Sạt lở sông Krông Nô: Giúp người dân ổn định sinh kế

Sạt lở kéo dài trên sông Krông Nô, đoạn giáp ranh hai tỉnh Đắk Lắk và Lâm Đồng, đang cuốn trôi đất sản xuất, đe dọa sinh kế của hàng trăm hộ dân.

Vấn đề xảy ra từ hơn mười năm qua, mà nguyên nhân vẫn “chưa được xác định đầy đủ”, những vướng mắc về bồi thường, hỗ trợ tiếp tục kéo dài. Trước thực trạng này, tỉnh Đắk Lắk yêu cầu khẩn trương giải quyết quyền lợi của người dân, đồng thời phối hợp với tỉnh Lâm Đồng tăng cường quản lý hoạt động khai thác cát trên dòng sông.

Một đoạn bờ sông Krông Nô bị sạt lở ăn sâu vào đất liền làm sập hệ thống tường bao Trung tâm Y tế xã Quảng Phú (Lâm Đồng). Ảnh: Kha Phạm/TTXVN
Một đoạn bờ sông Krông Nô bị sạt lở ăn sâu vào đất liền làm sập hệ thống tường bao Trung tâm Y tế xã Quảng Phú (Lâm Đồng). Ảnh: Kha Phạm/TTXVN

Đất mất, bồi thường vẫn vướng

Dọc sông Krông Nô, những vách đất dựng đứng, các vườn cây nằm chênh vênh bên mép nước và những đoạn bờ bị khoét sâu cho thấy tình trạng sạt lở đang diễn biến phức tạp. Có nơi, đất sản xuất bị cuốn trôi, cây trồng đổ xuống sông, phần diện tích còn lại tiếp tục đứng trước nguy cơ sạt trượt. Cùng với thiệt hại về tài sản, nhiều hộ dân phải đối mặt với nguy cơ mất sinh kế khi đất canh tác ngày càng thu hẹp.

Theo UBND tỉnh Đắk Lắk, tình trạng sạt lở, sụt lún bờ sông tại xã Nam Ka kéo dài từ năm 2013 đến nay. Mặc dù chính quyền đã nhiều lần chỉ đạo, các đơn vị liên quan đã tổ chức kiểm đếm, bồi thường, hỗ trợ, những tồn tại vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.

Đáng chú ý, trong Báo cáo số 3421/BC-TĐBK ngày 17/11/2026 gửi UBND tỉnh Đắk Lắk, Công ty Thủy điện Buôn Kuốp dẫn số liệu từ các báo cáo của chính quyền xã Nam Ka cho biết, diện tích đất sạt lở đợt 8 ước tính đã vượt 25 ha, ảnh hưởng trực tiếp đến hơn 113 hộ dân tại buôn Plao Siêng và các khu vực lân cận.

Công ty Thủy điện Buôn Kuốp, đơn vị trực thuộc Tổng công ty Phát điện 3 (EVNGENCO3), hiện quản lý, vận hành Nhà máy Thủy điện Buôn Tua Srah công suất 86 MW trên sông Krông Nô, với các hạng mục công trình thuộc khu vực xã Nam Ka, tỉnh Đắk Lắk và xã Quảng Phú, tỉnh Lâm Đồng.

Một đoạn bờ sông Krông Nô bị sạt lở ăn sâu vào đất liền, làm sập hệ thống tường bao Trung tâm Y tế xã Quảng Phú (Lâm Đồng). Ảnh: Kha Phạm/TTXVN
Một đoạn bờ sông Krông Nô bị sạt lở ăn sâu vào đất liền, làm sập hệ thống tường bao Trung tâm Y tế xã Quảng Phú (Lâm Đồng). Ảnh: Kha Phạm/TTXVN

Theo Giám đốc Công ty Thủy điện Buôn Kuốp Trần Văn Khánh, một số điểm sạt lở đã vượt xa ranh giới khoanh vùng đợt 7, ăn sâu vào đất sản xuất từ 200 - 300 m; nhiều đoạn kéo dài 500 m đến hơn 800 m. Nhiều hộ mất phần lớn hoặc toàn bộ đất canh tác, trong khi việc cắm mốc, đo đạc và ghi nhận thiệt hại mới chưa được hoàn tất.

Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh, ngày 20/01/2025, Công ty Thủy điện Buôn Kuốp đã chuyển hơn 5,147 tỷ đồng vào tài khoản Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện Lắk (cũ). Trong hai ngày 21 và 22/01/2025, cơ quan chức năng đã chi trả tiền tạm ứng cho 41 hộ dân, gồm 35 hộ thuộc xã Ea R'bin và 6 hộ thuộc xã Nam Ka cũ. Tuy nhiên, gần hai năm sau, phương án bồi thường, hỗ trợ chính thức đợt 7 vẫn chưa được hoàn thiện, phê duyệt để thanh quyết toán. Vướng mắc lớn nhất không còn đơn thuần là nguồn kinh phí, mà nằm ở căn cứ pháp lý và việc xác định đối tượng được bồi thường, hỗ trợ.

Xác định sơ bộ ban đầu, phần lớn đất của 41 hộ bị ảnh hưởng có nguồn gốc thuộc diện tích được thu hồi từ Ban Quản lý rừng đặc dụng Nam Ka, bàn giao về địa phương quản lý năm 2011. Trong khi đó, theo phản ánh của người dân bị mất đất, các hộ gia đình khai hoang, canh tác ổn định từ trước năm 2004.

Theo Báo cáo số 3421/BC-TĐBK ngày 17/11/2026 của Công ty Thủy điện Buôn Kuốp, việc áp dụng các quy định về nguồn gốc đất và chính sách bồi thường, hỗ trợ đang gặp nhiều vướng mắc. Doanh nghiệp cho biết, đối chiếu hướng dẫn của Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các quy định liên quan, có tới 39/41 hộ dân không đủ điều kiện bồi thường về đất và hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề, tìm kiếm việc làm. Điều này khiến các hộ dân không đồng thuận với phương án bồi thường, hỗ trợ đang được xem xét.

Ngoài ra, bảy hộ có công trình, vật kiến trúc trên đất nông nghiệp như chòi rẫy, chuồng trại, giếng nước, bể chứa và mương tưới không phù hợp mục đích sử dụng đất có thể không đủ điều kiện bồi thường theo quy định.

Những bất cập này đã được các bên nhiều lần kiến nghị tháo gỡ. Ngày 7/10/2026, UBND tỉnh Đắk Lắk ban hành Công văn số 15858/UBND-NNMT, yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ động giải quyết kiến nghị của Công ty Thủy điện Buôn Kuốp theo thẩm quyền; những nội dung vượt thẩm quyền phải tham mưu UBND tỉnh xem xét, hoàn thành trước ngày 13/10.

Ngày 10/10, Sở Nông nghiệp và Môi trường có Văn bản số 11043/SNNMT-CCQLĐĐ báo cáo kết quả xử lý. Tuy nhiên, các nội dung giải quyết vẫn chủ yếu dựa trên những hướng dẫn trước đó, trong khi việc xác định nguyên nhân sạt lở chưa có kết luận cuối cùng. Những vướng mắc về phương án bồi thường và cơ chế tạm ứng kinh phí vì vậy chưa được tháo gỡ dứt điểm.

Giúp người dân nhanh ổn định sinh kế

Trước tình hình đó, đến ngày 17/11, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn tiếp tục chủ trì cuộc họp với các sở, ngành, địa phương và doanh nghiệp liên quan. Tại Thông báo số 577/TB-UBND ngày 18/11, về kết luận nội dung làm việc về tình trạng sạt lở sông Krông Nô và hỗ trợ cho người dân, ông Nguyễn Thiên Văn yêu cầu triển khai đồng thời hai nhiệm vụ: tiếp tục hoàn thiện đề án xác định nguyên nhân sạt lở để có giải pháp lâu dài; đồng thời khẩn trương giải quyết quyền lợi của những hộ dân đủ điều kiện theo quy định pháp luật.

Theo đó, UBND xã Nam Ka phải rà soát toàn bộ 130 trường hợp, trong đó có 38 trường hợp đang có đơn khiếu nại, xác minh nguồn gốc đất và phân loại thành ba nhóm: đủ điều kiện bồi thường, hỗ trợ; không đủ điều kiện bồi thường về đất nhưng được xem xét hỗ trợ; và những trường hợp lấn chiếm đất rừng trái phép phải xử lý theo quy định.

Sông Krông Nô chảy qua khu vực giáp ranh Lâm Đồng và Đắk Lắk nhiều đoạn bờ bị sạt lở kéo dài. Ảnh: Kha Phạm/TTXVN
Sông Krông Nô chảy qua khu vực giáp ranh Lâm Đồng và Đắk Lắk nhiều đoạn bờ bị sạt lở kéo dài. Ảnh: Kha Phạm/TTXVN

Đối với những hộ không còn đất sản xuất khác, mất sinh kế, địa phương được yêu cầu xem xét chính sách hỗ trợ an sinh xã hội phù hợp. Tỉnh cũng chỉ đạo sử dụng kết quả kiểm đếm năm 2024 làm cơ sở lập phương án, đồng thời cắm mốc tạm, đo đạc và ghi nhận hiện trạng sạt lở đợt 8, tránh để tài sản tiếp tục bị cuốn trôi trước khi hoàn tất hồ sơ.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn đề nghị Công ty Thủy điện Buôn Kuốp và Công ty TNHH MTV Xây lắp điện Hưng Phúc xem xét tạm ứng kinh phí bồi thường, hỗ trợ theo phương án được duyệt. Chủ tịch UBND xã Nam Ka chịu trách nhiệm trực tiếp trước Chủ tịch UBND tỉnh về tiến độ, tính chính xác trong xác minh nguồn gốc đất và giải quyết khiếu nại. Kế hoạch thực hiện các nhiệm vụ phải được xác lập, báo cáo UBND tỉnh ngay trong tháng 11/2026.

Ông Nguyễn Thiên Văn giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì làm việc cụ thể với các công ty thủy điện và đơn vị khai thác cát để thống nhất phương án khắc phục, cơ chế chia sẻ, hỗ trợ kinh phí giải quyết cho các hộ dân bị ảnh hưởng, thực hiện ngay trong tháng 11/2026.

Đặc biệt, Sở Công Thương được giao khẩn trương tham mưu văn bản của UBND tỉnh Đắk Lắk gửi UBND tỉnh Lâm Đồng, đề nghị phối hợp chỉ đạo các doanh nghiệp khai thác cát trên sông Krông Nô thuộc địa bàn hai tỉnh thực hiện nghiêm quy định về khai thác khoáng sản theo giấy phép được cấp.

Chỉ đạo này đặt ra yêu cầu phối hợp quản lý liên tỉnh đối với một dòng sông mà sự biến động của dòng chảy, lòng dẫn và bờ sông không bị giới hạn bởi địa giới hành chính. Việc kiểm tra hoạt động khai thác cát cần gắn với hồ sơ cấp phép, hiện trạng khai thác và những khu vực có nguy cơ sạt lở, thay vì chỉ xử lý riêng lẻ từng phản ánh.

Kha Phạm – Ngọc Minh/TTXVN

Dành cho bạn

Ký kết Chương trình vận động Nhân dân xây dựng Thủ đô xanh - sạch - đẹp - văn minh

Ký kết Chương trình vận động Nhân dân xây dựng Thủ đô xanh - sạch - đẹp - văn minh

Chiều 19/11/2026, tại trụ sở UBND thành phố Hà Nội, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, UBND thành phố Hà Nội và Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Lễ ký kết Chương trình phối hợp “Vận động Nhân dân chung tay xây dựng Thủ đô xanh - sạch - đẹp - văn minh giai đoạn 2026 - 2030”.

Đồng Nai ban hành chính sách hỗ trợ 290 hộ dân giải tỏa lồng bè trên sông

Đồng Nai ban hành chính sách hỗ trợ 290 hộ dân giải tỏa lồng bè trên sông

Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đồng Nai vừa ban hành thông cáo báo chí số 1443/TCBC-SNNMT ngày 18/11/2026 về văn bản quy phạm pháp luật do Hội đồng nhân dân thành phố ban hành nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ các gia đình, cá nhân có lồng, bè nuôi thủy sản, bè để ở bị giải tỏa trên các tuyến sông thuộc phường Trấn Biên và phường Long Hưng, thành phố Đồng Nai.

Từ đêm 18/11, nhiều khu vực mưa lớn, cục bộ có nơi trên 100mm

Từ đêm 18/11, nhiều khu vực mưa lớn, cục bộ có nơi trên 100mm

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, từ chiều 19/11 đến ngày 20/11, khu vực từ Quảng Trị đến thành phố Đà Nẵng và phía Đông tỉnh Quảng Ngãi có mưa vừa, mưa to và dông với lượng mưa phổ biến 40-90mm, cục bộ có nơi mưa rất to trên 100mm. Cảnh báo nguy cơ mưa có cường độ lớn trên 80mm trong 3 giờ.