam kết về phát triển bền vững có thể được thực hiện ngay tại thị trường trong nước hay không? Và hệ sinh thái có thể hỗ trợ quá trình mở rộng trong dài hạn hay không?
Những kỳ vọng này cho thấy 5 năng lực có tính tương hỗ: Chuỗi cung ứng và cơ sở hạ tầng; công nghệ và năng lực số; nhân tài và đổi mới sáng tạo; phát triển bền vững và tăng trưởng xanh; và hội nhập thông qua quan hệ đối tác toàn cầu.
Do đó, mô hình đang chuyển dịch từ tăng trưởng dựa trên chi phí sang mô hình hệ sinh thái kết nối. Thành công sẽ không chỉ phụ thuộc vào khả năng thu hút đầu tư, mà còn phụ thuộc vào khả năng hỗ trợ nhà đầu tư vận hành hiệu quả, mở rộng với sự tự tin và xây dựng các mối liên kết sâu rộng hơn với doanh nghiệp Việt Nam.
Câu hỏi đặt ra là, làm thế nào để chuyển hóa khát vọng xây dựng hệ sinh thái thành những kết quả kinh doanh thực chất? Câu trả lời nằm ở sự kết hợp giữa năng lực triển khai tại thị trường trong nước của VPBank và năng lực toàn cầu của SMBC (Sumitomo Mitsui Banking Corporation- đối tác chiến lược của VPBank).
Thứ nhất, chuỗi cung ứng: VPBank sở hữu nền tảng số vững mạnh, mối quan hệ sâu rộng với các doanh nghiệp Việt Nam và hệ sinh thái doanh nghiệp vừa và nhỏ phong phú. SMBC mang đến mạng lưới khách hàng đa quốc gia toàn cầu, các quan hệ kinh doanh quốc tế và nhu cầu từ những doanh nghiệp đang mở rộng hoạt động tại Việt Nam, chẳng hạn như mở rộng bán hàng. Cùng nhau, chúng tôi kết nối các nhà cung cấp trong nước với chuỗi giá trị toàn cầu và kiến tạo những cơ hội mới trong chuỗi cung ứng.
Thứ hai, nguồn vốn: VPBank đóng góp năng lực khởi tạo và triển khai tại thị trường trong nước, trong khi SMBC tạo điều kiện tiếp cận các mạng lưới vốn toàn cầu, các định chế tài chính phát triển, DFI, và thị trường vốn quốc tế.Cùng nhau, chúng tôi huy động cả nguồn vốn trong nước và xuyên biên giới để hỗ trợ FDI, cơ sở hạ tầng và tăng trưởng kinh doanh.
Thứ ba, phát triển nhân tài: VPBank đóng góp đội ngũ chuyên gia trong nước giàu năng lực và sự am hiểu sâu sắc về thị trường, trong khi SMBC đóng góp chuyên môn toàn cầu, thông lệ quốc tế tốt nhất và kinh nghiệm trên phạm vi toàn thế giới. SMBC đã mời một số nhân sự trẻ, tài năng của VPBank tham gia chương trình đào tạo kéo dài hai tuần tại Trụ sở chính của SMBC để tìm hiểu về các sản phẩm toàn cầu, kiến thức chuyên môn và văn hóa doanh nghiệp. Trên cơ sở đó, chúng tôi tin tưởng có thể xây dựng một đội ngũ lãnh đạo trẻ với tầm nhìn toàn cầu và văn hóa làm việc chuyên nghiệp, mang tính quốc tế.Cùng nhau, chúng tôi phát triển những nhà lãnh đạo sẵn sàng cho tương lai, có khả năng đáp ứng các nhu cầu ngày càng phức tạp của khách hàng.
Tóm lại, quan hệ hợp tác VPBank–SMBC hướng tới việc chuyển hóa những thế mạnh bổ trợ thành tăng trưởng bền vững”.
Ông Cha Ji Ho - Phó Tổng giám đốc phụ trách Trung tâm Mua hàng Samsung Việt Nam: Kết nối việc nâng cao năng lực cạnh tranh sản xuất của doanh nghiệp Việt Nam
Samsung, với nền tảng triết lý kinh doanh đồng thịnh vượng, đã kết nối việc nâng cao năng lực cạnh tranh sản xuất của doanh nghiệp Việt Nam với mục tiêu xây dựng chuỗi cung ứng của Samsung ngày càng ổn định và vững chắc hơn để thúc đẩy hoạt động hợp tác theo một định hướng thống nhất. Với doanh nghiệp Việt Nam, trọng tâm là nâng cao năng suất và chất lượng, đồng thời tự tích lũy năng lực sản xuất; còn đối với Samsung, điều quan trọng là củng cố tính ổn định của chuỗi cung ứng và mở rộng nội địa hóa linh kiện. Suy cho cùng, hai định hướng này gặp nhau ở một điểm chung: Đó là mô hình phát triển đồng hành theo hướng Win-Win (cùng có lợi), mang lại cơ hội tăng trưởng cho các doanh nghiệp Việt Nam và giúp Samsung xây dựng một chuỗi cung ứng cạnh tranh, ổn định hơn. Mục tiêu của chúng tôi không đơn thuần là gia tăng số lượng đối tác giao dịch, mà là cùng kiến tạo một hệ sinh thái sản xuất có thể phát triển bền vững cùng nhau.
Hoạt động hợp tác trong thời gian qua được triển khai trên hai hoạt động chính. Một là, nâng cao năng lực sản xuất (Manufacturing Capability) của doanh nghiệp; hai là, bồi dưỡng năng lực của đội ngũ chuyên môn tại địa phương (Human Capabilities).
Ở Giai đoạn 1 – giai đoạn củng cố nền tảng (Fundamentals), từ năm 2015 đến 2021, Samsung đã hỗ trợ 379 doanh nghiệp thông qua hoạt động tư vấn đổi mới sản xuất; từ năm 2018 đến 2021, đã đào tạo 406 chuyên gia đổi mới sản xuất. Bên cạnh đó, từ năm 2020 đến 2024, Samsung đã triển khai song song hoạt động đào tạo nhân lực chuyên môn về khuôn mẫu, qua đó đào tạo 209 chuyên gia về khuôn.
Ở Giai đoạn 2 – giai đoạn phát triển năng lực cốt lõi (Core Skills), từ năm 2022, Samsung đã nâng cấp hoạt động hỗ trợ, tập trung vào Nhà máy thông minh. Trong năm 2026, doanh nghiệp đã hỗ trợ thêm 14 doanh nghiệp về nhà máy thông minh, nâng tổng số doanh nghiệp được hỗ trợ lên 96; đồng thời đào tạo thêm 40 chuyên gia về nhà máy thông minh, nâng tổng số chuyên gia về nhà máy thông minh được đào tạo lên 241 người.
Cùng với đó, chúng tôi đã mở rộng chương trình hỗ trợ sang Khuôn mẫu thông minh và Tự động hóa. Cụ thể, hỗ trợ 6 doanh nghiệp về khuôn mẫu thông minh và 5 doanh nghiệp về tự động hóa, đồng thời đào tạo 13 nhân sự thực hành về khuôn mẫu thông minh và 23 nhân sự về tự động hóa.
Như vậy, với khởi đầu từ giai đoạn củng cố nền tảng sản xuất, chúng tôi đã liên tục mở rộng chiều sâu và phạm vi hỗ trợ sang Nhà máy thông minh, Khuôn mẫu thông minh và tự động hóa. Sở dĩ chúng tôi dành nhiều tâm huyết cho công tác đào tạo nhân lực chính là để ngay cả sau khi sự hỗ trợ từ Samsung khép lại, các doanh nghiệp địa phương vẫn có thể duy trì hoạt động cải tiến và đẩy mạnh hoạt động đổi mới bằng chính nguồn nhân lực nội tại của mình.
Bà Nguyễn Thị Thanh Tâm - Trưởng ban Phát triển bền vững, Prime Group, thành viên tập đoàn SCG: Cùng nâng chuẩn chuỗi cung ứng vật liệu xây dựng
Với SCG, Go Together - doanh nghiệp dẫn đầu nâng tiêu chuẩn và đồng thời thúc đẩy các đối tác, đặc biệt là SME nâng cao năng lực để đáp ứng những tiêu chuẩn đó.
Trong chuỗi vật liệu xây dựng, nhiều cải tiến của doanh nghiệp đầu chuỗi liên quan trực tiếp đến đối tác: Nguyên liệu cần ổn định về chất lượng; nguyên liệu tái chế hoặc thay thế cần đáp ứng yêu cầu kỹ thuật; thiết bị và dịch vụ kỹ thuật phải hỗ trợ hiệu suất sản xuất; logistics cần đáp ứng yêu cầu về chất lượng, thời gian và hiệu quả; dữ liệu từ các mắt xích cần đủ rõ để phục vụ quản lý và truy xuất.
Từ đó, Go Together có thể được thể hiện qua ba nhóm hành động:
Chia sẻ chuẩn: Giúp supplier hiểu rõ các yêu cầu về chất lượng, an toàn, môi trường và yêu cầu của thị trường.
Chia sẻ kinh nghiệm triển khai: Từ những giải pháp SCG và Prime đã thực hiện trong quản lý năng lượng, nguyên liệu, chất thải, dữ liệu và hiệu quả sản xuất.
Cùng cải tiến: Xác định những vấn đề có tác động trực tiếp đến chất lượng, chi phí, năng suất và khả năng đáp ứng của supplier để từng bước nâng năng lực.
Với cách tiếp cận này, tiêu chuẩn của doanh nghiệp đầu chuỗi trở thành định hướng để supplier phát triển năng lực, đồng thời giúp doanh nghiệp đầu chuỗi có nguồn cung ổn định và phù hợp hơn với yêu cầu thị trường.
Quan trọng hơn, việc nâng chuẩn có thể tạo ra giá trị kinh doanh rõ ràng cho cả hai phía, từ nâng năng suất, hiệu quả vận hành, khả năng thích ứng đến sức cạnh tranh dài hạn.
Với SCG, Việt Nam là một thị trường chiến lược lâu dài và đồng thời là một hệ sinh thái mà Tập đoàn mong muốn cùng phát triển với các doanh nghiệp địa phương.
Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc, SCG nhìn thấy cơ hội để tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp FDI với các nhà cung ứng và SMEs Việt Nam, qua đó cùng nâng năng lực của chuỗi cung ứng trong nước. Với các doanh nghiệp trong chuỗi, điểm bắt đầu có thể nằm ở những vấn đề rất cụ thể: Ổn định chất lượng nguyên liệu; giảm tiêu hao năng lượng và nhiên liệu; giảm thất thoát trong sản xuất; tái sử dụng nước hoặc vật liệu phù hợp; chuẩn hóa an toàn và môi trường; xây dựng dữ liệu phục vụ kiểm soát và truy xuất.
Vai trò của doanh nghiệp đồng hành là giúp đối tác xác định yêu cầu nào cần đáp ứng, khoảng cách hiện tại nằm ở đâu và hạng mục nào nên ưu tiên trước.
Khi các cải tiến vừa giúp doanh nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn tốt hơn, vừa mang lại hiệu quả về năng suất, chi phí và vận hành, quá trình nâng chuẩn cũng tạo ra nền tảng kinh doanh bền vững hơn cho SMEs.
Việt Nam đang bước vào giai đoạn mà tăng trưởng kinh tế ngày càng gắn với yêu cầu về hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Trong bối cảnh đó, SCG tại Việt Nam cam kết tiếp tục đầu tư vào các giải pháp, công nghệ và sản phẩm hỗ trợ quá trình chuyển đổi xanh, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm và đồng hành cùng các doanh nghiệp trong hệ sinh thái.
