Đáng lưu ý, trong 4 tuần gần đây, số ca mắc trung bình mỗi tuần lên tới trên 3.000 trường hợp và vẫn ở mức cao tại một số địa phương, chủ yếu là các tỉnh, thành phố lớn, đặc biệt tại khu vực miền Nam. Trước diễn biến trên, Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế khuyến cáo người dân không chủ quan, chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh, nhất là trong thời điểm bệnh có nguy cơ gia tăng, nhằm bảo vệ sức khỏe trẻ em, gia đình và cộng đồng.
Trẻ em bị bệnh tay chân miệng đang điều trị tại bệnh viện. Ảnh: TTXVN phát
Nguy cơ gia tăng khi trẻ trở lại trường học
Theo Cục Phòng bệnh, tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ nhỏ, có khả năng lây lan nhanh trong gia đình, cộng đồng và những nơi trẻ sinh hoạt tập thể như nhà trẻ, trường mầm non. Bệnh lưu hành quanh năm và thường có xu hướng tăng cao vào tháng 9 và tháng 10. Đây cũng là thời điểm trẻ bắt đầu năm học mới, gia tăng tiếp xúc và sinh hoạt tập thể. Nếu việc giữ gìn vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường và phát hiện sớm trẻ mắc bệnh không được thực hiện tốt, nguy cơ lây truyền bệnh có thể tiếp tục gia tăng.
Trong bối cảnh số mắc đang ở mức cao, việc chủ động phòng bệnh tại gia đình và cơ sở giáo dục có ý nghĩa quan trọng, nhất là đối với trẻ nhỏ - nhóm có nguy cơ lây nhiễm cao trong môi trường tập thể. Cục Phòng bệnh khuyến cáo cha mẹ, người chăm sóc trẻ và các cơ sở giáo dục thực hiện tốt các biện pháp phòng bệnh, trước hết là duy trì “3 sạch”: ăn uống sạch, ở sạch và bàn tay sạch.
Về ăn uống sạch, cần thực hiện ăn chín, uống chín, sử dụng nước sạch trong sinh hoạt; vệ sinh sạch sẽ dụng cụ ăn uống của trẻ trước khi sử dụng. Trẻ không nên dùng chung khăn mặt, khăn tay, cốc, bát, thìa và các vật dụng cá nhân với người khác.
Về ở sạch, cần thường xuyên làm sạch nơi ở, lớp học và khu vực trẻ vui chơi. Các bề mặt và vật dụng trẻ thường xuyên tiếp xúc như đồ chơi, dụng cụ học tập, bàn ghế, tay nắm cửa, tay vịn cầu thang và sàn nhà cần được lau sạch bằng xà phòng hoặc chất tẩy rửa thông thường. Nhà ở, lớp học cần được giữ thông thoáng, sạch sẽ; chất thải và tã của trẻ phải được thu gom, xử lý hợp vệ sinh.
Về bàn tay sạch, trẻ, cha mẹ và người chăm sóc trẻ cần thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch, đặc biệt trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn hoặc cho trẻ ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi thay tã và vệ sinh cho trẻ, cũng như sau khi chăm sóc trẻ mắc hoặc nghi mắc bệnh.
Chủ động phòng bệnh trong môi trường tập thể
Cùng với các biện pháp tại gia đình, Cục Phòng bệnh lưu ý các cơ sở giáo dục, đặc biệt là nhà trẻ và trường mầm non, cần chủ động phòng bệnh trong môi trường tập thể.
Các cơ sở cần bảo đảm đủ nước sạch, xà phòng và nơi rửa tay thuận tiện cho trẻ và người chăm sóc; hướng dẫn, duy trì thói quen rửa tay bằng xà phòng cho trẻ; thường xuyên làm sạch lớp học, đồ chơi, dụng cụ học tập và các bề mặt trẻ thường xuyên tiếp xúc.
Việc theo dõi sức khỏe của trẻ trong thời gian ở trường cũng cần được chú trọng nhằm phát hiện sớm những biểu hiện nghi ngờ mắc bệnh. Khi trẻ có biểu hiện sốt, loét miệng hoặc xuất hiện phỏng nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, đầu gối, mông hoặc các biểu hiện nghi ngờ khác, cơ sở giáo dục cần thông báo cho cha mẹ hoặc người chăm sóc để đưa trẻ đi khám và được tư vấn kịp thời.
Khi ghi nhận các trường hợp mắc bệnh hoặc có biểu hiện bất thường tập trung trong cùng lớp, nhóm trẻ, cơ sở giáo dục cần chủ động phối hợp với cơ quan y tế địa phương để được hướng dẫn các biện pháp phòng, chống phù hợp.
Đối với trẻ có biểu hiện nghi mắc tay chân miệng, Cục Phòng bệnh khuyến cáo cha mẹ và người chăm sóc cho trẻ nghỉ học, hạn chế tiếp xúc gần với trẻ khác và theo dõi sức khỏe; không dùng chung đồ dùng cá nhân, dụng cụ ăn uống với trẻ khác; đồng thời tăng cường vệ sinh bàn tay, đồ chơi, vật dụng và các bề mặt trẻ thường xuyên tiếp xúc. Trẻ cần được đưa đến cơ sở y tế để khám, tư vấn và được hướng dẫn chăm sóc phù hợp.
Đặc biệt, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sốt cao hoặc sốt khó hạ; giật mình nhiều; run tay, chân; quấy khóc bất thường hoặc li bì; nôn nhiều; thở bất thường hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu.
Bệnh tay chân miệng có thể phòng ngừa hiệu quả bằng những biện pháp vệ sinh đơn giản nếu được thực hiện thường xuyên, đúng cách tại gia đình và trường học. Trong thời điểm số ca mắc đang ở mức cao và nguy cơ gia tăng trong tháng 9-10, sự chủ động của mỗi gia đình, cơ sở giáo dục và cộng đồng là yếu tố quan trọng góp phần hạn chế lây lan bệnh, bảo vệ sức khỏe trẻ em.