Động thái này được giới chuyên môn đánh giá là một sự nhượng bộ nhằm thu hút đầu tư từ các tập đoàn công nghệ Mỹ, song lại đang vấp phải làn sóng chỉ trích gay gắt từ dư luận.
Theo phóng viên TTXVN tại Australia, thông tin về đề xuất trên được tiết lộ trong bối cảnh các giám đốc cấp cao của công ty OpenAI, nhà phát triển mô hình ChatGPT, vừa có cuộc gặp với các bộ trưởng Australia. Phía OpenAI đã cảnh báo rằng luật bản quyền hiện hành của quốc gia châu Đại Dương đang cản trở họ đào tạo các mô hình ngôn ngữ tại địa phương.
Phản ứng trước thông tin này, Thượng nghị sĩ độc lập David Pocock cảnh báo sự thỏa hiệp nhằm đổi lấy các khoản đầu tư vào trung tâm dữ liệu sẽ "đánh đổi" quyền lợi của giới sáng tạo và những người nắm giữ bản quyền. Theo ông Pocock, đề xuất này đặt lợi ích của các công ty AI lên trên quyền lợi của người dân, buộc giới sáng tạo phải tự gánh vác trách nhiệm bảo vệ các tác phẩm mà họ đã đầu tư công sức và sở hữu. Đồng quan điểm, Thượng nghị sĩ đảng Xanh Sarah Hanson-Young chỉ trích gay gắt việc nới lỏng luật để các công ty công nghệ khổng lồ (Big Tech) "lấy không" chất xám của người dân nhằm tạo ra doanh thu cho công ty.
Theo một tài liệu tham vấn của Canberra có tựa đề "AI theo các điều khoản của Australia" được trình lên Thượng viện ngày 15/9, các tập đoàn AI gặp khó khăn khi phải đàm phán tự nguyện với vô số nhà sáng tạo nhỏ lẻ trên không gian mạng. Tài liệu đề xuất một giải pháp gây tranh cãi: yêu cầu những người nắm giữ bản quyền phải chủ động áp dụng các biện pháp "bảo vệ kỹ thuật số" nếu không muốn dữ liệu của mình bị sử dụng để huấn luyện AI. Đáng chú ý, một phương án khác còn đề xuất cho phép các tập đoàn công nghệ đạt thỏa thuận với một tổ chức đại diện bản quyền, qua đó giành được quyền truy cập chéo toàn bộ dữ liệu trong một lĩnh vực (như âm nhạc hoặc văn bản), kể cả tác phẩm của những người không thuộc tổ chức đó.
Bất chấp những lo ngại, Phó Thủ tướng Australia Richard Marles khẳng định cơ hội hợp tác với các tập đoàn công nghệ Mỹ là rất lớn và sẽ mang lại nguồn lợi nhuận khổng lồ cho đất nước. Ông xác nhận chính phủ đã làm việc với các "ông lớn" công nghệ tại San Francisco trong hai tuần qua nhằm tìm kiếm tiếng nói chung trên nguyên tắc bảo đảm "lợi ích quốc gia". Trong khi đó, Bộ trưởng Công nghiệp Tim Ayres tái khẳng định các quy định AI sắp tới sẽ không làm suy yếu luật bản quyền.
Đầu tuần này, Phó Chủ tịch phụ trách chính sách toàn cầu của OpenAI, bà Ann O’Leary, đã đến Australia để đánh giá cơ hội đầu tư. Trả lời truyền thông, bà O'Leary tuyên bố OpenAI "chưa sẵn sàng đàm phán nếu không thể vượt qua được rào cản cốt lõi về bản quyền".
Báo giới Australia đánh giá đây là một "tối hậu thư" nhằm gây sức ép lên chính phủ nước này. Tuy nhiên, đồng Bộ trưởng Công nghệ Andrew Charlton khẳng định Australia ưu tiên bảo vệ và bồi thường thỏa đáng cho các nghệ sĩ nội địa; chính phủ sẵn sàng chấp nhận việc đánh mất một vài dự án trung tâm dữ liệu nếu không đạt được thỏa thuận hợp lý.
* Cũng liên quan đến việc phát triển công nghệ AI tại Australia, ngày 16/9, Thủ hiến bang Queensland David Crisafulli thông báo trước nghị viện rằng công ty AI Anthropic đã ký một thỏa thuận để xây dựng trung tâm dữ liệu đầu tiên của hãng tại Australia. Theo đó, "cha đẻ" mô hình AI Claude sẽ đặt cơ sở tại một khu công viên kỹ thuật số mới, dự kiến mở cửa vào năm tới. Ông Crisafulli khẳng định trung tâm dữ liệu này sẽ mang lại nhiều việc làm và nguồn điện cho bang nằm ở phía Bắc Australia này.
Theo kế hoạch, dự án Công viên Kỹ thuật số Western Downs - nơi Anthropic sẽ thuê mặt bằng làm trung tâm dữ liệu - bao gồm 4 tòa nhà, mỗi tòa có diện tích sàn trung tâm dữ liệu là 36.000 m2. Nhà phát triển dự án, Zerra DC, cho biết trong các tài liệu quy hoạch rằng dự án sẽ không cạnh tranh nguồn nước với cộng đồng vì chủ yếu sử dụng công nghệ làm mát bằng không khí. Các tài liệu quy hoạch cũng nêu rõ rằng khu vực Western Downs là nơi đóng góp lớn vào sản lượng điện của Queensland và là khu vực sản xuất năng lượng dư thừa.
