Trước thông tin lan truyền về sự tương đồng giữa dự án đạt giải Nhất Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh Trung học cơ sở và Trung học phổ thông năm học 2025 - 2026 với các công bố khoa học của nhóm nghiên cứu do Phó Giáo sư, Tiến sỹ Hoàng Mai Hà, Phó Viện trưởng Viện Hóa học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) chủ trì, ngày 30/3, Viện Hóa học đã thông tin chính thức khẳng định không liên quan và đề nghị sớm xác minh, làm rõ vụ việc.
Cụ thể, dự án “Phát triển vật liệu polyurethane composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống” là công trình đạt giải Nhất tại Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh Trung học cơ sở và Trung học phổ thông năm học 2025 - 2026 thuộc lĩnh vực khoa học vật liệu, do hai học sinh Trường Trung học Phổ thông chuyên Lương Văn Tụy (Ninh Bình) thực hiện.
Theo thông tin từ Viện Hóa học, các kết quả nghiên cứu chế tạo vật liệu chống cháy của Phó Giáo sư, Tiến sỹ Hoàng Mai Hà đã được công bố rộng rãi từ năm 2019 trên các kênh khoa học chính thống. Với tinh thần trách nhiệm của nhà khoa học, bên cạnh việc công bố trên các tạp chí chuyên ngành, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Hoàng Mai Hà cũng chủ động chia sẻ các báo cáo, kết quả nghiên cứu nhằm tạo điều kiện để cộng đồng khoa học, đặc biệt là các nhà khoa học trẻ, tham khảo, kế thừa và phát triển các hướng nghiên cứu mới. Việc tiếp cận và sử dụng các kết quả đã công bố là hoạt động bình thường trong môi trường khoa học mở; tuy nhiên, quá trình khai thác cần tuân thủ nghiêm các quy định về liêm chính khoa học và thuộc trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức sử dụng kết quả đó. Đồng thời, các hội đồng khoa học, ban tổ chức cuộc thi và các tạp chí có trách nhiệm thẩm định, đánh giá mức độ trùng lặp cũng như giá trị mới của công trình trước khi công bố hoặc trao giải.
Phó Giáo sư, Tiến sỹ Hoàng Mai Hà khẳng định không có bất kỳ mối liên hệ, hợp tác hay tham gia hướng dẫn nào đối với nhóm học sinh thực hiện dự án. Ông chỉ biết đến dự án của các em học sinh thông qua thông tin trên mạng xã hội. Từ năm 2018 đến nay, chế tạo vật liệu composite chống cháy là một trong những hướng nghiên cứu chính của ông, đã đạt được một số kết quả và công bố khoa học. Cụ thể, giai đoạn 2019-2020 ông nghiên cứu về vật liệu chống cháy trên nền polyurethane và năm 2025 có nghiên cứu sử dụng vật liệu khung cơ kim để chống cháy cho nhựa epoxy. Trước những tác động tiêu cực của các thông tin chưa được kiểm chứng đối với uy tín cá nhân và tổ chức, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Hoàng Mai Hà đề nghị Ban Tổ chức cuộc thi cùng các cơ quan chức năng sớm tiến hành xác minh, làm rõ.
Ban lãnh đạo Viện Hóa học cho biết: Viện đã rà soát danh sách học sinh, sinh viên đăng ký thực tập, nghiên cứu tại đơn vị trong giai đoạn 2024 - 2025 và không ghi nhận trường hợp nào liên quan đến hai học sinh nêu trên. Ban lãnh đạo Viện đặc biệt quan ngại trước việc lan truyền thông tin thiếu kiểm chứng trên một số nền tảng mạng xã hội, có thể ảnh hưởng đến uy tín của các cá nhân và tổ chức, tiềm ẩn nguy cơ vi phạm các quy định của pháp luật về báo chí và truyền thông. Viện Hóa học sẵn sàng phối hợp với Ban Tổ chức cuộc thi và các cơ quan chức năng để làm rõ sự việc; đồng thời khẳng định sẽ xử lý nghiêm nếu phát hiện bất kỳ vi phạm nào liên quan đến liêm chính khoa học.
Trước đó, tối 29/3, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã thông báo đã chỉ đạo kiểm tra, xác minh, làm rõ các nội dung phản ánh liên quan tới Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh Trung học cơ sở và Trung học phổ thông năm học 2025- 2026.
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, đây là cuộc thi có tính chất mở, do đó, công tác rà soát, hậu kiểm sau cuộc thi là một trong những nhiệm vụ quan trọng của ban tổ chức nhằm bảo đảm tính khách quan, minh bạch và tuân thủ quy định. Hiện nay, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chỉ đạo các đơn vị chức năng, phối hợp với ban tổ chức cuộc thi, ban giám khảo và các tổ chức, cá nhân liên quan tiến hành kiểm tra, xác minh, làm rõ các nội dung phản ánh.
Trên cơ sở kết quả rà soát, xác minh, trong trường hợp phát hiện có vi phạm, Bộ Giáo dục và Đào tạo và Ban tổ chức cuộc thi sẽ xem xét, xử lý nghiêm theo đúng quy định tại Thông tư số 24/2025/TT-BGDĐT sửa đổi, bổ sung một số điều của quy chế cuộc thi nói trên cùng các quy định pháp luật có liên quan; bảo đảm nguyên tắc khách quan, công bằng, minh bạch và nghiêm túc. Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tiếp tục thông tin kịp thời tới các cơ quan báo chí khi có kết luận chính thức.
