Thiết bị bay không người lái (UAV) đánh chặn ZIRKA. Ảnh: Vyriy Industries
Vào ngày 30/6, hai công ty quốc phòng Ukraine là Vyriy Industries và NOCTIS đã giới thiệu thiết bị bay không người lái (UAV) đánh chặn ZIRKA, có tốc độ trên 340 km/h.
Theo Vyriy Industries, ZIRKA được phát triển cùng với NOCTIS, kết hợp kinh nghiệm thực chiến từ tiểu đoàn chống Shahed Darknode. Mỗi thiết bị có giá tối đa khoảng 2.000 USD.
Các nhà phát triển cho biết đây là thiết bị bay không người lái đánh chặn rẻ nhất trên thị trường, tích hợp khả năng tự động phát hiện mục tiêu và dẫn đường ở giai đoạn cuối. Một phiên bản tiên tiến hơn là ZIRKA 2.0 hiện đang được phát triển.
Giám đốc điều hành Vyriy Industries, Oleksii Babenko, cho biết: “Chúng tôi hiểu một công ty quốc phòng có quy mô phù hợp cần phải hoạt động như thế nào. Đó là lý do chúng tôi đầu tư và chia sẻ chuyên môn. Bởi thị trường Ukraine cần nhiều đội ngũ mạnh hơn”.
Ông Babenko nói thêm: “Càng có nhiều đội ngũ như vậy và càng có nhiều sản phẩm chất lượng thì cơ hội chiến thắng trong cuộc đua công nghệ này càng lớn”.
Tốc độ, tầm hoạt động và khả năng tự động của ZIRKA
Theo các thông tin được công bố, ZIRKA có thể đạt tốc độ trên 340 km/h, hoạt động ở độ cao tối đa 6 km và có bán kính tác chiến khoảng 30 km tính từ điểm phóng, đồng thời có thể duy trì thời gian bay liên tục tới 20 phút.
Thiết bị này có khả năng tự động phát hiện, theo dõi và tiêu diệt các mục tiêu trên không có tốc độ cao mà không cần người điều khiển can thiệp liên tục.
Đây là đặc điểm giúp ZIRKA khác biệt so với các thiết bị bay không người lái đánh chặn giá rẻ nhưng phải điều khiển thủ công.
Trong khuôn khổ hợp tác, NOCTIS phụ trách cơ chế đánh chặn, phần mềm và các hệ thống tự động hóa, trong khi Vyriy Industries đảm nhận việc cấp vốn và mở rộng quy mô sản xuất.
Theo báo The Kyiv Post, nhóm phát triển gồm các kỹ sư và lập trình viên có kinh nghiệm trực tiếp trong các hoạt động chống thiết bị bay không người lái trên chiến trường.
ZIRKA 2.0
Vyriy Industries và NOCTIS hiện đã bắt tay phát triển phiên bản kế tiếp của ZIRKA.
Theo Giám đốc Phát triển của NOCTIS, Oleksii Komlichenko, ZIRKA 2.0 sẽ được trang bị hệ thống tự động đưa thiết bị bay không người lái đánh chặn trực tiếp vào khu vực phát hiện mục tiêu, cùng với hệ thống quang học ảnh nhiệt nâng cấp có khả năng theo dõi thiết bị bay không người lái của đối phương ở khoảng cách tới 2 km.
Phiên bản mới cũng dự kiến tích hợp các thuật toán phát hiện và dẫn đường mục tiêu được cải tiến, hệ thống liên lạc tiên tiến và ngòi nổ cận đích tự động để kích nổ đầu đạn khi ở gần mục tiêu, qua đó giúp quá trình đánh chặn diễn ra tự động hơn và an toàn hơn đối với lực lượng dưới mặt đất.
Hình minh họa. Ảnh: PAP/TTXVN
Các thiết bị bay không người lái đánh chặn khác của Ukraine đang được đưa vào trang bị
ZIRKA không phải là thiết bị bay không người lái đánh chặn duy nhất của Ukraine đang được triển khai trên quy mô lớn hơn.
Theo kênh United24Media, Bộ Quốc phòng Ukraine gần đây đã chính thức chuẩn hóa và đưa vào danh mục trang bị thiết bị bay không người lái đánh chặn LITAVR, do công ty F-Drones của Ukraine phát triển.
Theo các thông tin được công bố, LITAVR có thể đạt tốc độ tối đa khoảng 350 km/h và hoạt động ở độ cao tới 9 km.
Thiết bị sử dụng hệ thống dẫn đường tự động ở giai đoạn cuối, cho phép tự theo dõi mục tiêu sau khi người điều khiển khóa mục tiêu để khai hỏa.
United24Media cho biết việc phát triển LITAVR bắt đầu từ cuối năm 2024 và đến mùa hè năm sau đã hoàn thành thử nghiệm, đồng thời bước vào giai đoạn sản xuất hàng loạt.
Shahed là gì và Liên bang Nga sử dụng chúng như thế nào?
Thiết bị bay không người lái Shahed ban đầu được phát triển tại Iran và lần đầu được chuyển giao cho Liên bang Nga vào năm 2022.
Tại Liên bang Nga, chúng được gọi là Geran-2. Đây là loại đạn tuần kích có giá khoảng 20.000 USD mỗi chiếc, mang đầu đạn nặng tới 80 kg và bay ở độ cao thấp nhằm áp đảo hệ thống phòng không thông qua các cuộc tấn công theo bầy đàn với quy mô lớn.
Trong ba năm qua, Liên bang Nga đã hiện đại hóa đáng kể thiết kế ban đầu của Shahed bằng cách bổ sung hệ thống dẫn đường quán tính, tăng cường khả năng chống tác chiến điện tử và từng tích hợp hệ thống điều khiển thời gian thực dựa trên Starlink, cho phép tấn công cả các mục tiêu đang di chuyển.
Theo các báo cáo, tính đến tháng 3/2026, Liên bang Nga đã phóng gần 57.000 thiết bị bay không người lái Shahed nhằm vào Ukraine, trong đó mỗi đợt tấn công hiện nay có thể huy động tới 700 thiết bị bay không người lái cùng lúc.
Việc sử dụng Starlink trên các thiết bị bay không người lái Shahed do Liên bang Nga vận hành hiện đã bị chấm dứt.
Đầu tháng 6, Duma Quốc gia (Hạ viện) Nga đã thông qua các sửa đổi pháp luật cấm bán và quảng bá trực tuyến các thiết bị đầu cuối vệ tinh nước ngoài không được cấp phép, buộc Moskva phải phát triển hệ thống thay thế trong nước.
Công ty Bureau 1440 của Liên bang Nga đã triển khai dự án mang tên “Rassvet”, dự kiến cung cấp dịch vụ thương mại vào năm 2027. Tuy nhiên, công ty này đã mất một trong các vệ tinh đang hoạt động chỉ vài tháng sau khi được phóng.
Ngày 29/6, Không quân Ukraine cho biết các trạm tiếp sóng bố trí dọc biên giới Belarus - vốn cung cấp hình ảnh truyền trực tiếp để các lực lượng Nga điều chỉnh đường bay của các thiết bị bay không người lái Shahed trong khi đang bay - đã ngừng hoạt động.
Việc này diễn ra sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky công khai đưa ra tối hậu thư đối với Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko.
Điều này tiếp tục hạn chế khả năng điều khiển thiết bị bay không người lái theo thời gian thực của Liên bang Nga tại khu vực gần biên giới.