Lộ diện quốc gia đầu tiên thế giới tài trợ phát triển robot chiến đấu hình người

Theo Tech Times, Ukraine là quốc gia đầu tiên tài trợ phát triển robot chiến đấu hình người như một nhóm trang bị độc lập trong lĩnh vực quốc phòng.

Chương trình của Brave1 của Ukraine hướng tới việc hỗ trợ các doanh nghiệp trong nước phát triển các robot hình người hai chân (bipedal humanoid) được thiết kế chuyên biệt để thực hiện các nhiệm vụ quân sự.

Quyết định này tạo ra một tiền lệ mới về mặt học thuyết quân sự, buộc các lực lượng vũ trang trên thế giới phải theo dõi và có những điều chỉnh phù hợp, bất kể các dự án đầu tiên có được đưa vào chiến đấu hay không.

Giám đốc điều hành Brave1, ông Andrii Hrytseniuk cho biết quyết định này là phản ứng chiến lược với xu hướng phát triển nhanh chóng của robot hình người trên phạm vi toàn cầu.

Ông Hrytseniuk nhấn mạnh: "Chúng tôi nhận thấy ngành công nghiệp robot hình người đang phát triển rất nhanh trên toàn thế giới, tại Trung Quốc và Mỹ. Chúng tôi cũng thấy loại robot này có thể góp phần tăng cường năng lực quân sự của Ukraine. Vì vậy, chúng tôi quyết định phát triển theo hướng này”.

Ukraine hiện chỉ có một robot hình người được thử nghiệm trong điều kiện chiến đấu thực tế

Kênh Euro Maidan ngày 12/7 cho biết Ukraine đang phát triển các hệ thống robot có thể hoạt động trong môi trường chiến đấu không có tín hiệu định vị vệ tinh GPS, chịu tác động mạnh của tác chiến điện tử, đồng thời vẫn duy trì khả năng hoạt động ngay cả khi bị chôn vùi dưới đống đổ nát hoặc mắc kẹt trong các chiến hào bị ngập nước.

Cho đến nay, robot hình người duy nhất được thử nghiệm trong điều kiện chiến đấu thực tế tại Ukraine là Phantom MK-1.

Tuy nhiên, mẫu robot này vẫn tồn tại nhiều hạn chế như khả năng mang tải thấp, chưa có khả năng chống nước, thời gian hoạt động tự chủ ngắn và cấu trúc kỹ thuật rất phức tạp.

Chính vì vậy, chương trình tài trợ của Brave1 không yêu cầu các nhà phát triển ngay lập tức chế tạo một robot chiến đấu hình người hoàn chỉnh mà cho phép họ bắt đầu bằng những nền tảng đơn giản hơn, sau đó từng bước nâng cấp và bổ sung thêm các chức năng mới theo quá trình phát triển.

Hệ sinh thái robot mặt đất của Ukraine hiện vẫn dựa chủ yếu vào robot bánh xe, bánh xích và robot bốn chân

Ưu điểm lý thuyết lớn nhất của robot hình người là cấu trúc cơ thể tương tự con người. Điều này giúp chúng có thể hoạt động trong những môi trường vốn được thiết kế dành cho con người, như leo cầu thang, di chuyển qua các hành lang hẹp, làm việc bên trong các tòa nhà hoặc vận hành các thiết bị vốn được chế tạo cho con người sử dụng mà không cần thay đổi cơ sở hạ tầng.

Tuy nhiên, nếu trong nhà máy các robot hai chân chỉ phải di chuyển trên những mặt phẳng ổn định và có thể dự đoán trước, thì trên chiến trường chúng phải vượt qua bùn lầy, đống đổ nát, hố bom và các khu vực bị tàn phá bởi các vụ nổ.

Thực tế tại Ukraine cho thấy những robot mặt đất đạt hiệu quả cao nhất trên chiến trường hiện nay lại là các robot sử dụng bánh xe, bánh xích và robot bốn chân. Những cấu hình này chứng minh được ưu thế nhờ thiết kế đơn giản, chi phí thấp và khả năng thay thế nhanh chóng khi bị phá hủy.

Đến giữa năm 2026, Lực lượng Phòng vệ Ukraine đã tiếp nhận 1.028 tổ hợp robot mặt đất với tổng trị giá 487 triệu hryvnia (khoảng 11,7 triệu USD) thông qua nền tảng mua sắm quốc phòng DOT-Chain Defense.

Riêng trong nửa đầu năm 2026, Bộ Quốc phòng Ukraine đã chính thức chứng nhận 67 mẫu robot mặt đất mới, nhưng không có bất kỳ mẫu nào là robot hình người hai chân.

Tháng 4/2026, quân đội Ukraine cũng lần đầu tiên giành quyền kiểm soát một vị trí của Liên bang Nga chỉ bằng việc sử dụng thiết bị bay không người lái (UAV) và robot mặt đất, hoàn toàn không cần bộ binh trực tiếp tham chiến.

Phương pháp phát triển của Brave1 là bắt đầu từ những hệ thống đơn giản rồi hoàn thiện dần trên chiến trường

Brave1 đã áp dụng phương pháp phát triển theo từng giai đoạn đối với nhiều loại trang bị như UAV góc nhìn thức nhất (FPV), robot mặt đất, UAV đánh chặn và nhiều công nghệ quân sự khác. Các hệ thống này được đưa từ giai đoạn thử nghiệm sang ứng dụng thực tế thông qua quá trình kiểm tra nhanh trên chiến trường, thu thập phản hồi và liên tục cải tiến. Robot hình người hai chân hiện cũng sẽ được phát triển theo lộ trình tương tự.

Một robot hình người phục vụ quân sự phải có khả năng chịu được va đập mạnh, bụi bẩn, nhiễu vô tuyến, nhiệt độ khắc nghiệt cũng như các đòn tấn công của đối phương, đồng thời có thể được sửa chữa ngay tại hiện trường.

Tháng 5/2026, cố vấn Bộ Quốc phòng Ukraine Serhii "Flash" Beskrestnov cho biết robot mặt đất phải hoạt động trong môi trường liên lạc khó khăn hơn rất nhiều so với UAV. Địa hình, công trình đô thị, các dải cây cối và nhiều vật che chắn khác liên tục làm gián đoạn tín hiệu điều khiển, khiến robot có thể mất liên lạc và buộc phải dừng nhiệm vụ.

Những hạn chế về kết nối vốn đã ảnh hưởng đáng kể đến robot bánh xe và robot bánh xích sẽ càng trở nên nghiêm trọng hơn đối với robot hình người hai chân, bởi ngoài việc duy trì liên lạc, chúng còn phải liên tục giữ thăng bằng khi di chuyển trên địa hình phức tạp và khó dự đoán.

Chương trình tài trợ của Brave1 không đồng nghĩa với việc Ukraine sẽ sớm triển khai robot hình người trên chiến trường. Điều mà chương trình này hướng tới là hỗ trợ tài chính cho các doanh nghiệp trong nước nghiên cứu và phát triển những hệ thống có thể đáp ứng yêu cầu của chiến trường hiện đại, nơi robot bánh xe, bánh xích và robot bốn chân vẫn đang chiếm ưu thế tuyệt đối, còn robot hình người hai chân sẽ phải chứng minh được giá trị của mình trước các đối thủ có tốc độ cao hơn, chi phí thấp hơn và khả năng thay thế dễ dàng hơn.