Mở rộng tìm kiếm từ tư liệu, nhân chứng
Đại tá Nguyễn Đình Chuẩn, Phó Chính ủy Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh, cho biết đến ngày 28/10, các lực lượng đã phát hiện, quy tập được 852 hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng) và 5 hài cốt liệt sĩ tại xã Thường Tân.
Theo Đại tá Nguyễn Đình Chuẩn, Thành phố đang mở rộng tìm kiếm tại nhiều khu vực. Các lực lượng triển khai nhiệm vụ tại suối Bông Trang, Nhà Đỏ thuộc phường Chánh Phú Hòa; khu vực Sở Hội thuộc phường Bình Cơ; khu vực Bàu Bàng và sân bay Tân Sơn Nhất. Các địa điểm khác gồm ấp Phúc Lộc, xã Hòa Hiệp và khuôn viên Trường Sĩ quan Công binh tại phường Thủ Dầu Một.
Riêng khu vực ấp Lạc An 3, xã Thường Tân, các đơn vị đã hoàn thành việc tìm kiếm, quy tập và an táng. Các lực lượng vẫn tiếp tục thực hiện nhiệm vụ tại Công viên Lê Thị Riêng, đồng thời kiểm tra những nguồn tin liên quan đến các địa điểm khác.
Theo Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh, kết quả tìm kiếm có được nhờ sự kết hợp giữa tài liệu lưu trữ trong nước, ngoài nước với thông tin nhân chứng và các phương pháp kỹ thuật. Các lực lượng sử dụng radar xuyên đất, đo điện trở suất để hỗ trợ khảo sát, xác định khu vực cần kiểm tra.
Các phương pháp kỹ thuật được kết hợp với quá trình rà soát hồ sơ, đối chiếu thông tin lịch sử và tìm nhân chứng. Mỗi nguồn tư liệu cung cấp thêm căn cứ để các đơn vị xác định phạm vi khảo sát, kiểm tra những vị trí nghi vấn và tổ chức tìm kiếm phù hợp với thực tế.
Các đơn vị cũng chú trọng giấy tờ, ký hiệu đơn vị và di vật cá nhân phát hiện trong quá trình quy tập. Những thông tin này là căn cứ quan trọng để xác minh danh tính, bổ trợ cho công tác giám định ADN. Việc kết nối hồ sơ, thông tin nhân chứng và di vật giúp các cơ quan có thêm cơ sở làm rõ thông tin về liệt sĩ.
Thành phố cũng đã tổ chức trọng thể lễ viếng, truy điệu và an táng 731 hài cốt liệt sĩ được tìm thấy tại Công viên Lê Thị Riêng. Các liệt sĩ được đưa về an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Thành phố. Công tác tìm kiếm tại công viên tiếp tục được duy trì sau đợt an táng này.
Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, Chính ủy Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh, xác định nhiệm vụ năm 2027 và giai đoạn 2 của Chiến dịch 500 ngày đêm cần tập trung vào ba khâu trọng tâm: tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Theo Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, các lực lượng cần nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành, thu thập thông tin, tìm nhân chứng và xác định tọa độ, địa bàn nghi vấn. Những kinh nghiệm thực tế, mô hình và cách làm hiệu quả cần được tổng hợp để phục vụ quá trình triển khai nhiệm vụ.
Ba khâu tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính có mối liên hệ trực tiếp. Kết quả khảo sát, tư liệu lịch sử và thông tin thu thập tại hiện trường tiếp tục phục vụ việc xác minh sau quy tập. Công tác phối hợp vì vậy cần được duy trì xuyên suốt giữa các lực lượng và cơ quan chuyên môn.
Tăng dữ liệu, phục vụ xác minh danh tính
Đại diện Công an TP Hồ Chí Minh cũng cho biết, đơn vị đang triển khai kế hoạch thu thập mẫu sinh phẩm của thân nhân liệt sĩ. Đến nay, Công an Thành phố đã thu nhận 1.843 mẫu và dự kiến tiếp tục thu nhận mẫu của khoảng 5.000 trường hợp trong tháng 11/2026.
Nguồn mẫu sinh phẩm của thân nhân sẽ phục vụ công tác đối khớp với dữ liệu ADN hài cốt liệt sĩ. Thành phố đang phối hợp với các đơn vị giám định tiếp nhận kết quả, đưa vào Ngân hàng ADN Quốc gia và tổ chức đối khớp thông tin trong thời gian tới.
Ban Chỉ đạo Thành phố đã phối hợp với Quân chủng Phòng không, không quân vận chuyển 7.113 mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ bằng máy bay quân sự từ TP Hồ Chí Minh ra Hà Nội. Các đơn vị chuyên môn tiếp nhận mẫu để giám định ADN, phục vụ xác minh danh tính.
Bộ Tư lệnh Thành phố phối hợp với Sở Nội vụ, Sở Y tế tham mưu việc vận chuyển, bàn giao mẫu cho đơn vị giám định. Công tác thu nhận mẫu thân nhân và giám định mẫu hài cốt được triển khai để tạo nguồn dữ liệu phục vụ đối khớp.
Theo báo cáo sơ kết giai đoạn 1 Chiến dịch 500 ngày đêm được công bố chiều 29/10, Thành phố đã rà soát 18 nghĩa trang liệt sĩ với 46.777 mộ. Tổng số này gồm 46.404 mộ đơn và 373 mộ tập thể. Trong số mộ đơn, 19.572 mộ có đủ thông tin, 16.957 mộ có một phần thông tin và 9.875 mộ chưa có thông tin. Khối lượng hồ sơ này cho thấy công tác xác minh vẫn còn nhiều việc phải thực hiện, đòi hỏi sự phối hợp giữa quản lý hồ sơ, khai thác tư liệu và giám định chuyên môn.
Thành phố đang sử dụng phần mềm quản lý thông tin mẫu hài cốt và phần mềm báo cáo tiến độ chiến dịch. Các đơn vị đã bố trí nguồn lực, hạ tầng và thiết bị công nghệ thông tin để nhập liệu tại các điểm quy tập, nghĩa trang liệt sĩ. Đến nay, Thành phố đã số hóa thông tin của 100% số mộ được khai quật.
Ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 Thành phố, cho biết Thành phố bước đầu tổng hợp 16 địa điểm cần rà soát, xác minh. Các cơ quan vẫn tiếp nhận thêm hồ sơ, tư liệu và phản ánh của người dân. Những địa điểm đã tổng hợp mới là kết quả rà soát ban đầu.
Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh yêu cầu các đơn vị củng cố bộ phận thường trực, tổ chuyên gia, phân công trách nhiệm và theo dõi tiến độ từng công việc. Các nguồn tin chưa rõ cần được tiếp tục kiểm tra, tìm nhân chứng và đối chiếu hồ sơ để có căn cứ xử lý.
Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị, xã hội cần phối hợp với địa phương, báo chí để vận động người dân cung cấp tư liệu. Hoạt động tuyên truyền cần đến trực tiếp cộng đồng, kết hợp các nền tảng số, giúp người dân hiểu rõ nội dung cần tìm kiếm và chủ động chia sẻ thông tin.
Các cơ quan cũng cần khai thác hiệu quả tư liệu tiếp nhận qua những kênh đối ngoại, hồ sơ do Ban Chỉ đạo quốc gia và các địa phương chuyển đến. Thành phố cần từng bước hệ thống hóa dữ liệu về liệt sĩ, đơn vị chiến đấu, địa bàn và trận đánh để hỗ trợ xác minh, đồng thời lưu giữ thông tin lịch sử.
Theo ông Nguyễn Mạnh Cường, Chiến dịch 500 ngày đêm là đợt tập trung nguồn lực để thúc đẩy tiến độ còn trách nhiệm tìm kiếm, quy tập phải được duy trì kiên trì. Niềm tin của người dân và thân nhân đòi hỏi các cơ quan làm việc kỹ lưỡng, không bỏ sót thông tin có thể giúp tìm kiếm và xác định danh tính liệt sĩ.
