Quang cảnh Lễ hội Đền thờ Lương Văn Chánh.
Trong không khí trang nghiêm, các đại biểu, người dân và du khách thành kính dâng hương tưởng niệm danh nhân Lương Văn Chánh cùng các bậc tiền nhân đã có công khai khẩn, mở mang và phát triển vùng đất này. Với nhiều người dân địa phương, đây không chỉ là một nghi lễ thường niên mà còn là dịp trở về với cội nguồn.
Bà Nguyễn Thị Hạnh (xã Phú Hòa 2) cho biết: "Năm nào, gia đình tôi cũng tham dự lễ hội. Đây không chỉ là dịp đi lễ mà còn giúp con cháu hiểu hơn về lịch sử quê hương, về công lao của tiền nhân. Không khí trang nghiêm, ấm cúng khiến ai cũng cảm thấy tự hào và gắn bó hơn với vùng đất mình đang sống".
Theo sử liệu, danh nhân Lương Văn Chánh sinh vào khoảng thập niên 40 của thế kỷ XVI, quê ở Thanh Hóa. Năm 1578, ông theo lệnh Chúa Nguyễn Hoàng đưa lưu dân vào khai khẩn vùng đất mới, từng bước hình thành nên những làng mạc đầu tiên trên vùng châu thổ sông Đà Rằng và sông Cái. Từ nền tảng đó, đến năm 1611, phủ Phú Yên được hình thành, đặt dấu mốc quan trọng trong tiến trình mở cõi về phương Nam của dân tộc.
Sau khi ông qua đời, người dân địa phương đã suy tôn ông là Thành hoàng và lập đền thờ để ghi nhớ công lao. Năm 1996, Mộ và Đền thờ Lương Văn Chánh được công nhận là Di tích lịch sử quốc gia, trở thành địa chỉ đỏ trong giáo dục truyền thống và điểm đến văn hóa tâm linh của người dân, du khách.
Ông Nguyễn Lê Vũ, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh nhấn mạnh: Lễ hội là dịp để tưởng nhớ công lao to lớn của danh nhân Lương Văn Chánh, người có công khai khẩn, mở mang vùng đất từ Nam đèo Cù Mông đến Bắc đèo Cả cách đây hơn 4 thế kỷ. Ông cũng khẳng định, việc duy trì và phát huy giá trị di tích không chỉ góp phần giáo dục truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, mà còn tạo động lực phát triển du lịch văn hóa của địa phương.
Lễ hội Đền thờ Lương Văn Chánh không chỉ là hoạt động văn hóa tâm linh mà còn là điểm nhấn trong đời sống tinh thần của người dân địa phương, góp phần bồi đắp truyền thống lịch sử, lan tỏa niềm tự hào và ý thức gìn giữ giá trị văn hóa cho các thế hệ hôm nay.
Trước đó, vào chiều 23/3, nghi lễ rước sắc, tế cáo yết và rước linh vị từ Mộ về Đền thờ đã được tổ chức theo đúng nghi thức truyền thống. Buổi tối cùng ngày (23/4) còn diễn ra chương trình văn nghệ phục vụ người dân và du khách đã góp phần làm phong phú thêm không gian lễ hội, thu hút đông đảo người dân tham gia.