Phát biểu chào mừng, Hòa thượng, Tiến sĩ Thích Gia Quang, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Viện trưởng Phân viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam tại Hà Nội, Tổng Biên tập Tạp chí Nghiên cứu Phật học, nhấn mạnh: Cuộc tọa đàm rất có ý nghĩa và mang tính thời đại, là một diễn đàn có chiều sâu lý luận, gắn bó chặt chẽ với thực tiễn và hàm ý chính sách nhằm phát huy nguồn lực Phật giáo chung tay cùng cộng đồng phát triển đất nước. Đây không chỉ là một hoạt động nghiên cứu đơn thuần mà còn là biểu hiện sinh động của tinh thần Phật giáo nhập thế của Giáo hội Phật giáo Việt Nam.
Hòa thượng Thích Gia Quang cho rằng, chủ đề của tọa đàm đã đặt ra vấn đề vừa mang tính căn cơ, vừa mang tính thời đại: Đó là nhận diện, khai mở và phát huy một cách toàn diện các nguồn lực của Phật giáo Việt Nam trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, kỷ nguyên của hội nhập sâu rộng, chuyển đổi số và phát triển bền vững.
Qua chủ đề này, có thể thấy rõ bức tranh toàn diện về các nguồn lực của Phật giáo, trong đó có cả yếu tố vật chất và yếu tố tinh thần như số lượng tăng ni, tín đồ phật tử đông đảo và hệ thống cơ sở tự viện chùa chiền rộng khắp các vùng miền từ đô thị tới nông thôn, miền núi và hải đảo với hàng triệu tín đồ, hàng vạn ngôi tự viện có khả năng tốt để huy động vào quá trình phát triển xã hội.
Bên cạnh đó, Phật giáo còn có hệ giá trị nhân văn sâu sắc với triết lý từ bi trí tuệ, vô ngã vị tha, có khả năng định hướng hành vi và chuẩn mực đạo đức xã hội. Phật giáo Việt Nam lại có tinh thần nhập thế, yêu nước, hộ quốc an dân, đồng hành cùng dân tộc qua phương châm đạo pháp dân tộc, chủ nghĩa xã hội của Giáo hội Phật giáo Việt Nam.
PGS. TS. Trần Đức Cường, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, đồng Trưởng ban Tổ chức tọa đàm cho biết: Bước vào thời kỳ đổi mới và hội nhập, nhận thức về tôn giáo nói chung và Phật giáo nói riêng đã có những bước tiến quan trọng. Quan điểm nhất quán của Đảng và Nhà nước ta là tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, đồng thời phát huy những giá trị văn hóa, đạo đức, nhân văn tốt đẹp của các tôn giáo trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Vấn đề huy động và phát huy hiệu quả mọi nguồn lực xã hội, đặc biệt là nguồn lực của Phật giáo Việt Nam, trở thành một yêu cầu mang tính chiến lược. Tuy nhiên, trong nghiên cứu lý luận cũng như thực tiễn quản lý, việc nhận diện đầy đủ vai trò của nguồn lực này và xây dựng cơ chế, chính sách phù hợp để phát huy trong điều kiện mới vẫn còn nhiều vấn đề cần tiếp tục làm rõ.
Theo PGS. TS. Trần Đức Cường, cuộc tọa đàm khoa học này là diễn đàn để các nhà khoa học, các nhà quản lý, các vị chức sắc Phật giáo và các chuyên gia trao đổi, thảo luận một cách nghiêm túc, khoa học về những vấn đề đang đặt ra trong việc phát huy vai trò của Phật giáo trong giai đoạn hiện nay và vì thế, có ý nghĩa quan trọng cả về phương diện khoa học và thực tiễn.
Tại tọa đàm, tham luận của các đại biểu cũng đã tập trung nghiên cứu, bổ sung và hoàn thiện cơ sở lý luận về nguồn lực tôn giáo, về vai trò của Phật giáo trong phát triển xã hội, đặc biệt là trong điều kiện xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế.
Các bài tham luận và trao đổi cũng đánh giá thực tiễn phát huy nguồn lực Phật giáo Việt Nam trên các lĩnh vực của đời sống xã hội, từ giáo dục, văn hóa, từ thiện, an sinh xã hội đến bảo tồn di sản, phát triển du lịch tâm linh, chuyển đổi số và xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở và từ đó đề xuất các giải pháp và hàm ý chính sách nhằm phát huy hiệu quả hơn nữa nguồn lực Phật giáo trong kỷ nguyên phát triển mới, trên cơ sở đảm bảo sự hài hòa giữa phát triển kinh tế, phát triển văn hóa, giữ gìn bản sắc dân tộc và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
