Ngày 20/11, tại TP Hồ Chí Minh, Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí thuộc Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức tọa đàm “Nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng nhân lực báo chí đáp ứng yêu cầu thực tiễn”. Chương trình tiếp nối tọa đàm tại Lâm Đồng, tập hợp ý kiến của cơ quan quản lý, lãnh đạo các tòa soạn, hội nhà báo địa phương, giảng viên và người làm báo khu vực phía Nam, trong đó có các đại biểu đến từ Đồng bằng sông Cửu Long.
Tọa đàm tập trung vào những kỹ năng phóng viên, biên tập viên còn thiếu khi làm việc trên môi trường số, cách tổ chức các khóa học gắn với công việc và cơ chế phối hợp giữa trung tâm bồi dưỡng, tòa soạn và tổ chức Hội. Một vấn đề được đặt ra là phóng viên áp dụng được gì sau khóa học và tòa soạn có thể đánh giá kết quả đó bằng cách nào.
Ông Trần Trọng Dũng, Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, cho rằng nhiều cơ quan báo chí địa phương còn thiếu nhân lực làm chủ công nghệ. Phóng viên gặp khó khi khai thác dữ liệu số, nhận diện thông tin giả và xử lý áp lực đưa tin nhanh. Theo ông, trí tuệ nhân tạo (AI) có thể hỗ trợ tổng hợp dữ liệu và soạn thảo, còn người làm báo phải kiểm chứng thông tin, cân nhắc tác động đối với nhân vật và chịu trách nhiệm về nội dung công bố.
Ông Dũng cho biết, Hội Nhà báo Việt Nam sẽ tăng phối hợp với các cơ quan quản lý, cơ sở đào tạo và chuyên gia để đổi mới chương trình, phương pháp bồi dưỡng. Nội dung cần phù hợp với từng vị trí công tác và loại hình báo chí, kết hợp thực hành công nghệ, khai thác dữ liệu và sử dụng AI với rèn luyện kỹ năng kiểm chứng, tư duy phản biện và đạo đức nghề nghiệp.
Từ kinh nghiệm tại Báo Phụ nữ TP Hồ Chí Minh trước đây, bà Lý Việt Trung, nguyên Tổng biên tập Báo phụ nữ TP Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Hội Nhà báo TP Hồ Chí Minh, đề xuất các tòa soạn tự khảo sát điểm mạnh, điểm yếu và nhu cầu bồi dưỡng trước khi cử người đi học. Đây là “khám sức khỏe nghiệp vụ”. Tòa soạn có thể mang một vấn đề đang gặp vào lớp để giảng viên cùng học viên tìm cách xử lý. Sau khóa học, người được cử đi bồi dưỡng sẽ hướng dẫn lại đồng nghiệp để kiến thức được áp dụng rộng hơn.
Liên quan đến các AI, bà Trung đề xuất, cần dành thời gian cho học viên thực hành ngay tại chỗ và hoàn thành một sản phẩm cụ thể. Bà Trung cũng đề nghị xây dựng thư viện nghiệp vụ gồm hướng dẫn ngắn, video tình huống và bảng kiểm để người làm báo có thể tra cứu khi cần. Các cơ quan báo chí chưa có điều kiện cử người đi học hoặc mời giảng viên về tòa soạn cũng có thể sử dụng nguồn tài liệu này.
Để theo dõi hiệu quả, bà Trung đề xuất, đánh giá sau 30, 60 và 90 ngày, tập trung vào kỹ năng học viên đã vận dụng và những thay đổi trong công việc tại tòa soạn. Hội Nhà báo TP Hồ Chí Minh sẵn sàng phối hợp với Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí và các cơ quan báo chí nghiên cứu thí điểm mô hình liên kết ba bên. Kết quả thực hành tại tòa soạn sẽ giúp các đơn vị điều chỉnh nội dung bồi dưỡng cho những khóa tiếp theo.