Chỉ tính từ ngày 27/4 đến chiều 4/5, Việt Nam đã có tổng cộng 38 ca mắc COVID-19 do lây nhiễm trong nước. Trong đó, ca bệnh 2899 ở thôn Quan Nhân, xã Đạo Lý, huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam là công dân Việt Nam từ Nhật Bản về, đã hoàn thành thực hiện cách ly ở Đà Nẵng nhưng khi về địa phương không thực hiện nghiêm các quy định về phòng chống dịch theo Luật Phòng chống bệnh truyền nhiễm, các quy định của Chính phủ, Ban Chỉ đạo quốc gia phòng, chống dịch COVID-19 và địa phương, vẫn tổ chức liên hoan, ăn uống, di chuyển trong cộng đồng, gây lây lan dịch bệnh tính đến chiều 4/5 là 19 người khác.
Liên quan đến nhóm chuyên gia Trung Quốc, tính đến chiều 4/5 cũng đã có 15 người mắc COVID-19. Nhóm chuyên gia người Trung Quốc này sau khi hoàn thành cách ly tập trung được UBND thành phố Yên Bái bàn giao cho doanh nghiệp về nơi lưu trú và tiếp tục theo dõi sức khỏe 14 ngày, bàn giao cho Trung tâm Y tế thị xã Nghĩa Lộ về việc theo dõi sức khỏe người sau cách ly tại nơi lưu trú khi nhóm chuyên gia này di chuyển đến khách sạn Bảo Yến, phường Tân An, thị xã Nghĩa Lộ. Tuy nhiên, Công ty cổ phần Khoáng sản Trung Bắc Á đã không thực hiện trách nhiệm đưa đón, quản lý số chuyên gia nói trên theo quy định. Những chuyên gia này đã tự ý di chuyển đi nhiều nơi như thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai; huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc; các huyện Phong Thổ, Tân Uyên, tỉnh Lai Châu; xã Gia Hội, huyện Văn Chấn từ ngày 23/4 đến ngày 25/4 mới quay trở lại khách sạn Bảo Yến, thị xã Nghĩa Lộ. Một chuyên gia sau khi xuất cảnh về Trung Quốc qua Cửa khẩu Hữu Nghị, tỉnh Lạng Sơn được lấy mẫu xét nghiệm, đến ngày 29/4/2021 đã có kết quả dương tính với SARS-CoV-2.
Có thể thấy, trong đợt dịch này, bên cạnh việc một bộ phận người dân thiếu ý thức chấp hành các quy định phòng chống dịch thì cũng đã bộc lộ những thiếu sót, sơ hở của chính cán bộ có trách nhiệm. Đó là lý do mà ngày 4/5, Ban Chỉ đạo Phòng, chống dịch COVID-19 tỉnh Yên Bái cho biết, sau khi tiến hành quy trình xử lý kỷ luật cán bộ, công chức, viên chức, trên cơ sở đối chiếu với các quy định của pháp luật và mức độ vi phạm của cán bộ, Chủ tịch UBND tỉnh Yên Bái đã quyết định thi hành kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo đối với ông Nguyễn Trường Giang, Giám đốc Trung tâm Y tế thành phố Yên Bái do đã có vi phạm trong việc quản lý khu cách ly tập trung của chuyên gia nước ngoài tại thành phố Yên Bái.
Bên cạnh việc khởi tố vụ án làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm liên quan đến ca bệnh 2899 tại thôn Quan Nhân, xã Đạo Lý, huyện Lý Nhân, theo điều 240 của Bộ luật Hình sự, các cấp có thẩm quyền của tỉnh Hà Nam cũng đã kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo, rút khỏi danh sách ứng cử đại biểu HĐND huyện Lý Nhân, nhiệm kỳ 2021-2026, đối với ông Ngụy Cao Phi, Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Lý Nhân; kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo, rút khỏi danh sách ứng cử đại biểu HĐND xã và không giới thiệu tham gia ứng cử chức danh Chủ tịch UBND xã Đạo Lý, huyện Lý Nhân, nhiệm kỳ 2021-2026, đối với ông Phan Thanh Quỳnh, Chủ tịch UBND xã Đạo Lý; kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo đối với ông Lương Thanh Ngọc, Trạm trưởng Trạm Y tế xã Đạo Lý, huyện Lý Nhân.
Trong cuộc họp của Thường trực Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch COVID-19 chiều 4/5, nhiều ý kiến cho rằng, một số cơ sở cách ly tập trung chưa thực hiện đầy đủ các quy định, hướng dẫn của Bộ Y tế, đặc biệt trong xử lý khi phát hiện trường hợp cách ly mắc COVID-19. Trong khi đó, công tác bàn giao, tiếp nhận người hoàn thành thời gian cách ly tập trung, theo dõi, giám sát y tế tại nơi cư trú ở nhiều nơi còn lỏng lẻo, chưa thực hiện nghiêm.
Thật nguy hiểm khi mà biểu hiện lơ là, xao nhãng lại xuất hiện ở ngay nơi tuyến đầu chống dịch, nơi nguy cơ virus SARS-CoV-2 phát tán ra cộng đồng lớn nhất. Chính vì vậy, trong Công điện số 570/CĐ-TTg ngày 2/5/2021 gửi các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; các đồng chí Bí thư, Chủ tịch Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã nhấn mạnh: Mọi trường hợp lơ là, chủ quan, mất cảnh giác, thiếu trách nhiệm, thực hiện không nghiêm các quy định, chỉ đạo về phòng, chống dịch phải được xác định trách nhiệm tập thể và cá nhân để xử lý nghiêm minh theo quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước.
Thậm chí, Thủ tướng chỉ rõ các tỉnh, thành phố Đà Nẵng, Hà Nam, Yên Bái bám sát quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước, sự chỉ đạo của Ban Bí thư, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo quốc gia, căn cứ hậu quả xảy ra để kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân, xử lý theo quy định, kể cả xử lý trách nhiệm hình sự, theo tinh thần khách quan, công bằng, nghiêm minh.
Chúng ta cũng đã vượt qua 3 đợt dịch lớn bằng sự đoàn kết, đồng lòng thực hiện nghiêm các biện pháp phòng chống, khiến cho bạn bè quốc tế phải nể phục, niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước tăng cao. Đợt dịch lần này có tính chất phức tạp hơn hẳn khi nhân dân vừa trải qua đợt nghỉ lễ đi du lịch tập trung đông người, nguồn lây cả “bên trong, bên ngoài”. Nhưng cho đến nay, tình hình dịch COVID-19 vẫn đang được kiểm soát. Bởi vậy, xin nhắc lại lời cảnh báo trong công điện của Thủ tướng: “Mọi sự chủ quan, lơ là, mất cảnh giác sẽ phải trả giá về tính mạng con người, sức khỏe cộng đồng, tiền của, cơ hội, phát triển kinh tế-xã hội, trật tự an toàn xã hội và niềm tin, uy tín với nhân dân”.
