Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi, tên tự là Tiết Phu, quê tại làng Lũng Động, huyện Chí Linh (nay thuộc thôn Long Động, xã Hợp Tiến, thành phố Hải Phòng). Năm Giáp Thìn (1304), ông thi đỗ Trạng nguyên khoa thi Thái học sinh dưới niên hiệu Hưng Long, đời vua Trần Anh Tông. Sau đó, ông được ban Thái học sinh hỏa dũng thủ, sung chức Nội thư gia, sau thăng đến Đại liêu ban Tả bộc xạ.
Hai lần đi sứ sang nhà Nguyên, ông đã thể hiện trí tuệ, bản lĩnh và khí phách Đại Việt, khiến triều đình phương Bắc phải kính trọng. Trong suốt quá trình làm quan qua nhiều triều vua Trần, ông luôn giữ trọn phẩm chất liêm chính, tận tụy, đặt lợi ích quốc gia lên trên hết.
Trong dòng chảy gần một thiên niên kỷ của Quốc Tử Giám, những tấm gương như Mạc Đĩnh Chi chính là hiện thân tiêu biểu cho truyền thống đào tạo và trọng dụng hiền tài của dân tộc - một giá trị đã làm nên bản sắc văn hiến của Thăng Long - Hà Nội.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Lê Xuân Kiêu - Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám nhấn mạnh, Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi không chỉ nổi bật về học vấn mà còn là nhà chính trị, nhà ngoại giao xuất sắc, với nhiều đóng góp cho đất nước dưới thời nhà Trần. Ông luôn giữ trọn phẩm chất liêm chính, tận tụy, đặt lợi ích quốc gia lên trên hết. Cuộc đời của ông là minh chứng sinh động cho lý tưởng của kẻ sĩ: học để lập thân, để phụng sự đất nước và để lưu danh bằng chính nhân cách của mình.
Trong khuôn khổ chương trình diễn ra lễ dâng hương tưởng niệm, tri ân các danh nhân, bậc tiên hiền, các trạng nguyên và tọa đàm khoa học làm rõ thân thế, sự nghiệp cũng như những đóng góp của Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi trên các lĩnh vực giáo dục, chính trị và ngoại giao.
Thông qua lễ kỷ niệm, Ban tổ chức mong muốn tiếp tục lan tỏa truyền thống học tập, tôn vinh hiền tài, đồng thời khẳng định giá trị và vai trò của Quốc Tử Giám trong đời sống văn hóa - giáo dục hiện nay, hướng tới xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm tri thức, thành phố học tập.
