Để đảm bảo an toàn thực phẩm trong bữa ăn học đường, rất cần có sự vào cuộc đồng bộ của hệ thống chính trị, các nhà quản lý, chính quyền cơ sở, thực hiện tốt công tác kiểm tra, giám sát, bảo đảm chế biến thực phẩm an toàn và truy xuất được nguồn gốc thực phẩm. Ảnh: Thanh Tùng/TTXVN
Ngày 19/11/2026, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam, UBND thành phố Hà Nội và Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã chính thức ký kết Chương trình phối hợp “Vận động Nhân dân chung tay xây dựng Thủ đô xanh - sạch - đẹp - văn minh giai đoạn 2026 - 2030”. Điểm cốt lõi của sự hợp tác này là đặt người dân vào vị trí trung tâm, biến việc bảo vệ môi trường từ trách nhiệm chung trở thành thói quen tự giác hằng ngày.
Giải quyết những “điểm nghẽn” sát sườn
Dù diện mạo đô thị ngày càng khởi sắc, Hà Nội vẫn đang đối mặt với nhiều áp lực về ô nhiễm không khí, nguồn nước và bài toán phân loại, xử lý rác tại các khu dân cư hay chợ dân sinh. Để tháo gỡ tận gốc, Chương trình giai đoạn 2026 - 2030 không đi theo lối mòn tuyên truyền khô cứng mà triển khai thẳng vào 3 mô hình thiết thực, chạm đúng những vấn đề nóng nhất hiện nay.
Cụ thể, “Bữa ăn xanh - trường học xanh”: Biến trường học thành nơi gieo mầm lối sống bền vững. Học sinh và gia đình được khuyến khích tiết kiệm thực phẩm, hạn chế đồ nhựa dùng một lần và thực hành phân loại rác ngay tại nguồn.
“Nhà hàng không khói, thực phẩm đường phố văn minh”: Giải bài toán ô nhiễm không khí và mất mỹ quan từ hoạt động ăn uống. Các quán ăn, bếp tập thể sẽ được vận động lắp đặt hệ thống hút lọc khói mùi, xử lý dầu mỡ và thu gom rác đúng quy định.
“Hồ, ao, sông, kênh, mương xanh - sạch - đẹp”: Đánh thức ý thức giữ gìn “lá phổi xanh” mặt nước. Người dân trực tiếp tham gia khơi thông dòng chảy, dọn vệ sinh định kỳ và kiên quyết nói không với việc xả nước thải, rác thải chưa qua xử lý xuống sông hồ.
Các trường học đã xây dựng quy trình, chủ động triển khai các khâu siết chặt quy trình kiểm soát thực phẩm ngay từ khâu đầu vào. Ảnh: Thanh Tùng/TTXVN
Theo lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Hà Nội là trung tâm chính trị, hành chính quốc gia, nơi hội tụ những giá trị lịch sử, văn hóa và truyền thống nghìn năm văn hiến. Xây dựng Thủ đô xanh, sạch, đẹp, văn minh không chỉ góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân Hà Nội mà còn góp phần xây dựng hình ảnh Việt Nam phát triển bền vững, thân thiện với môi trường.
Những năm qua, thành phố Hà Nội đã có nhiều nỗ lực trong công tác bảo vệ môi trường, cải thiện cảnh quan và chỉnh trang đô thị. Tuy nhiên, tình trạng ô nhiễm không khí, nguồn nước; những hạn chế trong thu gom, xử lý chất thải sinh hoạt cùng tình trạng lãng phí thực phẩm trong đời sống hằng ngày vẫn là các vấn đề cần quan tâm giải quyết.
Việc chương trình phối hợp giữa ba cơ quan có ý nghĩa thiết thực, góp phần gắn kết công tác quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường với hoạt động tuyên truyền, vận động, giám sát của MTTQ Việt Nam, phát huy sự tham gia tích cực của nhân dân trong xây dựng môi trường sống xanh, sạch, đẹp.
Khi người dân vừa là người làm, vừa là người giám sát
Để tránh tình trạng “đánh trống bỏ dùi”, Chương trình thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa ba bên: MTTQ Việt Nam đóng vai trò nòng cốt vận động và giám sát; UBND thành phố Hà Nội siết chặt quản lý nhà nước, xử lý nghiêm vi phạm (đặc biệt là vệ sinh an toàn thực phẩm đường phố); còn Bộ Nông nghiệp và Môi trường chịu trách nhiệm cung cấp dữ liệu và hỗ trợ kỹ thuật.
Đặc biệt, người dân sẽ trở thành những “tai mắt” giám sát trực tiếp tại cơ sở. Mọi hành vi đổ trộm rác thải, đốt rơm rạ hay xả khói bụi gây ô nhiễm khi được người dân phản ánh sẽ được tiếp nhận, chuyển cơ quan chức năng xử lý và công khai kết quả phản hồi.
Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, Hà Nội xác định ô nhiễm môi trường là một trong năm điểm nghẽn lớn cần tập trung giải quyết. Thành phố sẽ chuyển mạnh từ xử lý tình huống sang kiểm soát, giải quyết căn bản các nguồn gây ô nhiễm; từ tuyên truyền, phát động sang hành động thường xuyên, có kiểm tra và kết quả cụ thể.
"Hà Nội xác định ô nhiễm môi trường là một trong năm điểm nghẽn lớn cần tập trung giải quyết".
Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng
Hiện nay, Hà Nội đang phải đối mặt với nhiều vấn đề môi trường như: Ô nhiễm không khí, ô nhiễm nguồn nước, rác thải và tình trạng vệ sinh môi trường tại một số khu dân cư, chợ, tuyến phố, không gian công cộng. Đây là những vấn đề người dân cảm nhận hằng ngày, đòi hỏi phải có chuyển biến thực chất.
Hà Nội xác định ô nhiễm môi trường là một trong năm điểm nghẽn lớn phải tập trung giải quyết. Đây không chỉ là yêu cầu trong quản lý đô thị, giữ gìn cảnh quan mà trước hết là trách nhiệm bảo vệ sức khỏe, chất lượng cuộc sống của nhân dân, tương lai phát triển bền vững của Thủ đô.
Việc giải quyết các vấn đề môi trường cần được triển khai đồng thời theo hai hướng. Trước hết là những việc gần dân, có thể thực hiện ngay như: Giữ gìn vệ sinh đường phố, khu dân cư, chợ và không gian công cộng; thu gom, phân loại rác đúng quy định, hình thành nếp sống văn minh - Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.
Với cách làm đi từ những việc nhỏ nhất như bớt một chiếc túi ni-lông, tiết kiệm một giọt nước hay giữ sạch một đoạn mương, Thủ đô Hà Nội đang kỳ vọng tạo nên một làn sóng sống xanh thực chất, bền vững vì sức khỏe và chất lượng sống của chính mỗi người dân.
Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Bùi Huyền Mai tham gia các hoạt động hưởng ứng phong trào thi đua “Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường, vì một Việt Nam xanh - sạch - đẹp” . Ảnh: Hùng Mạnh/TTXVN.
Theo Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Vĩnh Tuy Dương Minh Đức, địa phương đang tập trung triển khai nhiều giải pháp đồng bộ như phân loại rác thải tại nguồn, xử lý các điểm ô nhiễm môi trường, mở rộng không gian xanh, phát triển giao thông xanh và nâng cao ý thức cộng đồng.
Thông qua phong trào, phường tiếp tục vận động cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên và nhân dân tích cực tham gia các hoạt động giữ gìn vệ sinh môi trường, xây dựng các mô hình “Khu dân cư xanh - sạch - đẹp”, “Tuyến đường xanh”, hạn chế rác thải nhựa và thực hiện nếp sống văn minh đô thị. Ngay sau lễ phát động, các tổ dân phố đã đồng loạt ra quân tổng vệ sinh môi trường, tạo khí thế thi đua sôi nổi trong toàn địa bàn.
Với việc thực hiện “3 sạch” gồm sạch nhà, sạch bếp, sạch ngõ; phân loại rác tại nguồn; giảm thiểu rác thải nhựa; phát triển không gian xanh và xây dựng các khu dân cư xanh - sạch - đẹp, xã Đan Phượng cứ vào ngày cuối tuần đã huy động hàng trăm cán bộ, hội viên phụ nữ, nông dân, cựu chiến binh, người cao tuổi, đoàn viên thanh niên cùng đông đảo nhân dân tham gia quét dọn đường làng, ngõ xóm; thu gom rác thải sinh hoạt và phế liệu; chăm sóc cây xanh và chỉnh trang cảnh quan môi trường.
Với phương châm lấy người dân làm chủ thể, cộng đồng dân cư làm nền tảng, Chương trình hướng tới hình thành những hành động thiết thực, thường xuyên và bền vững trong bảo vệ môi trường; xây dựng nếp sống xanh, văn minh, trách nhiệm, góp phần nâng cao chất lượng môi trường sống và chất lượng cuộc sống của Nhân dân, xây dựng Thủ đô Hà Nội ngày càng xanh - sạch - đẹp - văn minh.
Bài viết có sự phối hợp của Trung tâm Khuyến nông Hà Nội