'Chiến trường vô hình' trong chiến tranh hiện đại

Các tần số vô tuyến (RF), vốn từng được xem chỉ là nền tảng kỹ thuật hỗ trợ chiến tranh, nay đã trở thành mặt trận chính. Đây là nơi các thiết bị bay không người lái (drone) điều hướng, các thiết bị nổ tự chế liên lạc, và cả hạ tầng trọng yếu trở thành mục tiêu tấn công.

Trong bối cảnh đó, công ty R2 Wireless của Israel đặt mục tiêu cung cấp giải pháp phòng thủ toàn phổ tần cho quân sự, dân sự và các hệ thống hạ tầng quan trọng.

Trọng tâm công nghệ của R2 Wireless là hệ thống ODIN - một nền tảng cảm biến RF thụ động có khả năng phát hiện, định vị và nhận diện mọi thiết bị phát tín hiệu không dây.

Hệ thống này có thể quét toàn bộ phổ tần theo thời gian thực, nhận diện từ drone, thiết bị kích nổ IED cho đến điện thoại thông minh, đồng hồ thông minh hay tai nghe không dây. Đặc biệt, ODIN hoạt động hoàn toàn thụ động, không phát tín hiệu, cho phép vận hành kín đáo trong môi trường bị tranh chấp và dễ dàng tích hợp vào các hệ thống chỉ huy - kiểm soát.

Theo CEO Onn Fenig, ODIN được thiết kế nhằm cung cấp nhận thức tình huống toàn diện về phổ tần cho lực lượng tác chiến. Nhờ đó, các đơn vị có thể phản ứng nhanh với các mối đe dọa linh hoạt, ngay cả trong những môi trường mà các hệ thống giám sát truyền thống không còn hiệu quả.

Hiện hệ thống này đã được triển khai dọc biên giới Israel - Jordan, hỗ trợ các lực lượng quân sự và an ninh.

Công nghệ của R2 Wireless không phải được phát triển trong môi trường lý thuyết, mà được định hình từ các cuộc xung đột thực tế, đặc biệt là chiến tranh tại Ukraine. Theo Fenig, Ukraine đã nhanh chóng nhận ra vai trò then chốt của phổ tần điện từ trong chiến tranh hiện đại. Thay vì phụ thuộc vào các hệ thống đắt đỏ, họ tận dụng những thiết bị dân dụng giá rẻ, cải tiến thành vũ khí hiệu quả. Cùng với các diễn biến trong xung đột tại Iran vừa qua, điều này cho thấy chiến trường hiện nay mang tính “phi đối xứng” rõ rệt.

Ông nhấn mạnh một sự chuyển dịch lớn, theo đó cảm biến và nền tảng tự động đã bị “vũ khí hóa”.

Thay vì thuốc súng truyền thống, chiến tranh hiện đại sử dụng các cuộc tấn công dựa trên tín hiệu RF để vô hiệu hóa mạng lưới liên lạc. Cuộc chiến không còn chỉ là tên lửa hay đạn dược, mà là kiểm soát thông tin và kết nối.

Sau khi thành lập chi nhánh tại Mỹ, R2 Wireless đã đẩy mạnh hợp tác với các cơ quan quốc phòng nước này. Cordell Bennigson - cựu phi công Thủy quân Lục chiến Mỹ với nhiều thập kỷ kinh nghiệm - ví phổ điện từ như “mô liên kết” của cuộc sống hiện đại, nơi mọi thứ từ radio, drone, GPS đến hệ thống máy tính đều kết nối với nhau. Con người có thể nhìn thấy thiết bị, nhưng không nhìn thấy các kết nối giữa chúng. ODIN chính là công cụ giúp “biến cái vô hình thành hữu hình”.

Hiện công ty đang hợp tác chặt chẽ với nhiều cơ quan Mỹ, đặc biệt là Lục quân, đồng thời cũng làm việc với Hải quân, Thủy quân Lục chiến và lực lượng đặc nhiệm.

ODIN đã được triển khai thực địa tại các khu vực biên giới phía Đông và phía Nam Israel, đồng thời được sử dụng bởi một số nhà vận hành hạ tầng quan trọng tại châu Âu. Hệ thống này có thể tích hợp với toàn bộ hệ sinh thái tác chiến, từ drone, xe mặt đất, hệ thống chỉ huy, cảm biến bổ trợ, đến hệ thống gây nhiễu và vũ khí.

Theo Fenig, tốc độ tiến hóa của các mối đe dọa hiện nay nhanh hơn rất nhiều so với trước đây. Các hệ thống tình báo tín hiệu truyền thống (SIGINT) không còn theo kịp. Ông nhấn mạnh: 'Chỉ cần bạn có kết nối liên lạc, chúng tôi có thể phát hiện".

Cả Fenig và Bennigson đều cho rằng cuộc đối đầu hiện nay là một “cuộc chơi mèo vờn chuột” liên tục, nơi các đối thủ luôn tìm cách khai thác những lỗ hổng trong hệ thống phòng thủ.

Trong bối cảnh các mối đe dọa dựa trên phổ tần ngày càng gia tăng, ODIN được xem là một giải pháp giúp phát hiện và kiểm soát “chiến trường vô hình”.

Như Bennigson nhận định, chiến tranh hiện đại không còn giới hạn ở tiền tuyến. An ninh cần được đảm bảo ở mọi nơi - từ chiến trường, hạ tầng dân sự cho đến không gian số. Và trong cuộc chiến đó, ai kiểm soát được phổ tần, người đó sẽ nắm lợi thế quyết định.